ABD'den Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yaptırım kararı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) eski yargıçlarından Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'ın "2026 Nobel Barış Ödülü"nü kazanmasının ardından UCM'ye yaptırım uygulama kararı aldıklarını duyurdu.

Rubio, sosyal medya hesabından yayımladığı video mesajında, ABD'nin UCM'ye yönelik yeni yaptırım kararını açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanı, "Başkan Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyecektir. İşte bu nedenle bugün ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yaptırım uyguluyor" ifadelerini kullandı.

ABD'nin UCM'ye taraf olmadığını ve mahkemenin Amerikan vatandaşları üzerinde herhangi bir yargı yetkisi bulunduğunu kabul etmediklerini vurgulayan Rubio, mahkemenin bu yönde bir girişimde bulunmasını önlemek amacıyla yaptırım kararı aldıklarını belirtti.

Rubio, UCM'ye yönelik açıklamasında, "Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM'yi ortadan kaldıracağız" ifadesini kullandı.

ABD'li Bakan, yaptırımların devam edebileceğine işaret ederek, "Bunu yapmazlarsa ABD, Amerikalılar artık tehdit altında kalmayana kadar UCM'yi adım adım yıkmaya devam edecektir" dedi.

ABD'nin yaptırım kararını, UCM'nin eski yargıçlarından Navi Pillay'ın Nobel Barış Ödülü'nü kazanmasından yalnızca birkaç saat sonra duyurması dikkati çekti.

Güney Afrikalı hukukçu Pillay, kısa süre önce "İsrail'in Gazze'de soykırım işlediği" sonucuna ulaşan Birleşmiş Milletler (BM) raporunun hazırlanmasına öncülük etmişti.

UCM, Kasım 2024'te Gazze'deki soykırım nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama kararı çıkarmıştı. ABD yönetimi ise söz konusu karara sert tepki göstererek kararı tanımadığını açıklamıştı.

Washington yönetimi, Ağustos ayında UCM Başkanı Tomoko Akane'nin de aralarında bulunduğu mahkeme yargıçları ve savcılarına yaptırım uygulamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump ise Rubio'nun UCM'ye karşı yürüttüğü kampanyanın kendisini korumayı değil, İsrail Başbakanı Netanyahu'yu korumayı amaçladığını ifade etmişti.

"Hukukun üstünlüğüne ve uluslararası hukuk temellerine yönelik bir saldırı"

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), ABD'nin mahkemeye kurumsal düzeyde yaptırım uygulama kararını "hukukun üstünlüğüne ve uluslararası hukuk düzeninin temellerine yönelik bir saldırı" olarak değerlendirdi. Mahkeme, faaliyetlerini sürdüreceğini vurgulayarak taraf devletlere harekete geçme çağrısında bulundu.

UCM tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, ABD'nin bugün mahkemeyi kurumsal olarak yaptırım kapsamına aldığı bildirildi.

Açıklamada, "eşi görülmemiş" olarak nitelendirilen kararın, mahkemede görevli 13 bağımsız yargıç ve savcıya yönelik daha önce alınan yaptırım kararlarının ardından geldiği hatırlatıldı.

Söz konusu yaptırımların, 125 taraf devlet tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçlarını soruşturmakla yetkilendirilen, uluslararası antlaşmayla kurulmuş bağımsız bir yargı kurumunu hedef aldığı vurgulandı.

ABD'nin kararının "adaletin işleyişini engelleme ve mahkemenin kuruluş amacını yerine getirmesini önleme girişimi" olduğu belirtilen açıklamada, yaptırımların "hiç kimsenin hukukun üstünde olmadığı" ilkesini zedelediği ifade edildi.

"Mahkeme yılmayacak"

Açıklamada, ABD'nin yaptırımlarla mahkemenin çalışmalarını sekteye uğratmayı, kurum çalışanlarını ve mahkemeyle işbirliği yapan kişileri yıldırmayı amaçladığı belirtildi.

Mahkemenin tek başına varlığını sürdüremeyeceğine işaret edilen açıklamada, kurumun geleceğinin kendisini kuran devletlerin tutumuna da bağlı olduğu vurgulanarak taraf ülkelere somut adımlar atma çağrısı yapıldı.

Açıklamada, söz konusu meselenin yalnızca bir yargı kurumunun korunmasıyla sınırlı olmadığı, aynı zamanda hukukun üstünlüğünü esas alan uluslararası düzenin savunulması anlamına geldiği kaydedildi.

"Kimse adalete hizmet ettiği için cezalandırılmamalı" ifadesine yer verilen açıklamada, şu değerlendirmeler yapıldı:

"Tarih bu anı yargılayacak. Gelecek nesiller ve her şeyden önce toplu vahşetlerin mağdurları, onları korumak için kurulan bir kurum saldırıya uğradığında nasıl karşılık verdiğimizi soracak. Mahkemenin dimdik durup durmadığını, uluslararası toplumun ilan ettiği ilkeleri savunup savunmadığını ya da baskı karşısında bu ilkelerin terk edilmesine göz yumup yummadığını soracaklar."

UCM Başkanı Tomoko Akane ise açıklamada yer alan değerlendirmesinde, "Mahkeme, en ağır suçların sayısız mağduru adına, bağımsızlık ve tarafsızlık içinde, yalnızca hukuk ve delillere dayanarak görevini eksiksiz yerine getirmeye devam edecektir" ifadelerini kullandı.