Bakan Kacır: İmalat sanayisine 250 milyar liralık kredi imkânı sağlıyoruz

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, İmalat Sanayisi Finansman Programı kapsamında 150 milyar liralık kefalet desteğiyle toplam 250 milyar liralık krediye erişim imkânı sağladıklarını belirterek programın gelecek yıl genişletilerek sürdürüleceğini açıkladı.

Kacır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanlığının ve bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçesine ilişkin milletvekillerinin sorularını yanıtladı.

Türkiye'nin imalat sanayisi katma değerinin 2002 yılındaki 41 milyar dolar seviyesinden 259 milyar dolara yükseldiğini belirten Kacır, Ocak 2020'den bu yana üretim seviyesinin yüzde 27,5 arttığını söyledi. Kacır, Türkiye'nin bu performansla İtalya, Fransa ve Almanya'yı geride bıraktığını ifade etti.

Üretimdeki artışın daha yüksek katma değerli ürünlerden kaynaklandığını vurgulayan Kacır, "Bu dönemde yüksek teknolojili üretimimizi yüzde 87,5, orta-yüksek teknolojili üretimimizi yüzde 47,9 artırmayı başardık. 2002'den bu yana sanayi üretim endeksini yüzde 233 yükselterek OECD ülkeleri arasında en fazla artıran ülke Türkiye olmuştur" dedi.

Toplam ihracatın 284 milyar dolara ulaştığını aktaran Kacır, orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracattaki payının yüzde 44,2 ile tarihi zirvesine çıktığını bildirdi.

Kacır, 2002 yılında 10 milyar dolar olan orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının 117,5 milyar dolara yükseldiğini kaydetti.

İmalat sanayisine 250 milyar liralık finansman

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ile yürüttükleri Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı'nın büyüklüğünü bu yıl 500 milyar liradan 750 milyar liraya çıkardıklarını hatırlattı.

Programa bu yıl 36 kritik ham maddeyi de dahil ettiklerini belirten Kacır, şu ifadeleri kullandı:

"Bu alanlarda hayata geçen yatırımlarda 1 milyar liranın üzerindeki yatırımlarda 2 yıl anapara ödemesiz, 10 yıl vadeli finansman imkânları sunuyoruz. Burada da finansman maliyetleri yıllık yüzde 13 seviyesine kadar indiriliyor. Programla bugüne kadar 531 milyar lirayı aşan 85 projenin önünü açtık. İmalat Sanayisi Finansman Programı'nı başlattık. Burada 150 milyar liralık kefaletle toplam 250 milyar lira krediye erişimin önünü açıyoruz. Bu programı önümüzdeki yıl büyüterek devam ettireceğiz. Buradan sanayicilerimiz için de bunun müjdesini ifade etmek isterim."

Yapay zeka projelerine 18 milyar liralık destek

Kacır, ASELSAN tarafından geliştirilen LIFELINE HLM kalp-akciğer makinesinin dünyada Türkiye dışında yalnızca üç ülkede üretilebildiğini belirtti.

Savunma sanayisinin yanı sıra sağlık, enerji, tarım, gıda ve ulaştırma alanlarında da ileri teknoloji yatırımlarını hızlandırmayı hedeflediklerini ifade eden Kacır, "Türkiye'nin iftihar kaynağı savunma sanayisi firmaları artık sağlık, enerji ve ulaştırma gibi alanlarda da kritik teknoloji projelerini hayata geçirerek, Milli Teknoloji Hamlesi'ne muazzam katkılar sunmaktadır" dedi.

Türkiye'de yapay zeka alanındaki patent başvurularının 2022 yılında 66 olduğunu hatırlatan Kacır, bu sayının 2026'da 607'ye yükseldiğini söyledi.

Kacır, TÜBİTAK'ın 2021'den bu yana yapay zeka alanında 4 bin 229 projeye ve 7 bin 951 araştırmacıya toplam 18 milyar lira destek sağladığını aktardı.

