Advertisement

ABD merkez bankası Fed’in yetkilileri, yaklaşık 40 yılın en yüksek seviyesine çıkan enflasyonu dizginlemeye yönelmeleri ile birlikte, 2018 yılından bu yana gerçekleştirilecek ilk faiz artırımına yönelik bir adım olarak, parasal teşviklerin kaldırılmasını hızlandırmaya hazırlanıyor.

Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC), bugün sona erecek iki günlük toplantısında, gösterge faizi değiştirmeyerek sıfır seviyesi yakınında tutmasına neredeyse kesin gözüyle bakılıyor.

Komite ayrıca muhtemelen varlık alımlarını azaltma hızını, azaltmaya başlamasından sadece bir ay sonra ikiye katlayacak. Pandemiden dolayı uygulamaya koyulan teşviklerin kaldırılmasının, 2022 yılının ilerleyen dönemlerinde faiz artırımlarına gidilmesi için zemin oluşturacağı kaydediliyor.

Fed, merkez bankacıların faiz projeksiyonlarını içeren “noktasal grafik” dahil tahminlerini açıklayacak. Fed Başkanı Jerome Powell ise açıklamadan yarım saat sonra basın toplantısı düzenleyecek.

PNC Financial Services Group başekonomisti Gus Faucher, “Fed, enflasyon hedefi konusunda nerede olduğunu yeniden belirlemeye hazır. Bu daha az güvercin bir para politikasını gerektiriyor. Politika 2022 yılında halen genişlemeci, ancak daha az güvercin olacak” dedi.

İlgili haberler

Fed tahminleri

Bloomberg’in ekonomistlere dayandırdığı ankete göre, FOMC muhtemelen 2022 yılında iki ve 2023 yılında üç kez faiz artırımına gitmeyi öngörecek. Sadece üç ay önce, FOMC faiz artırımının gelecek yıl ya da 2023 yılında başlayacağı tahmini konusunda yarı yarıya bölünmüştü. MacroPolicy Perspectives’ten Laura Rosner-Warburton’a göre bu, “noktasal grafik” projeksiyonlarında Fed’in 2012’de yayımlamaya başlamasından bu yana en büyük dönüşü işaret ediyor.

Yatırımcılar muhtemelen sadece medyan tahmini üzerinde değil, aynı zamanda 18 Fed üyesinden kaçının 2022 yılında üç ya da daha fazla çeyrek puanlık faiz artırımı beklediğinde de odaklanacak.

Bloomberg Economics ekonomistleri Anna Wong, Andrew Husby ve Eliza Winger, “1982’den bu yana en yüksek seviyede gerçekleşen TÜFE ve sıkı işgücü piyasasına ilişkin bazı işaretler dikkate alındığında, FOMC muhtemelen, hem toplantı sonrası düzenlenecek basın toplantısında hem de açıklama ve tahminlerde, keskin bir şahin dönüşü yapacak. Varlık alımlarının daha hızlı azaltılması (mevcut hızın iki katına çıkarılması) muhtemelen satın alındı. Bizim için olmasa da piyasa için daha şaşırtıcı gelişme, Fed’in şimdi ne kadar hızlı ve ne kadar yüksek faiz artırımları istediği olabilir” dedi.

Amherst Pierpont Securities LLC baş ekonomisti Stephen Stanley ise, “Fed politika yapıcıları, üç ay önceye kıyasla oldukça farklı bir yerde. Noktasal projeksiyonlar en önemli konu olacak. Açıklamanın dili muğlak olabilir, ancak noktasal projeksiyonlar, piyasaların değerlendirme yapabileceği çok sayısal ve somut veriler sağlayacaktır” şeklinde konuştu.

2022 enflasyonu için tahminler muhtemelen yüzde 2,5 civarına yükseltilecek ve komite muhtemelen işsizlik oranının gelecek yılın sonuna kadar yüzde 3,7 seviyesine gerileyeceği tahmininde bulunacak.

