Venezuela'nın petrol hikayesi bir gecede sil-baştan yazılabilir mi?
-
Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun Caracas'ta ABD tarafından eşi ile birlikte yakalanıp New York'a götürülmelerinin ardından ülkenin petrol rezervleri en çok konuşulanlardan oldu.
-
Venezuela, dünyanın en büyük ispatlanmış petrol rezervlerine sahip olmasına rağmen, yüksek sondaj–rafinaj maliyetleri, yaptırımlar ve yıllar içinde aşınmış üretim altyapısı nedeniyle taşıdığı potansiyeli yalnızca mütevazı bir ekonomik çıktıya dönüştürebiliyor.
UFUK OLGUN
Venezuela konusunda konuşulanlar ağırlıklı olarak ispatlanmış petrol rezervleri ile ilgili. Dünyanın en büyük ispatlı petrol rezervleri, 303,8 milyar varil, Venezuela'da yer alsa da rezervlerin hacmi kadar kalitesi, sondaj ve rafinaj maliyeti de önemli.
Bir varil petrolün sondaj maliyeti Venezuela'da 20 dolar seviyelerinin üzerine, bakım-onarım ve iyileştirme maliyetleri ile 40 doların üzerine kadar çıkabilirken bu rakam dünya petrol rezervleri bakımından 2. sırada bulunan Suudi Arabistan'da 10'da 1'inin altına kadar inebiliyor.
Venezuela'da yer alan Orinoco Oil Belt'te mevcut bitümlü kum (katran kumu) rezervlerinden kimi kaynaklara göre 600 milyar varil (maksimum) petrol üretimi bile mümkün. Ancak bu rezervlerde bulunan ve 'heavy' olarak sınıflandırılan bu petrolün rafinaj maliyeti de kendisi gibi ağır, 10-20 dolar/varil aralığında. Suudi Arabistan'da 3 dolar seviyelerine kadar inen bir maliyet.
ABD yıllardır Venezuela'dakilere benzer rezervleri işleyebilmiş bir altyapıya sahip. Zaten Venezuela'da petrol sondajı yapabilecek ve bu petrolü işleyerek küresel ticari standartlarda ürün elde edebilecek çok sayıda ülke de yok.
ABD'nin şeyl petrolü üretimi ile karşılaştırıldığında, Venezuela'nın petrol rezervleri coğrafi olarak muazzam büyüklükte. Yapısal olarak ağır ve karışık. Ancak yine de esnek ve hızlı üretilebilen, varil başına üretim maliyeti 45-50 dolarları aşınca kârsız bir hal alarak üretimi yavaşlatılıp durdurulabilen ABD şeyl petrolüne kıyasla lojistik maliyetleri, bakım maliyetleri ve yaptırımların getirdiği yükler nedeniyle şeyl petrolünden daha az arzulanabilen bir emtia konumunda.