KOSGEB destekleri 69,3 milyar liraya yükseldi

Küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) sağlanan desteklere ilişkin bilgi veren Kacır, şunları kaydetti:

"1990 ile 2002'de KOSGEB sadece 4 bin 71 işletmeye bugünkü değerlerle 2,1 milyar lira destek vermişti. Bizim iktidarlarımız döneminde ise 1 milyon 400 bin işletmeye bugünkü değerlerle 362 milyar lira KOSGEB desteği verdik, ilaveten 592 milyar lira uygun koşullu kredi finansmanı sağladık. Son 1 yılda 52 bin 47 KOBİ'ye KOSGEB desteği sağladık. KOSGEB destekleri kapsamında KOBİ'lere sağlanan finansman tutarı 2024'te 13,7 milyar lira, 2025'te 34,7 milyar lirayken, bu yıl bunu 69,3 milyar liraya yükselttik. Girişimcilik destekleri kapsamında son bir yılda 6 bin 339 işletmeye 1 milyar 670 milyon lira destek sağladık."

Hazır giyim, tekstil, deri, ayakkabı ve mobilya sektörlerinin önemine işaret eden Kacır, 2026 itibarıyla bu sektörlerde istihdamın korunduğunu belirtti.

Tekstil sektöründe destek programına başvuran 5 bin 898 işletmenin Kasım 2025'te 333 bin 291 olan istihdamının Ağustos 2026'da 339 bin 84'e yükseldiğini bildirdi.

Kacır, diğer sektörlerdeki istihdam gelişmelerine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Hazır giyimde 10 bin 83 işletmenin Kasım 2025 istihdamı 360 bin 331 iken bu yıl ağustos istihdamı 366 bin 665 olmuş. Deri sektöründe 1889 işletmenin geçtiğimiz kasım istihdamı 34 bin 183 iken bu yıl ağustos istihdamı 35 bin 172 olmuş. Mobilya sektöründe 7 bin 696 işletmenin 112 bin istihdamını korumayı başarmışız. Bu 4 sektörün toplamında 25 bin 566 işletme, geçtiğimiz yıl kasım itibarıyla 840 bin 280 kişiyi bu 4 sektörde istihdam etmekteyken bu yıl ağustos ayı itibarıyla 863 bin 347 istihdam sağlamaktadır. Dolayısıyla programdan yararlanan 25 bin 566 işletmede 23 bin istihdam artışı sağlanmıştır."

Kimya sektöründe 2,8 milyar dolarlık yatırım tamamlandı

Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde 76 AR-GE merkezi ile 60 tasarım merkezine destek verdiklerini belirten Kacır, bu merkezlerde 3 bin 932 kişinin istihdam edildiğini söyledi.

Şirketlerin destekler kapsamında 10 bin 125 AR-GE ve tasarım projesini tamamladığını, 1280 projenin ise devam ettiğini aktardı.

Teknoparklarda tekstil firmalarına da yer verdiklerini ifade eden Kacır, bugüne kadar 12 model fabrikada 5 binden fazla işletmeyle çalışıldığını ve yüzde 50'nin üzerinde verimlilik artışı sağlandığını belirtti.

Kimya sektörü başta olmak üzere ara mallarında dışa bağımlılığı azaltmanın stratejik hedefleri arasında bulunduğunu vurgulayan Kacır, bu doğrultuda kimya sektörüne yönelik endüstri bölgeleri kurduklarını hatırlattı.

Kacır, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi'nde 1,7 milyar dolarlık polipropilen tesisinin inşasını başlattık. Yüzde 50'nin üzerinde gerçekleşme sağlandı. Bu tesis tamamlandığında 450 bin ton üretim kapasitesine sahip olacak ve tek başına dış dengemize yıllık 250 milyon dolardan fazla katkı sağlayacak. Ceyhan'da 30 milyon metrekare büyüklüğünde Ceyhan Kimya Endüstri Bölgesi'ni kurduk. Bu bölgeyi de hızla yatırımlarla buluşturacağız. Proje Bazlı Teşvik Sistemi kapsamında 2,8 milyar dolarlık kimya yatırımlarını son dönemde tamamladık ve üretime geçirdik."

Gübre, petrokimya, polimer, PTA, sentetik elyaf ve ileri kimyasal ürünler başta olmak üzere toplam 11,4 milyar dolarlık yatırımı desteklediklerini bildiren Kacır, projelerin tam kapasiteye ulaşmasıyla dış dengeye yıllık 6,1 milyar dolarlık katkı sağlanmasının beklendiğini ifade etti.