Varlık alımlarının azaltılması patikasına ilişkin yönlendirme merak konusu

Komitenin varlık alımlarını azaltma hızını, Ocak ayından itibaren ikiye katlayarak aylık 30 milyar dolara çıkarması ve Mart ayında ise bu süreci tamamlaması bekleniyor. Powell 30 Kasım’da kanun koyuculara yaptığı açıklamada, varlık alımlarının azaltılmasını hızlandırarak, bunu ilk planlandığı 2022 yılının ortasından birkaç ay daha önce sonlandırmayı düşünmenin uygun olacağını söylemişti.
Varlık alım programının ilk çeyrekte tamamlanması, Fed yetkililerinin varlık alımlarının azaltılması devam ederken faiz artırmak istemediklerini söylemeleri ile birlikte, FOMC’ye faiz artırımlarını daha önce başlatma seçeneği sağlayacak.

FOMC Açıklaması

FOMC’nin, enflasyonun “geçici” olmasını bekledikleri yolundaki referansın, Powell’ın Kasım ayında parlamenterlere bu söyleme son verilmesinin zamanının geldiğini söylemesinin ardından, kaldırılmasına neredeyse kesin gözüyle bakılıyor. Bu tanımlama, zamanlama açısından kısa vade anlamına geldiği şeklinde yorumlanmasından dolayı karmaşaya yol açmıştı.

İlgili haberler

Jefferies LLC baş ABD finans ekonomisti Aneta Markowska, “Güvenilirliklerini tekrar kazanmaları gerek. Uzun zamandır geçerliliğini yitiren ‘geçici’ söylemini kaldırıyorlar. Halen enflasyonun düşeceği beklentisini dile getiriyorlar. Bu biraz zaman alacak” dedi.

Fed, politika açıklamasında, faiz artırımına başlamayı yüzde 2 enflasyon hedefini tutturmaya ve bir süreliğine bunun üzerine çıkılsa bile halen hedeften sapılmamış olmasına ve aynı zamanda tam istihdamı sağlamaya bağladı. FOMC’nin bu toplantıda bu söylemde değişikliğe gitmesi beklenmiyor.
Ancak komite açıklamaya, Morgan Stanley ekonomistlerince hazırlanan bir rapora göre, ekonomik görünüme yönelik aşağı yönlü bir risk oluşturduğunu ve enflasyona yönelik belirsizliği artırdığını işaret ederek, yeni Omikron varyantına ilişkin bir referans ekleyebilir.

Basın toplantısı

Powell, basın toplantısında, muhtemelen “noktasal grafik” konusunda ısrarlı sorularla karşılaşacak ve bu sorulara karşılık, projeksiyonların bireysel katılımcılar tarafından yapıldığını ve komitenin ortak görüşünü temsil etmediğini vurgulayabilir. Başkan Powell ayrıca, Omikron dolayısıyla görünüme ilişkin artan belirsizliğin de altını çizebilir.

Mellon Investments baş ekonomisti ve eski kıdemli Fed yetkilisi Vincent Reinhart, “Powell’ın basın toplantısındaki açılış değerlendirmeleri, toplantı açıklamasını yerinden edecek. Powell noktasal grafikten elinden geldiğince uzaklaşmaya çalışacak” dedi.

Reinhart, faiz projeksiyonlarının, Başkan Joe Biden’ın Fed kuruluna üç ve bölgesel Fed başkanlıklarına iki atamayı henüz gerçekleştirmemiş olmasından dolayı normalden daha zayıf bir sinyal olabileceğini söyledi ve 2022 yılı FOMC’sinin, yeni katılımcıların yeni rolleri tanımlanıp oluşturulduğunda, mevcut komiteye göre muhtemelen daha güvercin üyelerden oluşacağını sözlerine ekledi.

Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Biden’ın üç kurul üyesi için tercihlerini “yakında ve umulur ki Başkan ve herkesin aileleri ile birlikte tatile çıkmadan önce” açıklamasının beklendiğini söyledi.

