Advertisement

Tarihteki örnekleri dikkate alındığında gelişmekte olan piyasalar doların güçlenmesi ile sıkıntıya girecek.

ABD’de faiz oranlarında artırıma yaklaşılması ile birlikte yükselen ABD doları ve düşen emtia fiyatları 1980’lerde Latin Amerika’da temerrütleri tetiklemişti. 10 yıl sonra doların yineden değer kazanması, Tayland’dan Malezya’ya Asya ülkelerini dolar karşısında sabit kuru terk etmeye zorlayarak bölgeyi krize sürüklemişti

Doların güçlenmesi ve ABD’de borçlanma maliyetlerinin yükseltileceği beklentileri geçtiğimiz olduğu gibi şimdi de emtia fiyatları aşağı itiyor, Brezilya, Güney Afrika ve Rusya gibi ülkelerin ihracatını zayıflatıyor, gelişen ülkelerden sermayeyi uzaklaştırıyor ve kredi genişlemesini yavaşlayarak ekonomik büyümeyi aşağı çekiyor.

Araştırma firması Macro Intelligence 2 Partners yöneticilerinden Julian Brigden, “Gelişen piyasalar için krizin yaklaştığı işaretleri artıyor. Gelişen piyasalarda krizin semptomları sayısız ancak neden her zaman yükselen dolar. Asya’da, özellikle Çin’de dolar risklerine uyum sağlanması, kredi sıkıntısı ve büyümenin yavaşlaması risklerini beraberinde getiriyor. Emti üreticileri için gerileyen talep ve fiyatlar sıkıntıların yeni başladığına işaret ediyor” dedi.

Dolar daha ne kadar yükselebilir?

Fed’in enflasyona göre düzenlenmiş dolar göstergesi (Doların ABD’nin önemli ticaret ortakları karşısındaki seviyesinin göstergesi) Temmuz 2011’deki rekor düşük seviyesinden yüzde 17 yükseldi. Geçmişte yükseliş görülen iki dönemde, dolar 1978’den 1985’e kadar yüzde 53 ve 2002’ye kadar olan 7 yılda yüzde 34 değerlendi.