Kacır, Mardin, Samsun, Gaziantep, Hatay, Yalova ve Bursa gibi illerde gübre ve karbon elyaf dahil çeşitli alanlarda yürütülen tesis yatırımlarını örnek gösterdi.

Togg'un yılı 60 bine yakın teslimatla tamamlaması bekleniyor

Togg'un üretim ve satış performansına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kacır, şu ifadeleri kullandı:

"Henüz 3-4 yıl öncesinde Togg projesini bizler Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hayata geçirirken maalesef bazıları Togg araçlarının Türkiye'de üretilmediğini, İtalya'dan getirildiğini zannetmekte ve ifade etmekteydi. Şimdi görüyorum ki hamdolsun, hep birlikte Togg'a güçlü şekilde sahip çıkıyoruz. Türkiye'ye yakışan da Meclisimize yakışan da budur. Togg 2023'te 19 bin 600, 2024'te 30 bin, 2025'te 39 bin teslimat yapmışken, bu yıl inşallah 60 bine yakın teslimatla seneyi tamamlayacak. Önümüzdeki yıl yeni model çıkaracağız ve inşallah 100 bin adetlik kapasiteye doğru hızla ilerleyeceğiz. Kendi segmentinde bu yıl Togg yüzde 31 payla en çok satan otomobil oldu."

Togg'a özel teşvikler sağlandığını belirten Kacır, ÖTV iadesi dahil daha önce başka hiçbir otomobil markasına sunulmayan çeşitli desteklerin Togg için uygulandığını söyledi.

Togg'da üretim maliyetlerini azaltmaya yönelik önlemler alındığına da dikkati çeken Kacır, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Togg'a bu destekleri verdik ama diğer otomobil markalarının da Türkiye'deki yatırımlarını önemsiyoruz. Türkiye bir otomotiv ülkesi, 8 küresel marka Türkiye'de yatırım yapmakta. Son dönemde Tofaş, Hyundai, Ford, Oyak Renault muazzam yatırımları hayata geçirdiler. Yeni projelerini teşvikler kapsamında 157 milyar liranın üzerinde yatırımla hayata geçirmekteler. Toyota'nın da ilave yatırımlarıyla bu rakam 200 milyar lirayı aşacak. Biz bir ekosistem inşa ediyoruz. Togg ile beraber bütün otomotiv sanayisinin dönüşümünü önemsiyoruz. Tek başına bir markayla ekosistem inşa edemezsiniz. Bütün altyapınızı bu alanda harekete geçirmelisiniz."

BYD ile yapılan yatırım anlaşmasının mevzuata uygun olduğunu vurgulayan Kacır, yürürlükteki anlaşma kapsamındaki yatırımın hayata geçirilmesini beklediklerini ifade etti.

Kacır, "Nasıl geçmişte Japonya'dan, Kore'den, dünyanın farklı ülkelerinden yatırımları bu sektörde Türkiye'ye çektiysek, Çin'den yatırımları da bu sektörde Türkiye'ye çekebilmek için çabalarımızı, çalışmalarımızı elbette sürdüreceğiz. Ama yaptığımız her iş hukukidir, doğrudur" dedi.

Made in EU için çalışmalar sürüyor

Avrupa Birliği'nin (AB) Made in EU düzenlemesine yönelik çalışmalara da değinen Kacır, Dışişleri ve Ticaret bakanlıkları dahil ilgili kurumlarla koordinasyon halinde olduklarını belirtti.

Kacır, "Avrupa Birliği'nin içinde bulunduğu sıkıntıyı anlıyoruz ama onlara da hatırlatıyoruz ki Türkiye büyük bir üretim gücüdür. Türkiye'nin yolu açıktır, geleceği parlaktır. Önceliği yatırımdır, üretimdir" değerlendirmesinde bulundu.

Kacır'ın açıklamalarının ardından komisyonda yapılan oylamada, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının 2027 yılı bütçe ve kesin hesapları, Sayıştay raporları ve ilgili denetim raporları kabul edildi.