ABD ve İran arasında yeni bir müzakere turu değerlendiriliyor

ABD Başkanı Donald Trump, daha uzun vadeli bir ateşkes sağlamak amacıyla iki ülke yeni bir müzakere turunu değerlendirirken, Hürmüz Boğazı’nda bir abluka başlattı. Bu hamle, Tahran üzerindeki baskıyı artırmayı hedefliyor.

Abluka, İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giden ve buralardan çıkan gemileri kesintiye uğratarak küresel enerji akışında daha fazla aksama riskini artırıyor. Ancak son gerilim artışına rağmen, hafta sonu İslamabad’da yapılan görüşmelerin anlaşma olmadan sona ermesinin ardından ABD ve İran’ın yeni bir müzakere turunu değerlendirdiği belirtiliyor. Kaynaklara göre amaç, 7 Nisan’da ilan edilen iki haftalık ateşkes süresi dolmadan önce yeni görüşmeler yapmak.

ABD’nin önemli müttefiklerinden Suudi Arabistan ise, ablukayı durdurması için Washington’a baskı yapıyor. The Wall Street Journal’ın ismi açıklanmayan Arap yetkililere dayandırdığı habere göre Riyad, bu adımın Tahran’ı gerilimi daha da tırmandırmaya ve bölgedeki diğer deniz ticaret yollarını aksatmaya itmesinden endişe ediyor.

ABD yaptırımları altında bulunan ve Çin bağlantılı bir gemi, ablukayı test edercesine Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışıyor. Daha önce “Full Star” adıyla bilinen orta menzilli tanker “Rich Starry”, 24 saatten kısa süre içinde ikinci kez boğazdan çıkmayı deniyor.

Boğazdaki aksaklıklar, İran’ın en büyük petrol müşterisi ve önemli ticaret ortağı olan Çin için de risk oluşturuyor. Pekin yönetimi, ablukaların küresel ticareti tehdit ettiğini belirterek derhal ateşkes çağrısında bulundu.

Vance: Top artık onların sahasında

Trump, İran’ın kendi yönetimiyle temasa geçtiğini söyledi. Beyaz Saray’da gazetecilere konuşan Trump, “Bu sabah doğru kişiler tarafından arandık ve bir anlaşma yapmak istiyorlar” dedi, ancak detay vermedi. Trump ayrıca, müzakerelerin İran’ın nükleer programını sürdürme ısrarı nedeniyle başarısız olduğunu yineledi. Trump, herhangi bir anlaşmanın İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmesini gerektireceğini ifade etti.

İlk tur görüşmelerde ABD heyetine liderlik eden Başkan Yardımcısı JD Vance ise sonraki adımı Tahran’a bıraktı. Fox News’e verdiği röportajda “Müzakerelerde bazı ilerlemeler kaydettik” diyen Vance, görüşmelerin kırmızı çizgileri netleştirdiğini söyledi. Yeni bir toplantı ihtimali sorulduğunda ise, “Top artık onların sahasında” dedi.

The New York Times’ın haberine göre ABD, İran’a nükleer faaliyetlerini 20 yıl askıya alma teklifinde bulunurken, İran buna karşılık Şubat ayında sunduğuna benzer şekilde 5 yıla kadar durdurmayı içeren bir plan önerdi.

İran, hafta sonu görüşmelerinde ABD’yi sorumlu tutsa da müzakerelere kapıyı açık bıraktı. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, hükümete ait bir haber portalında yayımlanan açıklamaya göre İran’ın uluslararası hukuk çerçevesinde görüşmelere devam etmeye hazır olduğunu belirtti.