Advertisement

IATA’nın haziran ayında yayınladığı sektör istatistikleri raporuna göre havacılık sektöründeki şirketlerin toplam gelirlerinin 838 milyar dolardan 419 milyar dolara gerileyerek 2020 yılında %50 oranında azalacağı tahmin ediliyor.

Şirketlerin ise bu açığı daha çok kargo uçuşlarına yönelerek kapatmaya çalışacağı da öngörülenler arasında. Rapora göre 2019 yılında kargo uçuşlarından elde edilen gelirler 102.4 milyar dolar seviyelerindeyken, 2020 yılında 110.8 milyar dolar seviyelerine çıkması bekleniyor.

Bloomberg HT’ye verdiği bir röportajda “Havayollarının kargo uçuşlarını artırarak uzun mesafe uçuşlardan kaybettiklerini telafi etmeleri zor” diyen JLS Consulting Kurucusu ve Havacılık Sektörü Stratejisti John Strickland, birçok havayolu ve Türk Hava Yolları için en büyük sorunun ABD ve Avustralya gibi ülkelere düzenledikleri uzun mesafe uçuşların koronavirüs nedeniyle durması olduğunu belirtti.

“Büyük ve uzun mesafe uçabilen filolara sahip olan Türk Hava Yolları gibi şirketler için en büyük sorunun bu rotaların kullanıma kapanması” olduğunu belirten Strickland, “Bazı havayolları uçaklarını kargo uçuşları için kullanabilir ya da boş koltuklar yerine daha çok kargo yükü taşıyabilir ama bu uzun mesafe uçuşlardan kaybedilen yolcu trafiğini telafi etmeyecektir” dedi.

Şirketler küçük gövdeli uçakların sayılarını artırıyor

Havayollarına verilen devlet desteklerinin her ülke için farklı özelliklerde olduğunu söyleyen Strickland, “Destekler parayı halihazırda verimli bir şekilde kullanmayan havayollarına verildiği takdirde bu sadece fazladan kapasite oluşturarak verimsiz bir operasyonun devam ettirilmesine neden olur ama yine de daha fazla devlet desteği verileceğini tahmin ediyorum” diye ekledi.

Bloomberg Intelligence Analistleri George Ferguson ve François Duflot’un yayınladığı bir araştırmaya göreyse havayollarının kullanım için hazırladığı uçaklar giderek artıyor ama servise sokulan uçakların daha küçük gövdeli olduğu dikkat çekiyor.

Kullanıma hazır hale getirilen filolar ABD’de %0.6, Avrupa’da ise %1.3 artış gösterdi. Fakat çeşitli havayolları küçük gövdeli uçakları kullanıma sokmayı tercih ederek filolarındaki büyük gövdeli uçakların çoğunluğunu hala park halinde bekletiyor.

CFO’lar 2 yıldan önce toparlanma beklemiyorlar

IATA tarafından çeyreklik bazda yapılan ve havayolları CFO’larının katıldığı sektör güveni anketine göreyse hem kargo hem yolcu uçuşları için geleceğe yönelik talepte bir toparlanma beklenirken sektör getirisinde daha zayıf bir iyileşme bekleniyor.

Tam olarak toparlanmanın ne zaman başlayacağı sorulduğundaysa, CFO’ların %42’si toparlanmanın 2 yıldan daha uzun süreceğini söylüyor. Havacılık sektöründe 2019’daki performanslarına ilk dönebilecek bölge olarak ise CFO’ların %42’si Asya Pasifik’i, %35’i ise Avrupa’yı işaret ediyor.

John Strickland birçok şirketin aşının bulunmasına güvendiğini fakat aşı bulunsa bile başarısının hemen hissedilmeyeceğinin altını çiziyor.

“Talep çok zayıf bir şekilde toparlanıyor” diyen Strickland, bir diğer sorunun ise iş çevrelerinin havayolu kullanımlarını azaltmasıyla talebin yapısal olarak düşmesi olacağını belirtiyor. “Bazı sektörlerin video konferans yoluyla işleri halletmenin daha az maliyetli olduğunu anlayıp, iş seyahatlerini tasarruf amacıyla tamamen durdurabileceğine” dikkat çeken Strickland bu durumda havayollarının ciddi yapısal değişikliklere gitmek zorunda kalacaklarını düşünüyor.

Erol Oytun ERCAN