TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

1 Kasım, seçim ve ekonomi

 

Nihayet demokrasinin gereği olan vazifeler yerine getirildi ve süre bitti. Görevlendirmeler, istikşafi görüşmeler tamamlandı. Sonunda birçok insanın daha 8 Haziran sabahı söylediği “Hükümet kurulamaz ve yeniden seçimlere gidilir” tahmini doğru çıktı ve hükümet kurulamadı. Dün itibarıyla artık tarihi de konulmuş, nur topu gibi yeni bir “genel seçimimiz” oldu. 1 Kasım 2015 Pazar günü yeniden sandık başına gidiyoruz.

 

“SON SÖZÜ MİLLET SÖYLER”

Bu, politikacıların çok sevdiği bir klişedir. Biz de sık sık ekranlarda duyarız. Cümle nasıl başlarsa başlasın şöyle biter “Demokraside mevcut bütün imkânlar denenmiş ve tüketilmiştir. Artık son sözü millet sandıkta söyleyecektir.”

Hakkını yememek lazım, aslında biz klişe de desek doğru bir önermedir. Son sözü millet söylemektedir. Demokrasinin gereği 4 yılda bir de olsa vatandaşa tercihi sorulur ve o da sahip olduğu tek siyasi hakkı olan oyunu kullanır. Nitekim 7 Haziran’da da onu yaptı. Oyunu verdi ve kenara çekildi. Ama oy verdiği 550 vekilin 276 tanesi bir araya gelip bir hükümet kuramadı. Ön şartlar, kırmızı çizgiler, “Beni tanımayanı ben niye görevlendireyim?” açıklamaları, “aynı çatı altında olmaya dahi tahammül edememe” durumu, tek parti iktidarı özlemi vs., saymakla bitmez. Bir sürü sebep var, bu koalisyonun neden kurulamadığını açıklamak için.

Ama bu sebepler artık geride kaldı. Önümüze bakacağız. 1 Kasım’da seçime gidiyoruz. Seçimlerin kaderini etkileyecek başta terör olmak üzere birçok faktör olacak. Ama yüksek ihtimaldir ki ekonomi başlığı, 1 Kasım seçimlerinde en az 7 Haziran kadar belki de daha yüksek bir oranda etkili olacak.

O zaman gelin 7 Haziran’dan bugüne ekonomide olup bitene başlıklar halinde hızlıca bakalım.

Sepet kur yüzde 7 arttı. Seçimlerin arkasından sepet kur hızlı bir yükselişle 2.92 seviyesine kadar çıktı. Daha sonra koalisyon kurulacağı beklentisiyle 2.80’in altına kadar gerilemiş olsa da, bu beklentilerin boş çıkmış olması ve küresel piyasalarda yaşanan sert satışlar sonrası bugün sepet kurda gelinen yer 3.11. Kabaca 2.5 ayda hepimiz ortalama yüzde 7 fakirleştik.

Ülke risk primi son 2.5 ayda % 18 arttı. Yine seçim sabahını baz alalım. 8 Haziran sabahı 230 baz puana kadar çıkan Türkiye (CDS) risk primleri koalisyon görüşmeleri ve sonrasında yaşanan başarsızlık ve alınan seçim kararı ile bugün itibarıyla 277 baz puana kadar çıktı. Bu oran son 3 yılın en yüksek rakamı.

Merkez Bankası’nın rezervleri erimeye devam etti. Yılbaşından beri TCMB’nin rezervleri günlük döviz satışları neticesinde azalmaya devam ediyor. Brüt rezervler (altın hariç) 100 milyar dolara kadar geriledi ama esas tehlike net rezervlerde yani mülkiyeti tamamen TCMB’de olanda. Son 2 ayda enerji ithalatçı şirketlerin artan döviz ihtiyacı ve Merkez’in artan döviz satışları neticesinde merkezin net döviz rezervleri 30 milyar dolara kadar geriledi ki bu rakam 2009’dan beri görülen en düşük seviye.

Dolarizasyon son 10 yılın zirvesine çıktı. BDDK verilerine göre toplam mevduatlar içinde şirket ve bireylerin döviz mevduatlarının oranı geçen hafta yüzde 44’ü buldu. Bu oran son 10 yılın en yüksek oranı. Yılbaşında yüzde 40’ların altında olan DTH oranı kurun hızlı yükseldiği son 3 ayda aynı şekilde yükseldi ve yüzde 44’ü buldu.

Bunlar aklıma gelen ilk başlıklar. FED’in faiz artırmak için gün saydığı ve gelişen ülkelerin yatırımcılar tarafından ciddi cezalandırıldığı hepimizin malumu. Bu konuda daha önceden ev ödevini yapmamış ülkeler için şu noktada çok da fazla yapacak bir şey yok. Bu bizim tercihimiz değil ve biz de diğer ülkeler gibi yaşayıp göreceğiz. Ancak yurtdışında “kusursuz fırtınanın ayak izleri” belirginleşirken 550 vekilin bir araya gelip bir hükümet oluşturamaması ve yeniden seçimlere gitmemiz tamamen bizim tercihimiz. Bu sebeple de bunun ekonomik sonuçlarına katlanmak da yine bize düşecek. O zaman ben de yazının sonunu siyasetçilerin çok sevdiği klişeyle bitireyim: Ekonomik saptamalar yukarıdaki gibidir. Son söz artık milletindir.


BU YAZIYA YORUM YAZ
 
25 Ağustos 2015 Salı, 06:55 Misafir Teşekkürler.
24 Ağustos 2015 Pazartesi, 02:17 Misafir Erdoğan 13 yılda topladıgini 3 ayda verdi ha bunda karlı çıkan bilal ve yandaşları eee de hadi bize geçmiş olsun
24 Ağustos 2015 Pazartesi, 01:06 Misafir akp kaybedecegi oylarin sonucu olarak secimlerden sonra muhalefet partisi olur , mhp-chp hukumeti kurarlar.
Yukarı