Varlık alımlarının hızlandırılması sürpriz olmayacak, ancak yatırımcılar Powel’ın alımların azaltılmasının tamamlanmasının ardından merkez bankası bilançosuna ilişkin, varlıklar kısmının geçmişe kıyasla daha hızlı daraltılmasının düşünülüp düşünülmediği dahil, söyleyeceklerini de değerlendirecek. Bu adım, varlık alımlarının daha hızlı azaltılmasının da ilk savunucularından olan St. Louis Fed Başkanı James Bullard tarafından önerilmişti.

Dolar/TL pazartesi günü rekor tazeledikten sonra Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın müdahalesiyle 14 seviyesinin altına geri çekilmişti. Salı günü öğleden sonra yeniden yükselişe geçen dolar kuru çarşamba günü 14,79 ile rekor tazeledi.

Dolar/TL Kasım ayında yüzde 40’a yakın yükseliş kaydettikten sonra Aralık başından bu yana da yüzde 8 civarında yükseldi. Türk lirası dolar karşısında sene başından bu yana yüzde 95 değer kaybederken en son 2001 yılında yıllık bazda bu kadar büyük bir değer kaybı yaşanmıştı.

Türkiye’nin kredi temerrüt risk primi (CDS) 523 baz puan seviyesinde bulunurken 10 yıllık tahvil faizi yüzde 21,95 civarında seyrediyor.

Dolar/TL'nin 3 aylık ima edilen oynaklığı Aralık başında 47,55'e kadar yükselirken 1 aylık ima edilen oynaklığı da 3 yılın zirvesine tırmanmıştı.

TCMB'nin son müdahalesi en büyüğü oldu

TCMB’nin 1 Aralık tarihindeki ilk müdahalesi yaklaşık 650 milyon dolar, 3 Aralık’taki ikinci müdahalesi yaklaşık 400 milyon dolar, 10 Aralık’taki üçüncü müdahalesi ise yaklaşık 500 milyon dolar seviyesindeydi. TCMB’nin dördüncü ve 2,5 milyar dolarlık son müdahalesi ile birlikte toplam tutar yaklaşık 4 milyar seviyesine yükseldi.

Küresel piyasalar Fed toplantısına odaklandı

Yatırımcılar Fed’in kararını 15 Aralık akşamı açıklayacağı Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısına odaklandı. Fed Başkanı Jerome Powell halihazırda daha hızlı bir varlık alımı azaltımına hazır olduğunu belirtmiş ve enflasyonun artık geçici olduğunu düşünmediklerini vurgulamıştı.

Bloomberg ekonomistleri Fed politika yapıcılarının varlık alımı azaltma hızını iki katına çıkarabileceğini ve faiz artırımları için daha dik bir patika belirleyeceğini düşünüyor. Faizlerin yükselmesi de faizsiz bir varlık olan altın üzerinde baskı oluşturarak altın fiyatlarının düşmesine neden olabilir.

Gram altın, salı günü 800 TL'nin altına geriledikten sonra dolar kurundaki artışla beraber yeniden yükselişe geçti. Dolar/TL'nin 14,76 ile yeni bir zirve görmesiyle gram altın da 838 TL ile rekor tazeledi.

Küresel altın fiyatları ise yatırımcıların Fed toplantısına odaklanmasıyla son iki gündür dar bir fiyat aralığında dalgalı bir seyir izledikten sonra keskin bir düşüş yaşadı.

Altın yatırımcıları Fed’in kararını 15 Aralık akşamı açıklayacağı Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısına odaklandı. Fed Başkanı Jerome Powell halihazırda daha hızlı bir varlık alımı azaltımına hazır olduğunu belirtmiş ve enflasyonun artık geçici olduğunu düşünmediklerini vurgulamıştı.

Bloomberg ekonomistleri Fed politika yapıcılarının varlık alımı azaltma hızını iki katına çıkarabileceğini ve faiz artırımları için daha dik bir patika belirleyeceğini düşünüyor. Faizlerin yükselmesi de faizsiz bir varlık olan altın üzerinde baskı oluşturarak altın fiyatlarının düşmesine neden olabilir.

