Advertisement

Koronavirüs pandemisi ekonomilere savaş zamanları dışındaki en büyük hasarı verme yolunda ilerliyor.

Sert kısıtlamalar ve seyahat engelleri iş aktivitesinde dünya genelinde sert düşüşe sebep oldu. Küresel tedarik zincirleri durdurulurken, eşitsizlik ve borç seviyelerinde de artış kaydedildi, güven endeksleri geriledi.

Şu ana kadar pandemiden en çok etkilenen ülkelerden olan İtalya, İspanya ve Fransa'nın bu yıl çok sert ekonomik daralmalar yaşamaları bekleniyor.

OECD Çarşamba günü küresel küçülme tahminini koronavirüste 2. dalga olursa yüzde 7.6 olarak açıkladı. Raporda toparlanmanın yavaş olacağı ve bu krizin uzun süreli etkiler bırakacağı ayrıca kırılgan kesimleri daha fazla etkileyeceği bildirildi.

Dünya Bankası, Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu'nun Haziran 2020 sayısını yayımladı. Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının yarattığı hızlı ve büyük şok ile salgına karşı alınan önlemlerin ekonomiyi ciddi bir daralmaya sürüklediğine işaret edilen raporda, küresel ekonominin bu yıl yüzde 5,2 küçüleceği tahminine yer verildi. Raporda, bunun İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en derin durgunluğu yansıttığı aktarıldı. Dünya Bankası, ocak ayında yaptığı tahminlerde küresel ekonominin bu yıl yüzde 2,5 büyüyeceğini öngörmüştü. Bankanın raporunda, 2021 yılına ilişkin küresel ekonomik büyüme tahmini ise yüzde 2,6'dan yüzde 4,2'ye yükseltildi.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Nisan ayındaki değerlendirmesinde dünya ekonomisinin 2020'de yüzde 3 küçüleceği tahmininde bulunmuştu. Birleşmiş Milletler'in Mayıs ayında yayınladığı bir raporda ise küresel ekonominin yüzde 3,2 oranında küçülmesi, dünya ticaretinin ise yüzde 15 daralması bekleniyor.

Asya Kalkınma Bankası, küresel ekonomiyi altüst eden koronavirüsün dünya ekonomisine maliyetinin 8.8 trilyon dolar olacağı tahmininde bulundu.

Koronavirüs pandemisine yönelik alınan önlemler kapsamında işletmelerin kapatılması ve insanların evlerinde kalmasının ekonomilere verdiği hasarları yumuşatmak için dünya genelinde hükümetler teşvik paketleri açıkladı.

Bloomberg tarafından görülen bir belgeye göre Japonya Başbakanı Shinzo Abe, koronavirüs resesyonu nedeniyle işletme ve tüketicileri korumak için 1 trilyon doların üzerindeki ek yardım ile teşvik önlemlerini artırıyor.

Belgeye göre 117 trilyon yen (1.1 trilyon dolar) tutarındaki paket zorluk çeken şirketler için finansal yardım, yerel ekonomiler için kira desteği ve birkaç trilyon yen tutarında sağlık bakım desteği içeriyor. Söz konusu harcama, geçen ay kırılan ek bütçe harcamasını yeniden kıran 31 trilyon yenlik ikinci bir ek destek bütçesiyle fonlanacak. Son yardım, Japonya'nın derin bir resesyona girdiğini gösteren geçen ayki verilerin ve Abe hükümetine olan güveninin rekor düşüğe gerilediğini işaret eden anketlerin ardından nihai halini almıştı.

Japonya'da hükümet ülke çapında uygulanan olağanüstü hali sonlandırdı. Yeni virüs vakaları da yavaş yavaş kayboluyor. Buna karşın ekonomik görünüm hala karanlık. GSYİH'nin bu çeyrekte yüzde 20'den fazla daralmasını bekleyen analistler toparlanmanın yavaş olabileceğinin altını çiziyor.

ABD Temsilciler Meclisi de yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadele, salgın nedeniyle zarara uğrayan kişi ve işletmecilerin sübvanse edilmesini öngören 2,2 trilyon dolarlık ekonomik teşvik paketini onayladı. Temsilciler Meclisine gönderilen 2,2 trilyon dolarlık ekonomik teşvik paketi, Genel Kurulda yapılan sözlü oylamada vekillerin tamamına yakınının oylarıyla kabul edildi.

Mayıs ayı başında ABD Hazinesi, koronavirüs salgını sonrası açıklanan ekonomi paketleri nedeniyle yılın ikinci çeyreğinde 3 trilyon dolar borçlanmayı planladığını açıkladı. ABD Kongre Bütçe Ofisi'ne göre bu yıl bütçe açığı 3 trilyon 700 milyon doları bulacak. ABD ekonomisi, 2020'nin ilk çeyreğinde yüzde 5 küçüldü. Bu oran, 2008'den bu yana ABD ekonomisinin kaydettiği en yüksek küçülme oranı oldu.

Avrupa Birliği'nin (AB) icra organı Avrupa Komisyonu, yaşanmış ve hatırlanan en kötü resesyonla mücadele etmek ve zor durumdaki İtalya'nın 27 üyeli blokta kalmasını sağlamak için daha önce görülmemiş büyüklükte bir teşvik planı hazırladı.

İtalya hükümeti, ismini vermeyen bir yetkiliye göre, büyüklüğü 750 milyar euroya ulaşabilecek bu paketten acil hibe ile 82 milyar euro ve düşük faizli kredi şeklinde ise 91 milyar euroya kadar fon alacak. Teklifin Komisyon'un internet sitesinde yayınlanan detaylarına göre, halen üye ülkelerin desteğine ihtiyaç duyan bu program ortak tahvil ihracı ile fonlanacak. Ortak ihraç, daha yakın bir mali entegrasyon için önemli bir adımı oluşturuyor.

Teşvikler kobileri destekledi

Ülkelerin ekonomiyi canlandırmak ve salgının şirketler ve istihdam üzerindeki olumsuz etkisini gidermek amacıyla açıkladığı ekonomik teşvik, destek ve kurtarma paketleri merkez bankalarının yeni para basması, tahvil ve hisse senedi fonları satın almasının yanında kamu harcamaları, kredi garantileri ve vergi indirimlerini de içeriyor.

Uzmanlar 2008'deki küresel mali kriz sırasında alınan ve o dönem için bir rekor kabul edilen önlemlerin şimdikine kıyasla çok küçük kaldığına dikkat çekiyor.

Teşviklerle birlikte KOBİ'lerin endeksi olan Russell 2000 endeksi virüs döneminde dip noktasından yüzde 25 yükselirken, Chinext endeksi pandemi döneminde en düşük seviyesinden yüzde 21 ile yükseldi.

Koronavirüs pandemisi süresince teşviklerle desteklenen küçük ve orta ölçekli şirketlerin bulunduğu Stoxx Small 200 Endeksi ise yüzde 31 artış kaydetti.