Advertisement

Alibaba’nın piyasa değeri 5 yılın ardından ilk defa Walmart’ın piyasa değerinin altına geriledi. 2020’nin Ekim ayında Alibaba’nın piyasa değeri 858 milyar dolar ile zirve gördükten sonra yüzde 54 düşüşle 400 milyar dolara kadar geriledi.

Alibaba hisselerindeki düşüşte Çin’in teknoloji şirketlerine karşı başlattığı dengeleme kampanyası da etkili oldu. Çin çok fazla büyüyen teknoloji şirketlerinin çeşitli sektörlerdeki faaliyetlerini sınırlandırmak için birçok düzenleme duyurdu.

Çin Borsaları benzerlerine göre son 17 yılın en kötü döneminde

Çin borsaları, teknolojiden eğitime ve video oyunlarına birçok sektöre getirilen düzenlemeler sonrasında 2021 yılında gelişen piyasalardaki benzerlerine kıyasla son 17 senedeki en kötü performansını gösterdi.

MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi’nden Çin çıkarıldığı zaman endeks 2021 yıl başından bu yana yüzde 10'a yakın yükseliş kaydederken MSCI Çin Endeksi 2021 yıl başından bu yana yüzde 17 düşüş kaydetti. Böylece iki endeks arasındaki fark 2004 yılından bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Evergrande’deki borç krizinin finansal piyasaların tamamına yayılabileceğine dair endişeler de dünyanın en büyük ikinci ekonomisi üzerindeki baskıları artırıyor.

Çin'den oyun şirketlerine "kâra odaklanmayın" çağrısı

Çinli düzenleyici kuruluşlar, aralarında Tencent Holdings Ltd. ve Netease Inc.’nin olduğu oyun şirketleri ile bir araya gelerek, sektörün denetimi için atılacak ilave adımlar ve kâra odaklanmama gerekliliği gibi konuları görüşmüştü. Bu görüşme, sektöre ilave kısıtlamaların geleceği endişeleri ile oyun hisselerinde sert düşüşlere yol açmıştı.

Kurumlar oyun şirketlerini, yeni düzenlemelere uymaları ve çocukları oyun bağımlısı olmaktan korumak için kâra odaklanmayı durdurmaları konularında uyardı. Şirketlere “müstehcenlik ve şiddet içeren” ögeleri kaldırmaları ve “paraya tapınma ve feminenlik gibi sağlıklı olmayan eğilimlerden” kaçınmaları gerektiği de söylenmişti.

Yurtdışında halka arz planlayan şirketlere ceza gibi soruşturma

Çin’in Didi gibi ABD’de halka arz olan şirketlere sıkı bir siber güvenlik soruşturması başlatması da birçok teknoloji şirketini halka arz planlarından caydırmıştı. Pekin merkezli LinkDoc Teknoloji, Çin’in yurtdışında halka arz olan teknoloji şirketlerine karşı başlattığı soruşturmalar sonrasında ABD’deki halka arz olma planını askıya almıştı.

LinkDoc’un halka arzını Morgan Stanley, Bank of America ve China International Capital Corp aracılık edecekti ve şirketin 211 milyon dolara kadar yatırım alması planlanıyordu. Çin’deki düzenleyici kuruluşlar Çinli şirketlerin yurtdışındaki borsalarda işlem görmesinin önüne geçmek için düzenlemelerde bir değişiklik planlıyordu.

Özel eğitimden geri dönüş

Pekin’deki eğitim revizyonu ile ortaya çıkan sorunlar ülke çapında karışıklıklara yol açarken Çin’de sayıları artan özel okulların sahipleri, kurumlarını Çin hükümetine devretmek zorunda kalmıştı. Financial Times’ın haberine göre, kamu son üç ayda, bir lise ve en az on üç kâr amaçlı ilkokul ve ortaokulu para ödemeden devraldı.

Pekin’in ilkokul ve ortaokul öğrencilerine verilen eğitimlerden kâr elde edilmesini engelleme planı, Çin’in eğitim şirketlerinin hisse fiyatlarında ve piyasa değerlerinde ciddi bir düşüşe sebep olmui, eğitim endüstrisindeki yıllık kazancın 100 milyar dolardan 25 milyar dolara gerileyeceği öngörülmüştü.

Teknoloji şirketlerine art arda soruşturma ve cezalar

Çin, ülkede etkisi giderek artan teknoloji şirketlerini kontrol altında tutabilmek için son zamanlarda bu şirketlere çeşitli soruşturmalar başlattı. Çin Devlet Piyasa Düzenleme Kurumu’nun (SAMR), Tencent’in yüzde 36 hissesine sahip olduğu Huya’nın DouYu isimli video oyun yayın uygulamasını almasının önüne geçmişti.

Çin tekelleşme yolunda giderek büyüyen Alibaba’ya Nisan ayında anti-tekel soruşturması sonucunda 2,8 milyar dolar ceza kesmiş, Tencent destekli KE Holdings’e rekabeti ihlal ettiği gerekçesiyle soruşturma başlatmıştı.

Çin hükümeti, milyarder Jack Ma’nın Ant Group için planladığı halka arzı durdurarak piyasaları da şaşırtmıştı.

Bu yıl servetini en fazla kaybeden kişi, Çinli e-ticaret devinin kurucusu oldu

Ant Group cezaya ilişkin yazdığı bir açık mektupta “Hükümetin sert düzenlemeleri olmasa bu büyümeyi yakalayamazdık, destek gruplarımızın toleransı ve eleştirel gözetimleri gelişimimizde önemli rol oynadı. Bunun için de minnet ve saygı duyuyoruz” ifadelerine yer vermişti.

Bloomberg Milyarderler Endeksi’ne göre Çin hükümetinin internet devlerine yönelik kısıtlamalarının Pinduoduo hisselerinde düşüşe neden olmasıyla şirketin kurucusu Huang’ın serveti 27 milyar dolardan fazla eridi. Bu, 500 kişinin yer aldığı endeksteki en büyük düşüş oldu.

Huang’ın serveti, son dönemde borç kriziyle gündeme gelen Çinli emlak devinin sahibi olan Hui Ka Yan’ın 16 milyar dolarlık kaybından da daha fazla eridi.

2015’te kurulan ve kısa zamanda e-ticaret devi haline gelen Pinduoduo’nun hisseleri bu yıl Alibaba Grup ve Tencent hisselerinden daha fazla geriledi.