Advertisement

Tüzel kişilere yönelik kur korumalı mevduat ürünü Döviz mevduatı rakamlarında rekor düşüş yarattı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, 4 Şubat haftasında tüzel kişilerin döviz mevduatları 3,3 milyar dolar gerileme kaydetti. Bu, haftalık bazda görülen en sert düşüş oldu.

Parite etkisinden arındırılmış düşüş ise 4,2 milyar dolar olarak kaydedildi.

Veriler gerçek kişilerin döviz mevduatlarında ise parite etkisiyle artış yaşandığını, bu etki dışarıda bırakıldığında gerileme olduğunu gösterdi. Buna göre ilgili haftada gerçek kişilerin döviz mevduatları 255 milyon dolar arttı. Parite etkisinden arındırılmış olarak bakıldığında gerçek kişilerin döviz mevduatları 911 milyon dolar geriledi.

Gerçek ve tüzel kişilerin toplam döviz mevduatları ise 225,1 milyar dolar oldu.

TL'ye dönüşler TCMB rezervlerine de yansıdı

Döviz mevduatlarındaki gerileme TCMB'nin rezervlerine de yansıdı.

Buna göre 4 Şubat haftasında TCMB'nin brüt rezervleri 114,7 milyar dolara yükseldi. Net rezervler ise 5,8 milyar dolar artışla 16,3 milyar dolara yükseldi.

Bu gelişme swap hariç net rezervlere de yansıdı. Bir önceki hafta eksi 54,1 milyar dolar olan swap hariç net rezerv rakamı 4 Şubat haftasında eksi 50,2 milyar dolar oldu.

Rezervlerde SDR sepetinde olmayan para birimlerindeki artışın 2,7 milyar dolar olması Güney Kore ve Birleşik Arap Emirlikleri ile yapılan swapların bir kısmının rezervlere yansımış olabileceğine de işaret etti.

TCMB Başkanı Kavcıoğlu 50 milyar dolarlık bir büyüklüğe dikkat çekmişti

Tüzel kişilerin döviz mevduatlarında hızlı geri çekilme izlenirken, TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu TOBB üyeleriyle yaptığı toplantıda 50 milyar dolarlık bir büyüklüğün TL'ye dönüşme potansiyeline dikkat çekmişti.

Bloomberg HT'ye konuşan kaynaklara göre toplantıda TCMB Başkanı Kavcıoğlu, yaptıkları analize göre şirketlerin 90 milyar dolarlık Döviz tevdiat hesabının 50 milyar dolarının kur korumalı mevduatta istenen vadeye bağlanabileceğine işaret etti.

Kavcıoğlu bu konuda, "Firmaların hesabında 90 milyar dolarlık döviz tevdiat hesabı var ve 1 yıllık hesap hareketleri çok düşük. Bunun 50 milyar doları firmaların tasarrufu, geri kalanı transfer ödemeleri için park edilmiş duruyor. Yapılan analizler bunun 50 milyar dolarının kur korumalı mevduatta istenen vadeye bağlanabileceğini gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Kavcıoğlu firmaların TL'ye geçişi konusunda desteklerinin devam edeceğini de vurguladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun TOBB üyeleriyle yaptığı toplantıda kur korumalı mevduat ürününe yönelik mesajları öne çıkarken, toplantıda bankaların kredi oranları da gündeme geldi.

Bloomberg HT'ye konuşan kaynaklara göre toplantıda TCMB Başkanı Kavcıoğlu, yaptıkları analize göre şirketlerin 90 milyar dolarlık döviz tevdiat hesabının 50 milyar dolarının kur korumalı mevduatta istenen vadeye bağlanabileceğine işaret etti.

Kavcıoğlu bu konuda, "Firmaların hesabında 90 milyar dolarlık döviz tevdiat hesabı var ve 1 yıllık hesap hareketleri çok düşük. Bunun 50 milyar doları firmaların tasarrufu, geri kalanı transfer ödemeleri için park edilmiş duruyor. Yapılan analizler bunun 50 milyar dolarının kur korumalı mevduatta istenen vadeye bağlanabileceğini gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Kavcıoğlu firmaların TL'ye geçişi konusunda desteklerinin devam edeceğini de vurguladı.

Toplantıya katılan TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sektör Meclis Başkanı Şeref Fayat da Bloomberg HT yayınında toplantıda kurumların kur korumalı mevduatta en az 6 ay vadeli hesap açabilmesi düzenlemesinin sorulduğunu belirtti.

Fayat, "Birçok başkanımız özellikle üç ay olmasını ısrarla talep etti. Böyle bir uygulama olursa çok yoğun bir talep geleceğini düşünüyorum. Yeni bir düzenleme yapılıp yapılamayacağını öğrenemedik ama bir çalışma yapılacağını tahmin ediyorum." diye konuştu.

