ABD-İran krizi taşımacılık sektörünü nasıl etkiler?
-
DEİK Lojistik İş Konseyi Başkanı Fatih Şener, ABD-İran arasındaki olası çatışmanın taşımacılık sektörü üzerindeki etkilerini Bloomberg HT'ye değerlendirdi.
-
Şener, İran üzerinden Orta Doğu'ya 50 bin tır seferi yapıldığına değinerek "İran'a saldırı ile Orta Koridor ticaret geçişi desteklenecek" dedi. Ayrıca, İran ile yapılan taşımacılıkta yaşanan krizlerin navlun maliyetleri ve güvenlik sorunları üzerine de önemli açıklamalarda bulundu.
ALARA AKGÜN
Bloomberg HT’ye konuk olan DEİK Lojistik İş Konseyi Başkanı Fatih Şener, ABD ile İran arasında yaşanan gerginliklerin, taşımacılık sektörünü doğrudan etkileyeceğini söyledi. İran’a yapılacak bir saldırının, Orta Koridor üzerindeki geçişleri hızlandırarak bu hattın daha fazla destek almasına neden olacağını vurgulayan Şener, “Orta Koridor'un önemi artacak ve İran’dan geçiş yapan taşıma araçları, alternatif rotalara yönlendirilecek” dedi.
“İran ile yıllık 80 bin tır seferi yapılıyor”
Şener, İran ile olan taşımacılığın özellikle karayoluyla yoğun olduğunu ifade etti. Bu bağlamda, her yıl İran üzerinden Orta Doğu’ya yaklaşık 50 bin tır seferinin gerçekleştirildiğini söyledi. Şener, “İran ile karşılıklı toplam 80 bin bin tır seferi yapıyoruz. Bu, ciddi bir ticari ağ oluşturuyor” dedi. Bu seferlerin yüzde 70’inin İran üzerinden, yüzde 30’unun ise Türkiye üzerinden gerçekleştiğini de vurguladı.
Bu açıklamalar, İran’ın bölgedeki taşımacılık ağları için merkezi bir geçiş noktası olduğunu ve yaşanacak bir kriz durumunda bu ağın ne kadar büyük bir kayıp yaratacağını da gözler önüne seriyor.
“Bir önceki krizde Hürmüz Boğazı kaynağı 1,5 milyar dolar navlun maliyeti yaratmıştı”
Fatih Şener, geçmişte yaşanan benzer bir krizden örnek vererek, Hürmüz Boğazı’ndaki gerginliğin taşımacılık sektörüne büyük maliyetler getirdiğini söyledi. 2019 yılında yaşanan bu krizin, deniz yoluyla yapılan taşımacılıkta ciddi aksamalara yol açtığını hatırlattı.
Şener, “Eğer benzer bir kriz yaşanırsa, bu tür maliyet artışlarının tekrar görülmesi olasılığı yüksek” diyerek sektörün geleceği için uyarıda bulundu.
Gemi güvenliği ve sigorta maliyetleri artıyor
Fatih Şener, deniz yolundaki krizlerin yalnızca taşıma sürelerini değil, aynı zamanda gemi güvenliğini de olumsuz etkilediğini söyledi. Bu tür krizlerin ardından sigorta maliyetlerinin de arttığını belirten Şener, “Deniz yolundaki krizler gemilerin güvenliğini ve ardından sigorta maliyetini etkiliyor. Geçmişte Asya’dan gelen 600-700 bin yük, 2 bin dolara yakın navlun artışı ile gelmişti” diye konuştu.
Şener, İran ile olan ticari bağların oldukça önemli olduğunu ve yılda 5,5-6 milyar dolar seviyesinde bir ihracatın yapıldığını belirtti. İran’a yapılacak bir saldırı ve transit geçişlerde yaşanacak aksamalar ile bu ihracatın önemli bir kısmını olumsuz yönde etkileyebileceğinin altını çizdi.
