Advertisement

Gelişen piyasa para birimlerinde küresel finans krizinden bu yana görülen en büyük düşüş, ekonomilerini daha rekabetçi hale getirme arayışındaki ülkelerde memnuniyet yaratan bir gelişmeden hızlı bir şekilde yıkıcı bir duruma dönüşüyor.

Gelişen piyasa paralarındaki satış dalgası o kadar sert ve derin oldu ki yetkililer müdahaleden uzak durma politikasını terk ettiler. Çünkü para birimlerindeki değer kaybı, enflasyonun yükseleceği, yabancıların yatırımdan uzaklaşacağı ve küresel durum kötüleşirken ülke ekonomileri üzerinde aşağı yönlü baskı yapacağı endişesi yarattı. Meksika’dan Güney Afrika ve Türkiye’ye politika yapıcılar, değer kayıpları ile mücadele etmek için müdahalelere hız verdi. Faiz oranları artırıldı veya parasal genişlemenin sonlandırılacağı sinyali verildi.

Wall Street şirketleri de konu ile ilgili iyimser değil. Morgan Stanley daha fazla sayıda politika yapıcının harekete geçmeye zorlanacağını belirtti. Goldman Sachs Group Inc. gelişen piyasa para birimlerindeki zayıflıkta henüz bir son beklenmediğini ifade etti.

En çok işlem gören 24 gelişen para birimi, Macaristan forinti hariç geçtiğimiz ay zayıfladı. Gelişen paraların döviz kuru endeksi, bu yıl yüzde 8 gerileyerek 1993’ten bu yana en düşük seviyeye indi. Para birimlerindeki düşüş hızı bu yıl 2008’den bu yana en kötü yıl yapabilir.

Rusya rublesi, Kolombiya ve Şili pesosu ve Brezilya reali Mayıs ortasından bu yana kayıplara öncülük etti. Her biri yüzde 10’dan fazla değer kaybetti. ABD dolarına sabitlenmiş olan Hong Kong doları yüzde 0.04 ile en düşük gerilemeyi gösterdi.

Gelişen paralardaki düşüşün ana nedeni ABD’de faizlerin artacak olması. Öte yandan emtia fiyatlarındaki gerileme gelişen piyasa ekonomilerini olumsuz etkiliyor.