Merkez Bankası Ne Yapıyor?
Merkez Bankamız aynı anda; fiyat istikrar (enflasyon), finansal istikrar (cari açık) ve şimdi de ekonomik istikrar (büyüme) konusunda hamleler yapıyor. 18 Eylül 2012 saat 14:00’da açıkladığı karar ile bu konularda neler yaptığını kısaca özetleyelim:
1. TCMB’nin ifadesiyle, “Toplam talep koşulları enflasyondaki düşüşü desteklediği” için “politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının” değiştirilmesine gerek düşünülmemiş ve yüzde 5,75 düzeyinde sabit tutulmuştur. Aynı zamanda; Merkez Bankası gecelik borçlanma faiz oranı da yüzde 5 düzeyinde sabit tutulmuş. Dolayısıyla, “Yılın üçüncü çeyreği itibarıyla yurt içi nihai talep ılımlı seyretmeye devam etmekte” oluşu da dikkate alındığında fiyat istikrarı açısından aşırı kaygı verecek durum beklenmiyor. Küçük bir endişe ise; “enerji fiyatlarındaki artışlar ve enflasyonun bir süre daha hedefin üzerinde seyredecek olması fiyatlama davranışlarına dair temkinli bir duruş gerektirmektedir” ifadesiyle dile getiriliyor.
2. “İhracat ise küresel büyüme görünümündeki zayıflamaya rağmen artış eğilimini korumaktadır. Bu doğrultuda, toplam talep koşulları enflasyondaki düşüşü desteklerken cari işlemler açığı kademeli olarak azalmaya devam etmektedir.” diyen TCMB, finansal istikrarı gözettiğini vurgulamaktadır. Hatta bu anlamda, belki de aynı tarihte açıklanan kısa vadeli borç tutarındaki %17 üzerindeki artışın endişesi ile Kurul, faiz koridorunun daraltılmasına ilave olarak “rezerv opsiyonu katsayılarını bir miktar daha artırma kararı (1.1’den 1.3’e) almak suretiyle finansal istikrarı desteklemeyi sürdürmeyi istemiştir. Bankalar ellerindeki dövizin bir kısmını daha TL karşılıkları için kullanabilecek; böylece döviz tarafında daraltıcı, TL tarafında genişleyici bir politika oluşturmuş olacak.
3. TCMB her ne kadar PARA POLİTİKASI KURULU KARARI’nda doğrudan yer vermese de ekonomik büyümeye yönelik adım atmıştır. Nitekim, özellikle bankaların TL kredisi verirken baz olarak kullandığı ana faktörlerin belki de başında gelen unsur TCMB’nin gecelik borç verme faiz oranı üst sınırıdır. Bütün bankalar bir anlamda, TCMB’ye paralel olarak kredi faizlerini belki 1.5 puan olmasa da indirecektir. Ekonominin 2. çeyrek büyüme rakkamlarındaki hızlı gerileme ekonomi yönetiminin moralini yeterince düşürmüş iken, bir de üstüne bütçe açığının patlaması eklenince parasal açıdan rahatlatıcı karar beklentisi (?) belki de talebi daha ciddi hale gelmişti. İşte bu atmosferde, 1 önceki aylık toplantısında “önümüzdeki dönemde faiz koridorunun kademeli olarak daraltılabileceğini” belirttiği üzere; ilk iş olarak 150 baz puan indirimi üst banttan yapmak durumunda kalmıştır.
Küresel ekonomiye dair belirsizliklerin sürmesi ihtimali ve alınan tedbirlerin krediler, yurt içi talep ve enflasyon beklentileri üzerindeki etkilerin dikkatle takip edileceğini vurgulaması itibariyle TCMB, kendisi açısından esneklik payını açık bırakmış ve bir anlamda da “şimdilik ben yapabileceğimi yaptım sıra diğerlerinde”, der gibi.