Tahtalı Sistemden Kurumsallaşmış Tahtalara!

Tahtalı Sistemden Kurumsallaşmış Tahtalara!

Sermaye piyasalarında belki de ekonomi de en öne çıkan iki etkinlik kavramından birisi kaynakların etkin tahsisi iken, diğeri bilgi etkinliğidir.  Tahtalı sistemden bugünkü kurumsallaşmış sisteme geldiğimizde acaba “etkinlik” anlamında ne kadar yol aldık?

Sade bir dille açıklarsak; tasarruf sahiplerinin birikimleri doğru üretim alanlarına doğru zamanda doğru miktarda transfer edilebilmesi, sermaye kaynaklarının doğru tahsisini yansıtır. Piyasalardaki yatırım araçlarının (bir anlamda varlıkların) fiyatlarını etkileyen her türlü bilgi ve haberin anında herkes tarafından edinilebilmesi ise bilgi etkinliğine yöneliktir.

Yukarıdaki iki etkinliğe taşıyacağına inanılan önemli olgu da (çözüm de), kurumsal fon oluşumu üzerinedir. Piyasalardaki çok fazla kaynak çeşitliliği,  çok fazla bilgi, haber, dedikodu, beklenti, analiz gereksinimi çerçevesinde bireylerin etkili bir analiz yapıp rasyonel yatırım karar vermesini beklemek güçleşiyor. Doğal olarak, finansal danışmanlık işlevi önem çıkıyor.

İMKB’nin kabaca ilk 10 yılında bireysel yatırımcıların yoğun etkili olduğu piyasa işlemlerine tanık olduk. Hele tahtalı sistemi hatırlayınca neredeyse kurumsal yatırımcı etkisi yok denecek kadar azdı. 90’lı yıllarda başlayan kurumsallaşma hareketinde yatırım fonları büyük önem kazanıyordu. 2000’li yıllarda “öz” aracı kurumların, “banka” aracı kurumlarının “rekabeti” (?) karşısında ezildiği bir süreçte mevduat bankacılığının etkisiyle kurumsallaşma daha da arttı. Diğer bir etki de dışarıdan geliyordu. 1994 yılına kadar yabancı yatırımcı oranı yok denecek kadar az iken yabancıyı nasıl Türkiye’ye çekeriz diye düşünülüyordu. O dönemden itibaren yabancı payı öyle artış gösterdi ki, bu sefer yerli yatırımcıyı nasıl çekeriz diye çalışmalar, seferberlikler başladı.

Bütün “reklamsal, markasal, yüzeysel” piyasa gelişimlerinin ardında acaba kurumsallaştığını düşündüğümüz aracı kurumlarımızın raporlarında tavsiye ettikleri görüşler ne kadar işe yarıyor. Yatırımcılarımız bu görüşlere bakarak mı karar vermeliler? Ya da bizzat kurumsallaştık dedirten fonlarımıza mı güvenip yatırım yapacağız? Her iki sorunun yanıtının ne kadar üzüntü verici olduğunu, bir sonraki yazıda iki bilimsel çalışmanın sonuçlarını referans vererek belirteceğim.

Yazarın diğer yazıları »