Advertisement

Doğrudan 7 milyona yakın çalışanı, dolaylı olarak ise tüm vatandaşları ilgilendiren yeni asgari ücreti belirleme çalışmalarında resmi süreç devam ediyor.

İşçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2022'de geçerli olacak asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında üçüncü toplantı yapıldı.

İlk toplantısını 1 Aralık'ta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda, ikinci toplantısını 7 Aralık'ta Türk-İş'in ev sahipliğinde yapan Komisyon, üçüncü toplantısını Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu'nda (TİSK) gerçekleştirdi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürü Nurcan Önder Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplantı sonrası yaptığı açıklamada "TİSK asgari geçim tutarını 3 bin 100 TL, Türk-İş 3 bin 900 TL öngörüyor" dedi.

Toplantı sonrasında konuşan Türk-İş Genel Sekreteri Nazmi Irgat, “İşveren kesimi ile uzlaşmazlıklarımızı gideremedik. Ay sonuna kadar zamanımız var. Görüşmeler devam edecek” dedi.

TİSK Genel Sekreteri Akansel Koç ise asgari ücrette TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranının dikkate alınacağını, bunun ötesinin ise müzakere edileceğini ifade etti.

TİSK daha sonra yaptığı ayrı bir açıklamada kendilerinin asgari ücretin 3 bin 100 TL olması yönünde bir teklifi olmadığını vurguladı.

Toplantıdan önce kuvvetli uyum mesajı verilmişti

Toplantıdan önce açıklama yapan TİSK Başkanı Özgür Burak Akkol, asgari ücret komisyonunda kuvvetli bir uyum olduğunu, bu sene üçlü mutabakatı sağlamak istediklerini söyledi.

Asgari ücrette dengeli bir seviye istediklerini söyleyen Akkol, şimdiye kadar toplantılarda herhangi bir rakam telaffuz edilmediğini belirtti.

Kendilerine çok yüksek gelen rakamlar duyduklarını vurgulayan Akkol asgari ücrette süreci en kısa zamanda tamamlamak istediklerini de ifade etti.

Akkol teşvik konusunda da,"Devletimizin işverene vereceği teşviklerin, çalışanlara yapılabilecek birtakım vergi indirimlerinin oyunu çok rahatlatacağını düşünüyorum. Özellikle vergi indirimi ve teşvik konusu burada belirleyici olacaktır." ifadelerini kullandı.

Çalışma Genel Müdürü Nurcan Önder'in başkanlığındaki toplantıda, Çalışma Genel Müdürlüğü ve TÜİK'ten gelecek veri ve raporlar görüşülecek.

Bu raporların ardından, işçi ve işveren tarafının pazarlık sürecindeki ilk rakamları da telaffuz etmesi bekleniyor.

İkinci tur görüşmelerde enflasyon vurgusu

Asgari ücret maratonunda ikinci tur görüşmeler işçi kesiminin ev sahipliğinde gerçekleştirilmişti.

Toplantı öncesinde konuşan Türk-İş Genel Başkanı kamuoyunda dile getirilen rakamların altına evet demenin mümkün olmadığını söylemişti.

Atalay, "TÜİK temsilcisi kusura bakmasın. Enflasyon yüzde 21 deniyor ama temel gıdalara gelen zamlar ortada. Arzumuz önümüze hemen bir rakam gelmesi ve konuyu bağlamamız." diye konuşmuştu.

İlk toplantıda Bakanlığın çalışması duyurulmuştu

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, ilk toplantısını 1 Aralık tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ev sahipliğinde gerçekleştirmişti.

Toplantıda bakanlığın yaptığı asgari ücret anketinin sonuçları da açıklanmıştı.

Yeni dönem asgari ücret beklentilerini tespit etmek amacıyla yapılan araştırma kapsamında Türkiye genelinde 26 ilde 604 işveren ve yönetici, 2500 işçi ile görüşüldü.

Saha uygulamasında kantitatif araştırma yöntemi ve bu yöntemin yüz yüze tekniği kullanıldı.

İmalat sanayi, tekstil, taşımacılık, inşaat, tarım, sağlık, turizm, madencilik gibi sektörlerin de aralarında olduğu 19 farklı sektörden işletmeci ile görüşme yapıldı.

Ankete göre işverenlerin 2022 yılından ihtiyatlı bir iyimser beklenti içerisinde olduğu görüldü.

Katılımcıların yüzde 34’ü yeni dönem asgari ücret ne kadar olmalı sorusuna 3 bin 501 ile 3 bin 750 TL arasında cevabını vererek en yüksek oranı oluşturdu.

