Advertisement

Olağanüstü günlerden geçiyoruz. İnsanlık bilim kurgu filmlerinde görmeye alıştığımız bir olayın gerçeği ile yüzleşiyor. Bir virüs, bir mikroorganizma dünyamızı ve esir aldı. Çin’de başlayan ve tüm dünyayı kasıp kavuran salgın nedeniyle yaklaşık 300 bin kişi can verdi. Küresel üretim ve ticaret neredeyse tamamen durdu. Dünya genelinde milyonlarca insan işini, gelirini kaybetti. Ekonomik kayıp daha şimdiden trilyon dolarlarla ifade ediliyor.

Endüstri 4.0 ile dördüncü sanayi devrimini gerçekleştiren dünya ekonomileri salgınla ‘küresel çaresizliği’ yaşadı. IMF, 2020 için dünya ekonomisindeki yüzde 3,3 büyüme tahminini yüzde 3 küçülme olarak revize etti. Hazır giyim ihracatımızın yüzde 70’e yakın bölümünü gerçekleştirdiğimiz Avrupa, 2. Dünya Savaşı’ndan sonraki en büyük ekonomik şokunu yaşıyor. İlk çeyrekte yüzde 3,5 küçülen AB ekonomisinde bu yıl daralmanın artarak devam etmesi bekleniyor. AB Komisyonu 2020’de Euro Bölgesi için yüzde 7,7 küçülme bekliyor. Yine AB Komisyonu’na göre en çok hazır giyim ihracatı yaptığımız ülkeler arasında ilk iki sırayı paylaşan Almanya yüzde 6,5, İspanya yüzde 9,4 küçülecek.

Küresel ekonomilerdeki ve özellikle Avrupa’daki daralmanın hazır giyim ihracatımıza olumsuz yansımalarını Mart ayından itibaren görmeye başladık. İlk iki ayda yüzde 7 artıda olan ihracatımız Mart’ta yüzde 27,4, Nisan’da yüzde 61,6 azaldı. 4 aylık dönemde yüzde 20,1 eksideyiz. Son günlerde başta Almanya olmak üzere Avrupa’dan yeniden siparişler gelmeye başlamakla birlikte Mayıs ve Haziran ihracatımızda da kan kaybı devam edecek. Korkulduğu gibi sonbaharda ikinci bir salgın dalgası yaşanmazsa yılın ikinci yarısında kısmen de olsa bir toparlanma öngörüyoruz. Elbette bu toparlanma 2019’daki 17,7 milyar dolarlık ihracat performansımızı tekrarlamamıza yetmeyecek. Geçen yıla göre bu yılı yüzde 25 daralma ile kapatabilmek bizim için başarı olacak.

Doğal olarak hepimizin morali bozuldu, tüm dünyada karamsar bir iklim oluştu. Biz her şeye rağmen geleceğe umutla bakıyoruz. Orta ve uzun vadede moda endüstrimizi büyük fırsatların beklediğine inanıyoruz. Temelsiz bir umut, boş bir hayal peşinde değiliz. Katma değerli üretim kapasitesi, istihdama katkısı, ihracatı ile ülkemiz için stratejik önemi olan sektörümüze güveniyoruz.

Salgından hepimizin çıkaracağı dersler var. Örneğin küresel markalar yeni dönemde tedarik kanallarını daha fazla çeşitlendirmek isteyecekler. Hazır giyimde entegre altyapıya sahip iki ülkeden biri olmamız bizim bu süreçte elimizi güçlendirecek. Avrupa kökenli uluslararası markaların yakından tedarik arayışına yönelecek olması da sektörümüz için yeni fırsatlara kapı aralayacak. Yeni dönemde tüketici alışkanlıklarında da değişiklikler olacak. Çevreye saygılı, sürdürülebilir kıyafetlere talepte ciddi bir artış bekliyoruz. Mevcut altyapımız ve bilgi birikimimizle bu alanda da avantajlı olduğumuza inanıyoruz.

Salgın süreci İHKİB’in zaten öncelikleri arasında yer alan dijitalleşmenin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi. Tedarik, üretim, pazarlama ve lojistik gibi tüm süreçlerde dijitalleşmenin ağırlığı daha da artacak. Müşterilerimizle ilişkilerimiz daha çok sanal ortamlarda gelişecek. Sanal fuarlar, sanal ticaret heyetleri gündeme gelecek. İHKİB’in öncülüğü ve desteği ile dijital kapasitelerini güçlendiren firmalarımızın küresel pazarlarda rekabet gücü artacak.

Biz sektör olarak potansiyelimizi, gücümüzü ve avantajlarımızı biliyoruz. Salgının üretime, istihdama ve ihracata, kısaca ülke ekonomisine verdiği hasarın onarılmasında en hızlı katkıyı verecek sektörlerin başında geliyoruz. Hazır giyim ve konfeksiyon Türkiye’nin geçmişinde vardı; bugün var, gelecekte de var olacak. Salgın sonrası kartların yeniden karılacağı küresel ticarette Türkiye’nin rekabet şansı en güçlü sektörü olmaya devam edeceğiz. Bu gerçekten hareketle kamu otoritesinden sektörümüz için yeri geldiğinde pozitif ayrımcılık yapmasını bekliyoruz. Devletimizin gücünü yanımızda hissettiğimiz sürece bugüne kadar olduğu gibi gelecekte de çok büyük rekorlara ve başarı hikayelerine imza atacağımıza inanıyoruz.

Mustafa Gültepe

İHKİB Başkanı