Advertisement

İran'a bu yılın ilk altı ayında yapılan toplam 4,4 milyar dolarlık altın ihracatının yaklaşık 3 milyar 200 milyon dolarlık kısmı külçe altından oluştu. Bu ülkeye altın ihracatının artmasında İran'da kurların değişiklik göstermesi ve kur risklerinin artması nedeniyle altına yapılan yatırımın etkili olduğu belirtildi.

TÜİK verilerine göre 2011 yılında İran'a yapılan toplam ihracat 3 milyar 589 milyon 635 bin dolar iken, bu yılın ilk altı ayında toplam ihracat rakamının 5 milyar 890 milyon 801 bin dolara ulaşması üzerine İran, ihracat artış hızında en fazla artış sağlanan ülkeler sıralamasında üst sıraya yükseldi.

İran'a ihracatın artmasında özellikle nisan, mayıs ve haziran aylarında olmak üzere yılın ilk yarısında yapılan toplam 4 milyar 393 milyon 940 bin 710 dolarlık altın ihracatının etkisi büyük oldu. Gümrük Bakanlığı yetkililerinden alınan bilgiye göre bu rakamın yaklaşık 3 milyar 200 milyon dolarlık kısmının külçe altından oluşması dikkati çekti.

İran'a yapılan altın ihracatında külçe altının önemli paya sahip olmasını değerlendiren Türk İran Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TİSİAD) Başkanı Hamid Kian, İran'ın sadece bugün altın ithal etmediğinin altını çizerek, şunları kaydetti:

''İran toplumu zengin bir toplumdur. İran toplumu her zaman altın alır. İran'ın bu montanlarda altın alması eğer bir devlet politikasıysa bunun bilinmesi zor. Bunu bilemeyiz. Ancak şunu bilebiliriz ki ticaret kesilmeyecek. Türkiye'de Merkez Bankası nasıl altın alıyorsa, İran merkez Bankası da altın alabilir. Bundan doğal bir şey yok. Farklı olan bugün Türkiye'den daha fazla altın alınmasıdır. Biz bunu bugün fark ediyoruz. Bu olağan bir şeydir. Tüm diğer ülkelerin aldığı gibi her zaman İran dünyadan altın alır. Bu defa şanslıyız ki İran, Türkiye'den daha fazla altın almıştır. Bunu farklı yönlere çekeceğimize sevincini yaşamalıyız. Memnuniyet duymalıyız ve bu kapıyı devamlı açık tutmaya çalışmalıyız. Yarın da alsın, öbür gün de alsın, devamlı alsın. Bunun kötü bir tarafı yok.''



-''Ticaret su gibidir. Engellerini aşacak bir yolu mutlaka bulur''


''İran'ın ithalatlarını altınla ödeyeceği'' iddialarına ilişkin de Kian, ''Bunu gerçekleşmeden önce bilemeyiz. Altınla, barterla, yapılacaksa bu ticaret yapılır. Ticaret su gibidir. Engellerini aşacak bir yolu mutlaka bulur'' dedi.

Külçe altın ihracatı Türkiye'de yerleşik Türk ve İran menşeli birkaç firma tarafından yapılıyor. Bu firmaların bir kısmı sadece altın ticaretiyle bir kısmı da altın ve altın dışında çeşitli alanlarda faaliyet gösteriyor. İhracat ödemeleri ise bankalar üzerinden gerçekleşiyor.



-''Türkiye'de uygun bir pazar olduğundan, buradan yoğun altın ithalatı gerçekleşti''

Türkiye ile İran arasındaki altın ihracatı hakkında görüşlerini aktaran Uluslararası İranlı İşadamları Derneği (UİSİAD) Genel Sekreteri Mecid Dericizade, ''İki ülke arasında birtakım ihracatlar oldu, ancak bu iki ülke arasındaki ticari hacmi gösteren bir ölçüt olmayacaktır. Altın dönemsel olan bir ihracat. Mesela makine gibi, demir cevheri gibi veya tarımsal ürünlerin ihracatı şeklinde olmadı. İran'a altın ihracatının artmasında İran'da kurların değişiklik göstermesinden, kur risklerinin artmasından özel sektörün ve kişilerin insan psikolojisi gereği yatırım olarak altına yönelmesi ana etken oldu'' dedi.

Dericizade, sözlerini şöyle sürdürdü:

''İran'daki dolar ve avro endeksinin çok değişken olması, dünya paritesinden bile yüksek olmasından ve istikrar bulunmamasından dolar ve avroya olan talep azalmış, bunun yerine güvenli bir yatırım olan altına yönelinmiştir. Bu yüzden altına ciddi bir talep doğmuş. Türkiye de uygun bir pazar olduğundan, buradan yoğun altın ithalatı gerçekleşti. Türkiye'deki altının iyi işlenmiş olması ve transferlerin daha güvenli olması da yoğun altın ticaretinin olmasının diğer bir nedeni olarak söylenebilir.''

Çin ve Hindistan'dan da bu tarz altın ithalatları olduğunu ifade eden Dericizade, ''En yüksek altın ithalatı yapılan ülke Hindistan. Hindistan'daki altın da 22 ayar. Hindistan dünyadaki altın piyasasına göre daha ucuz. 'Kırık altın' dediğimiz hurda altın ithalatı yapılıyor. Güvence mevduatı olmak üzere ithal ediliyor. Sadece yatırım amaçlı satın alma gerçekleşiyor. Kısaca altının güvenilir liman olması İran'da altına dolayısıyla altın ithalatına rağbeti artırmıştır'' şeklinde konuştu.

AA