Singapur Değerli Metal Borsası CEO’su Victor Foo, Fed’in parasal teşvikleri beklenenden erken azaltmasının faizlerin de daha erken artıracağı anlamına geldiğini belirterek, “Dolar bu haberlerle halihazırda güçleniyor ve altın fiyatlarında aşağı yönlü bir trend bekliyoruz” dedi.

Gram altın fiyatı

Gram altın, geçen haftaya 785 TL civarında başladıktan sonra salı günü 773 TL’ye kadar gerilemişti. Çarşamba gününden itibaren dolar/TL ve küresel altın fiyatlarındaki seyirle kademeli olarak yükselen gram altın, haftaya 796 TL civarında başladıktan sonra dolar/TL'deki yükselişle 800 TL'yi geçerek 837 TL’ye kadar ulaşmıştı.

Dolar/TL’nin 14,75 seviyesine kadar tırmanması gram altındaki bu yükselişi etkilerken, dolar kurunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın müdahalesi sonrasında 14’ün altına çekilmesiyle gram altın da yeniden 800 TL’nin altına gerilemişti.

Gram altın, küresel altın fiyatlarındaki düşüşe rağmen dolar kurunun 14,76 seviyesini görmesiyle çarşamba günü 838 TL ile yeni bir zirve görmüş oldu.

Ons altının sene başından bu yana yüzde 4’e yakın kayıp vermesine rağmen, gram altın dolar/TL’de yaşanan yüzde 80’e yakın yükselişle beraber yıl başından bu yana yüzde 75 yükseliş kaydetti. Bu da dolar/TL’deki yükselişin altın fiyatlarındaki ayrışma üzerindeki etkisini gösteriyor.

Ons altın fiyatı

Geçen haftaya 1.783 dolar civarında başlayan ons altın, hafta boyunca dar bir fiyat aralığında seyrettikten sonra cuma günü açıklanan enflasyon verisi öncesinde 1.770 dolara kadar gerilmişti. Enflasyon verisiyle beraber toparlanan güvenli liman, haftayı 1.782 dolar ile kapatmıştı. Ons altın, salı günü haftanın ilk iki günü dar bir bantta işlem gördükten sonra 1.770 dolar civarına geriledi.

Avrupa’da doğalgaz fiyatları ABD’dekilere göre daha önce hiç bu kadar pahalı olmamıştı. Hollanda’da işlem gören vadeli doğalgaz kontratlarının gösterge fiyatı, ABD ‘deki doğalgaz fiyatlarından her bir milyon İngiliz termal birimi (MMBTU) başına neredeyse 40 dolar daha pahalı.

İki bölgenin doğalgaz fiyatları arasındaki farkın nedeniyse Avrupa’daki stokların kış aylarına göre düşük seviyelerde olması ve jeopolitik gerginliklerin tırmanması. Yatırımcılar Rusya’nın Ukrayna sınırındaki askeri varlığını artırmasına odaklanırken, olası bir yaptırımla beraber Kuzey Akım 2’den gelecek doğalgaz aktarımının gecikebileceğine yönelik endişeler doğalgaz fiyatlarını yükseltti.

Hollanda 1 ay vadeli TZT doğalgaz kontratının fiyatı çarşamba günü megavatsaat başına 128 euro ile tüm zamanların en yüksek seviyesinde bulunuyor. Doğalgaz fiyatları en son Ekim ayı başında 116 euroya kadar tırmanmış, sonrasında Kasım başında 64 euroya kadar gerilemişti.

Rusya’nın Avrupa’ya sağladığı doğalgaz Kasım ayı boyunca artış kaydetse de geçen yılın aynı dönemine göre hala düşük seviyelerde bulunuyor.

Rusya’nın boru hatları üzerinden geçen yıl Kasım ayında Avrupa’ya aktardığı doğalgaz miktarı 450 milyon metreküp cicvarında bulunurken bu yıl 340 milyon metreküp civarında bulunuyor.