Bu rakamı yüzde 19,3 ile 3 bin 251 TL ile 3 bin 500 TL arasında olmalı diyenler, yüzde 13,7 oranı ile de 3 bi 751 TL ile 4 bin TL arasında olmalı diyenler izledi.

"Asgari ücretin artırılması işten çıkarmalara yol açar mı?" sorusuna katılımcıların yüzde 74,3’ü evet yanıtını verirken yüzde 25,7’si ise hayır yanıtını verdi.

Asgari ücret çalışmasında işçiler

"Asgari ücretli işinizin yanı sıra ek bir iş yapıyor musunuz?" sorusuna katılımcıların yüzde 87’si hayır, yüzde 13’ü evet yanıtını verdi.

Yeni dönem asgari ücret ne olmalı sorusuna katılımcılar ağırlıklı olarak yüzde 37,3 oranı ile 3 bin 750 ile 4 bin TL arasında beklenti ortaya çıktı. 4 bin ile 4 bin 500 TL arasında olmalı diyenlerin oranı yüzde 13, 4 bin 500 TL üzerinde olmalı diyenlerin oranı ise yüzde 21,8 olarak araştırma sonuçlarına yansıdı.

"Ailenizde sizden başka çalışan var mı?" sorusuna katılımcıların yüzde 61’i hayır, yüzde 39’u evet yanıtını verdi.

"Asgari ücretin artırılması işten çıkarmalara yol açar mı?" sorusuna katılımcıların yüzde 40,3’ü evet, yüzde 59,7’si hayır yanıtını verdi.

Reuters'ın haberine göre, Toyota tedarik sıkıntısı nedeniyle Japonya'daki 2 fabrikasında üretime ara verecek.

Susquehanna Financial Groups’un verilerine göre, çip teslimat süresi Ekim ayına göre dört gün artarak 22,3 haftaya yükseldi. Böylece çip teslimat süresi şirketin verileri derlemeye başladığı 2017 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış oldu.

Birçok otomobil üreticisi bu yıl yaşanan çip tedarik krizinden dolayı üretim 2021 üretim hedeflerini aşağıya çekmişlerdi. Renault, çip tedarik sıkıntıları nedeniyle 2021’de 500 bin araç daha az üreteceğini ama tam yıl operasyonel kar marjı oranının yılın ilk yarısına paralel olmasını beklediğini söylemişti.

Toyota Motors da yarı iletken darlığı ve Çin’de elektrik enerjisi yetersizliğinden dolayı küresel otomobil üretimini Kasım ayında yüzde 15 azaltarak 150 bin araca düşüreceğini açıklamıştı.

Altın fiyatları, ABD enflasyon verisi öncesinde yatırımcıların yeni koronavirüs varyantından kaynaklanan risklere odaklanmasıyla yatay bir seyir izliyor. Gram altın ise dolar/TL’nin dar bir fiyat aralığında hareket etmesiyle inişli çıkışlı bir seyir izliyor.

ABD enflasyon verisinin açıklanmasıyla beraber altının sıkıştığı dar fiyat aralığını kıracağını belirten Oanda Kıdemli Piyasa Analisti Edward Moya, “Altın 1.770-1795 dolar arasındaki seyrini enflasyon verisinin Fed’in daha şahin bir tavır izleyeceğine işaret etmesiyle kırabilir” diye ekledi.

Altın yatırımcıları, ABD Merkez Bankası Fed’in faiz artırım patikasının nasıl şekilleneceğini daha iyi anlamak için bu cuma açıklanacak ABD tüketici enflasyonu verisine odaklandı. Altın, enflasyon artsa dahi merkez bankalarının yakın zamanda faiz artırmayacağına dair beklentilerle Kasım ayında yükselmişti.

Fed yetkilileri daha önce yaptıkları açıklamalarda para politikasındaki sıkılaşmanın hızı için enflasyondaki yükseliş ve istihdamdaki iyileşmeye odaklandıklarını belirtmişti. Altın yatırımcıları da Fed’in faizleri ne zaman artıracağını anlayabilmek için istihdam verilerini yakından takip ediyor.

Altın, üç yıldan sonra ilk defa yılı kayıpla kapatmaya hazırlanırken Aralık başı itibariyle 2015’ten bu yana en kötü yıllık performansını göstermiş durumda. Altın 2020 yılını yüzde 25 yükselişle kapatarak 2012’den bu yana en kazançlı senesini geçirmişti.