Yüksek kredi faizleri de gündeme geldi

Toplantıda yüksek kredi faizlerinin de gündeme geldiği belirtildi.

Mevduatlarda son 50 yılda ortalama vadenin 45 gün olduğunu, kur korumalı mevduat ile maliyeti yüzde 17'nin altında ve 6 ay vadeli kaynak sağladıklarını söyleyen Kavcıoğlu bu nedenle bankaların çok daha ucuz ve çok daha uzun vadeli kaynak sağlaması gerektiğini söyledi.

Fayat da TCMB Başkanı'na bu konudaki şikayetlerini ilettiklerini söyledi.

Fayat, "Üç saate yakın bir toplantı oldu. Bütün oda borsa ve sektör meclis başkanları samimi bir şekilde finansmana ulaşmada yaşadığımız sorunları, özel bankaların yüksek faizlerini dile getirdik. Sayın Başkan özel bankaların özellikle çok uygun fonlamayla aldığı parayı iş dünyasına çok yüksek bir faizle kullandırdığını belirterek bizim de desteğimizi istedi." diye konuştu.

Reeskont kredilerine getirilen TL'ye dönüşüm şartı netleştirildi

Toplantıda reeskont kredilerinin kullanımı için getirilen TL'ye dönüşüm şartıyla ilgili olarak açıklamalar da yapıldı.

Fayat, toplantıda uygulamanın net ihracatçıları kapsamadığı, ithalatçılara yönelik olduğu yönünde mesajlar verildiğini söyledi. Fayat, "Uygulamanın ihracatçıları değil ithalatçıları kapsadığı hatta ithalatçıların da zorunlu olmadığı bir teşvik anlamında söylendiği TCMB Başkanı tarafından izah edildi. Dolayısıyla bu konuda net ihracatçı olan firmaların reeskont kredileri kullanırken kur korumalı mevduat hesabı açma gibi bir zorunluluğu yok." dedi.

Reeskont kredilerinde uzun vade talebi

TCMB ile TOBB üyeleri arasındaki toplantıda TOBB üyeleri reeskont kredilerinde vadelerin uzatılması yönündeki taleplerini de iletti.

Bloomberg HT'ye konuşan kaynaklara göre TCMB Başkanı Kavcıoğlu Türkiye'deki tüm ihracatçıların yüzde 9 faiz oranı ile kredi kullanma imkanına sahip olduğunu söyledi.

Bu konuda ihracatı artırma şartı arandığı mesajının verildiğini söyleyen Fayat, "Geçtiğimiz yıl çok rahat kullandığımız TL reeskont kredilerinde ulaşımda çok ciddi sıkıntımız vardı. Onu da bugün itibariyle hem bankalar üzerinden hem de Eximbank üzerinden çok uygun bir kredi faiziyle ilgili kullandırılacağını fakat bununla ilgili birkaç şart olduğunu öğrendik. Yüzde 12 ile kullandırılacak, ihracat artırma sözü verildiğinde ise politika faizinin 5 puan aşağısında yüzde 9 ile bile kullanmak söz konusu olacak. Bununla ilgili talimatlar verilmiş. Özel bankalar ve Eximbank tarafından bugün itibariyla kullandırılmaya başlanacağını ve başvuru yapabileceğimiz söylendi." diye konuştu

Fayat toplantıda reeskont kredileri konusunda vade uzatım talepleri olduğunu belirtti. Fayat, Bloomberg HT yayınında "Reeskont kredilerin vadeleri çok kısaldı. Çok uzun vadelerimiz vardı. Bunların tekrar uzun vadeli kullanılması gerektiğini anlattık. Çalışma yapılacağı cevabını aldık."

"İhracat gelirlerinin yüzde 25'nin TCMB'ye satışı konusunda çok katı duruyorlar"

Toplantıda son dönemlerde ihracatçılar ile TCMB arasında en kritik başlıklardan biri olan ihracat gelirlerinin yüzde 25'e dönüşü konusunda da görüşmeler yaşandığını belirtildi.

Bloomberg HT'ye konuşan Fayat, "Yüzde 25 ile ilgili DAB düzenlemesi yapıldıktan sonra Türkiye’ye getirilmek zorunda olan miktarın TL’ye dönülmesiyle ilgili bir opsiyon veya esneklik istedik. Sayın Kavcıoğlu o konuya çok sıcak bakmadı, buna ihtiyaçları olduğunu söyledi. Ben özellikle bu yüzde 25’in bozulumunda o gün tekrar döviz lazım olan şirketlerimiz var volatilite olduğunda çok ciddi kur kaybı oluyor. Bununla ilgili o günkü kurdan tekrar almayı teklif ettiğimizde de bir sonuç alamadık. O konuda çok katı duruyorlar." dedi.