Advertisement

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Aralık 2019 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Cari işlemler açığı, 2018'in aralık ayına göre 1 milyar 731 milyon dolar artarak 2 milyar 798 milyon dolar olarak gerçekleşti. Beklenti cari açığın 3 milyar dolar olmasıydı. Bunun sonucunda, cari işlemler hesabı, 2019 yılında 1 milyar 674 milyon dolar fazla verdi. Böylece 2019'da 18 yıl sonra ilk kez cari fazla verildi.

Söz konusu gelişmede, ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının 2 milyar 89 milyon dolar artarak 3 milyar 402 milyon dolara ve birincil gelir dengesi açığının 93 milyon dolar artarak 1 milyar 87 milyon dolara yükselmesi etkili oldu.

Altın ve enerji hariç cari işlemler fazlası ise 1 milyar 429 milyon dolar azalarak 1 milyar 454 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, 2018 yılının aralık ayına göre 214 milyon dolar artarak 1 milyar 112 milyon dolara yükseldi.

Birincil gelir dengesi kalemi altında yatırım geliri kaleminden kaynaklanan net çıkışlar, 2018'in aralık ayına göre 75 milyon dolar artarak 955 milyon dolar oldu.

İkincil gelir dengesi kalemi kaynaklı girişler ise 165 milyon dolar artarak 291 milyon dolara yükseldi.

Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler, geçen yılın aralık ayında 281 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde, portföy yatırımları 871 milyon dolar net çıkış kaydetti.

Aynı dönemde yurt dışı yerleşikler hisse senedi piyasasında 89 milyon dolarlık, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında ise 12 milyon dolarlık net alış yaptı.

Yurt dışında tahvil ihraçlarıyla ilgili Aralık 2019'da bankalar 206 milyon dolar net borçlanma gerçekleştirdi. Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 272 milyon dolar ve yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları 333 milyon dolar net artış kaydetti.

Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili Aralık 2019'da genel hükümet 45 milyon dolar net kullanım gerçekleştirirken, bankalar ve diğer sektörler sırasıyla 13 milyon dolar ve 3 milyar 27 milyon doları net geri ödeme yaptı.

Resmi rezervlerde ise geçen yılın aralık ayında 539 milyon dolar net azalış yaşandı.

- Yıl sonu güncellemeleri

TCMB açıklamasına göre, "Revizyon Politikası" doğrultusunda yapılan yıl sonu çalışmaları kapsamında, ödemeler dengesi istatistiklerinde 2015'ten itibaren dış ticaret, hizmetler, doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar kalemleri başta olmak üzere çeşitli güncellemeler yapıldı.

Güncellemelerin bir kısmı ödemeler dengesi tablosunda sadece sınıflama değişikliğine neden olurken, bir kısmı da "Cari İşlemler Hesabı" ile "Finans Hesabı" kalemlerini, dolayısıyla "Net Hata ve Noksan" kalemini etkiledi.

"Özel Ticaret Sistemi"ne göre açıklanan dış ticaret istatistiklerinin "Genel Ticaret Sistemi"ne dönüşümü çerçevesinde, hali hazırda serbest bölge düzeltmelerini içeren uyarlama kalemlerine, antrepolar kaynaklı ihracat ve ithalat verileri de Türkiye İstatistik Kurumu'ndan elde edilerek 2013'ten itibaren yansıtıldı.

Yapılan güncellemeler neticesinde "Net Hata ve Noksan" kalemi, 2013'te 660 milyon dolar, 2014'te 1 milyar 337 milyon dolar ve 2018'de 1 milyar 124 milyon dolar artış gösterirken, 2015'de 19 milyon dolar, 2016'da 1 milyar 694 milyon dolar, 2017'de 280 milyon dolar ve 2019'un ocak-kasım döneminde ise 1 milyar 929 milyon dolar düşüş kaydetti.