Ons altın fiyatı

Hafta başından bu yana dar bir fiyat aralığında işlem gören ons altın, çarşamba günü 1.792 dolar seviyesine kadar yükseldikten sonra gerileyerek yeniden 1.780 dolar civarına indi. ABD enflasyon verisi öncesinde yatay bir seyir izleyen değerli metal, perşembe günü 1.785 dolar civarında bulunuyor.

Gram altın fiyatı

Gram altın, dolar/TL’deki yükselişle geçen hafta 791 TL’ye ulaşarak rekor tazeledikten sonra hafif bir çekilme yaşasa da haftanın kalanında yükseliş eğilimi içerisindeydi. Yeni haftaya yatay bir seyirle başlayan gram altın, pazartesi günü dolar/TL’deki yükselişle rekor tazeleyerek 795 TL’yi gördükten sonra perşembe günü 783 TL civarında bulunuyor.

Japonya’daki yatırımcılar, hisse fiyatlarının Omikron endişeleriyle gerilediği 3 Aralık haftasında yabancı hisse senetlerinde rekor alım gerçekleştirdi. Toplamda 1,2 trilyon yen (10,7 milyar dolar) tutarında hisse alımı gerçekleştiren yatırımcılar, Kasım ayının büyük bir kısmında net satıcı olmuşlardı.

T&D Varlık Yönetimi Baş Stratejisti Hiroshi Namioka, gerçekleştirilen alımların bir kısmının hisse fiyatlarında yaşanan düşüş sonrasında portföylerin yeniden dengelenmesi amacıyla olabileceğini belirtti. Japonya hisselerini içermeyen MSCI Kokusai Endeksi geçen hafta yüzde 5 düşüş kaydettikten sonra bu hafta yeniden 3 bin 200 seviyesine tırmandı.

Küresel piyasalar, Omikron varyantının risk iştahını baskılamasıyla geçen hafta hızlı bir düşüş yaşamıştı. Barclays ve Morgan Stanley gibi kurumlar ise Omikron varyantı ve Fed politikalarının piyasaları nasıl etkileyebileceğine dair farklı görüşlere sahip.

Barclays stratejistleri, Fed’in açıklamalarının şahinleşmesinin de Omikron varyantının da hisselerdeki ralliyi durduramayacağını söylerken, Morgan Stanley hisse senetleri için en büyük risk faktörünün Omikron varyantı değil Fed’in aksiyonları olduğunu belirtmişti.

Stratejistlerin ABD borsalarına yönelik 2022 tahminlerinde ciddi ayrışmalar yaşanıyor.

Bloomberg’in S&P 500 endeksi için derlediği tahminlerin aralığı 4 bin 440 ile 5 bin 300 arasında değişiyor. Yüzde 20’lik bu fark, son 10 yılın en yüksek seviyesine işaret ediyor.

Amerikan Merkez Bankası Fed’in para politikasında başladığı sıkılaştırma ve koronavirüs pandemisine ilişkin gelişmeler Wall Street’e yönelik öngörülerin ayrışmasında etkili oluyor.

Ned Davis Research Baş Stratejisti Ed Clissold gelecek yıl ABD şirketlerinde karlılığın azalmasını ve S&P 500 endeksinin daha sıkı bir Fed politikasıyla önce “sığ bir ayı piyasasına girmesini”, ardından yılı ılımlı şekilde artıda tamamlamasını bekliyor.

Clissold S&P 500 endeksinin 2022 senesini 5 bin puandan tamamlayacağı görüşünde. “Koşullar 2022’de neredeyse kesin olarak piyasa dostu olmayacak” diyen Clissold, çift haneli bir düzelmenin yüksek bir ihtimal olduğu öngörüsünde bulundu.

Credit Suisse ve JPMorgan iyimser kanatta

Bu temkinli öngörü Credit Suisse Group AG and JPMorgan Chase & Co. stratejistlerinin beklentileri ile ters düşüyor.

Credit Suisse ABD Hisse Baş Stratejisti Jonathan Golub, şirket karlılıklarına yönelik görünümün iyileştiğine ve finansal koşulların gevşek olmasının beklendiğine değinerek, S&P 500 için 2022 tahminini yakın zamanda 200 puan artışla 5 bin 200 seviyesine çıkardı.

JPMorgan Küresel Araştırma Eş Direktörü Marko Kolanovic de pandeminin sona ermesi ve ekonominin tam olarak toparlanmasıyla piyasa oynaklığının gelecek yıl azalmasını bekliyor.