ABD'den İran'a yaptırım paketi

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’ın küresel ekonomideki tüm finansal can damarlarını kesmeyi hedefleyen kapsamlı ikincil yaptırım paketini kamuoyuna duyurdu.

Bessent, Washington'da düzenlediği basın toplantısında bu adımı "Ekonomik D-Day" olarak nitelendirerek, İran ile ticari bağlarını koparmayan ülkelerin dolar bazlı finans sisteminden tamamen tecrit edileceği uyarısında bulundu.

ABD yönetiminin devreye soktuğu bu agresif yaptırım hamlesi, şubat ayında ABD ve İsrail’in düzenlediği hava saldırılarının ardından İran ve bölgedeki müttefiklerinin Basra Körfezi ile Kızıldeniz’deki ticari gemilere yönelik başlattığı misilleme saldırılarını sonlandırma amacını taşıyor.

Yaptırımların Tahran üzerindeki etkisinin aksine bir tepki yaratacağını savunan İran kanadına yanıt veren Hazine Bakanı Bessent; Washington’ın, İran’ın petrol kaçakçılığı yapmak ve yaptırımları delmek için kullandığı tüm ağları, aracılanı ve finansal kanalları haritalandırdığını açıkladı. ABD’nin müttefikleriyle koordineli çalışarak rejimin tüm yasa dışı gelir kaynaklarını hedef alacağı vurgulandı.

Bessent, Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisinin (OFAC) de eş zamanlı olarak İran'ın yasa dışı nükleer ve füze teknolojileri edinmesini, siber operasyonlar yürütmesini ve petrol geliri elde etmesini sağlayan dünya genelindeki 60'tan fazla kuruluş, kişi ve gemiye yaptırım uyguladığını bildirdi.

Çin ile gerilim ve misilleme riski

Yıllardır İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda bulunan Çin ile ABD arasındaki dengeler, yaptırımların en kritik boyutunu oluşturuyor. Temmuz ortasında yenilenen ABD liman ablukası İran’ın Çin’e olan petrol akışını büyük ölçüde kesmiş olsa da, önümüzdeki ay gerçekleşmesi planlanan Donald Trump - Şi Cinping zirvesi öncesinde Washington’ın Çin bankalarına doğrudan yaptırım uygulamaktan çekinebileceği değerlendiriliyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise yaptırım ve baskı taktiklerinin çözüm getirmeyeceğini belirterek Pekin’in kendi ulusal çıkarlarını korumak için gerekli tüm adımları atacağını bildirdi. Bessent ise Çin bankalarına yönelik olası yaptırımlara dair sorulara, hiçbir kurum veya ülkenin ABD yaptırımlarının kapsama alanı dışında kalmadığını belirterek yanıt verdi.