Advertisement

TAHSİN AKÇA

Çip krizinin etkilerinin devam etmesi ve diğer tedarik sorunlarıyla lojistik maliyetinin otomotiv fiyatlarını artırması Türkiye'de ortalama gelire göre erişim süresini yerli otomobillerde bile 5 yılın üzerine çıkardı.

Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen tüm sektörleri kapsayan günlük kazançlar üzerinden hesaplanan ortalama ücrete göre Türkiye genelinde ortalama net aylık Mart 2022 itabiriyle 6 bin 170 lira düzeyinde. Bir yıl önce bu rakam 4 bin 280 lira seviyesindeydi.

Ancak bildirilen ortalama aylık gelirdeki artış, yüksek enflasyon karşısında otomobil satın alma gücünü artırmaya yetmedi.

Sadece Türkiye'de üretilen yerli otomobil fiyatları esas alındığında bile aylık gelire göre otomobile erişim süresi 5 yılın üzerine çıkmış durumda. Bu süre bir yıl önce mayıs ayında 3 yıl ve biraz altında seyrediyordu.

Geçen yıl mayıs ayı itibariyle fiyatı 168 bin lira olan Fiat Egea Benzinli Manuel model için 4.280 TL ortalama aylık gelire göre 39 ay olan erişim süresi, bu yıl 380 bin TL'ye ulaşan fiyat dikkate alındığında aylık gelir 6.170 TL'ye çıkmasına karşın 62 aya uzamış durumda.

Aynı şekilde geçen yıl fiyatı 188 bin TL olan Yeni Clio 90 BG Otomotik Vites modele erişim 44 ay iken bu yıl süre 5 yılın da 9 ay üzerine çıkarak 69 aya çıktı.

Konutta süre artışı sınırlı kaldı

Konuta erişimde ise tablo biraz daha farklı. Konut fiyatları da hızlı artmasına karşın otomobilin gerisinde kaldığı için erişim süresindeki artış aynı ölçüde dramatik biçimde artmadı.

Endeksa.com verisine göre geçen yıl Türkiye genelinde ortalama konut fiyatı 760 bin lirayken bu yıl 1 milyon 114 bin TL'ye yükseldi. Ortalama konut fiyatı geçen yılın 1,4 katına ulaştı.

Bu artışa karşın ortalama aylıktaki artış da dikkate alındığında geçen yıl ortalama konut edinme süresi 177 ay iken, bu yıl artan fiyata göre erişim süresi 180 aya yükselmiş durumda.

"Yüzde 85-90 arttı"

Konuya ilişkin Bloomberg HT'ye değerlendirmelerde bulunan Gülan Group Yönetim Kurulu Başkanı Alp Gülan, metal fiyatları ve lojistik maliyetleriyle araç bedelinin yüzde 85-90 arttığını, kurun otomobil fiyatlamalarında yüzde 70'ten fazla etkili olduğunu belirtti. Fiyatların çok hızlı yükseldiğini dile getiren Gülan, 2023 yılı sonuna kadar tedarik zincirinde düzelme beklenmediğini de sözlerine ekledi.

"350 binin altında araç yok"

Konuya ilişkin konuşan Odak Oto Satış ve Pazarlama Müdürü Emrah Ünlü de satışları yüzde 60'nın yatırım amaçlı olduğunu belirterek, "Halen 350 bin liranın altında sıfır otomobil bulma şansı yok" dedi.