5 maddede "Made in Europe" planı
-
Görüş ayrılıkları nedeniyle, Avrupa Birliği üye ülkelerinin kamu kaynaklarını kullanımına ve kamu ihalelerine "Made in Europe" şartını da getirmesi beklenen planı yeniden ertelendi. 4 Mart'ta açıklanması beklenen planın detaylarında neler var, sizler için derledik.
BEGÜM NUR ALKIŞ
Neden “Made in Europe”?
AB kamu ihalelerinde Avrupa’da üretilmiş ürünlere öncelik vererek, toplamı 2 trilyon euronun üzerinde olan finansal gücünü yerli sanayiyi desteklemek için kullanmayı hedefliyor.
Neleri kapsayacak?
Kamu alımları yoluyla satın alınan ya da üretim sübvansiyonlarına tabi olan ürünler için AB’de üretilmiş içerik ve düşük karbon şartları getirecek. Bataryalar, güneş ve rüzgâr enerjisi, hidrojen üretimi ve nükleer santraller gibi “kilit stratejik sektörleri” kapsayacak. Ayrıca plan, AB üyesi 27 ülke ile Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn'ın bulunduğu Avrupa Ekonomik Alanı ülkelerini kapsıyor.
İtirazlar da var
ABD'nin AB Büyükelçisi Andrew Puzder, Avrupa savunma sanayisinin güçlendirilmesine destek verdiklerini ancak kamu alımlarında “Avrupa önceliği” getirilmesinin üye ülkelerin esnekliğini azaltacağını söyledi.
İskandinav ve Baltık ülkeleri, katı “Avrupa’da üret” yaklaşımının yatırımları caydırabileceğini ve AB şirketlerinin AB dışındaki ileri teknolojilere erişimini zorlaştırabileceğini savunuyor.
Detaylarda neler var?
Elektrikli araçlarda yüzde 70, alüminyumda yüzde 25 ve pencere ile kapı üretiminde kullanılan plastiklerde yüzde 30 ve betonda yüzde 5 Avrupa’da üretim zorunluluğu öngörülüyor.
Stratejik sektörlerde 100 milyon euronun üzerindeki yabancı yatırımlar için de şartlar getiriyor. Özellikle yatırımcının geldiği ülkenin, ilgili sektörün küresel üretim kapasitesinin en az yüzde 40’ını kontrol ettiği durumlar hedef alınıyor.
Kriterler arasında; yabancı yatırımcının bir AB şirketinde çoğunluk hissesi alamaması ve yatırımın AB’ye fayda sağlaması için fikri mülkiyetini lisanslaması şartı yer alıyor.
Kimya, otomotiv, yapay zekâ, uzay ve savunma sektörleri ise “stratejik alanlar” arasında sayılıyor.
İstisnalar da var
Bir ürün dünya genelinde yalnızca tek bir şirket tarafından üretiliyorsa ya da Avrupa’da üretilmiş alternatife geçmek en az yüzde 30 daha pahalıya mal olacaksa, “Avrupa’da üretilmiş” şartı kaldırılabilecek.