BBVA CEO'su Onur Genç: 1 trilyon euroluk hedefin %10-15'i Türkiye'ye gelebilir

COP31’in Ana Ortağı olan İspanyol BBVA’nın CEO’su Onur Genç ve Garanti BBVA CEO’su Mahmut Akten, zirve ile ilgili görüşlerini aktarmak üzere basın mensuplarıyla bir araya geldi.

Avrupa’nın sürdürülebilirlik konusundaki en büyük taahhüde sahip bankalarından biri olarak 1 trilyon euroluk finansman sağlama hedefi koyan BBVA’nın CEO’su Onur Genç, sürdürülebilirliğin artık yalnızca bir çevresel sorumluluk olmadığını, ülkelerin ve şirketlerin rekabet gücünü belirleyen bir unsura dönüştüğünü vurguladı.

BBVA’nın dünyadaki uygulamaları arasında Türkiye’nin önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Genç,

sürdürülebilirliğin Türkiye için bir tercih değil, ekonominin yapısal kırılganlığını gidermenin yolu olduğunu söyledi. Genç, Türkiye’nin enerjisinin büyük bölümünü dışarıdan alan bir ülke olduğunu hatırlatarak şöyle devam etti:

“Türkiye’nin son 50-60 senesine bakın. Karşılaştığımız kriz diye nitelendirebileceğiniz birçok konunun özünde cari açık vardır. Niye? Enerjiden dolayı. Körfez’de savaş oluyor, en çok Türkiye’ye uğruyor. Bu cari açık konusunu çözmeden, politik durumlardan bağımsız olarak, ülke olarak her zaman bir kırılganlıkla karşı karşıya olacağız. Onu çözebilmenin yolu sürdürülebilirlikten geçiyor.”

Genç, Türk şirketlerinin en önemli pazarı olan Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ile ihracatçıların ek bir maliyetle karşı karşıya kalacağına dikkat çekti. Düzenlemenin 2027’de tam olarak devreye gireceğini hatırlatan Genç, birçok KOBİ’nin bunun farkında bile olmadığını, bankaların şirketlere bu dönüşümde danışmanlık vermesi gerektiğini söyledi. Genç, “Sürdürülebilirlik 2027’de bizce önemli bir gündem olmalı. Bu konuyu hep beraber önceliklendirelim” diye konuştu.

“Yalnızca rüzgar ve güneşte 8 milyar dolar”

Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten ise, Türkiye’nin temiz enerji ve elektrifikasyon alanında ciddi yatırım ihtiyacı bulunduğunu belirterek bankanın bu alandaki büyüklüğünü paylaştı:

“Rüzgarda da güneşte de maliyetler çok iyi bir şekilde aşağı geliyor. Eskiden konuştuğumuz maliyetleri artık konuşmuyoruz. Bizim şu ana kadarki yatırımımız yalnızca bu iki alanda 8 milyar doları bulmuş. Bu önemli bir miktar.”

Akten, büyük ölçekli finansmanlarda genellikle lider banka rolünü üstlendiklerini, yanlarına kalkınma bankalarını ve uluslararası kurumları da aldıklarını söyledi. Akten, “Bizim görevimiz aynı zamanda yurt dışındaki finansmanı da getirmek” dedi.

Akten, son dönemde lisans gerektirmeyen öz tüketime yönelik güneş yatırımlarının öne çıktığını, 2026’nın ilk sekiz ayında şarj istasyonları ve elektrikli araçlara 27 milyar liranın üzerinde finansman sağladıklarını da aktardı.

Kârda yüzde 8, sürdürülebilir finansmanda yüzde 10-15

BBVA CEO’su Onur Genç, 25 ülkede faaliyet gösteren grup içinde İspanya ve Meksika’nın toplam kârın yaklaşık yüzde 75-80’ini oluşturduğunu, Türkiye’nin ise üçüncü sırada yer aldığını hatırlattı.

“Toplam kârımızın yüzde 8’i Türkiye’den geliyor. Buna rağmen sürdürülebilir finansman konusunda Türkiye’nin yüzde 10 ile 15 arasında bir yere oturacağını düşünüyoruz. Dolayısıyla göreceli olarak iyi bir yerde” diyen Genç, bu farkta proje portföyü ile Türkiye ekibinin bu alandaki başarısının etkili olduğunu söyledi.

Genç, BBVA’nın zaman içinde Türkiye’ye 9,3 milyar euro getirdiğini ve Türkiye’nin en büyük yabancı yatırımcısı olduğunu da hatırlattı.

Akten ise Türkiye’nin yatırım ihtiyacının İspanya ve diğer ülkelere göre daha yüksek olduğunu belirterek, bazı aylarda Türkiye’nin payının yüzde 15’lere çıktığını ifade etti.

1 trilyon euroluk hedef: 21 ayda 250 milyar euro

Onur Genç, BBVA’nın 2018’de sürdürülebilirliği stratejik öncelikleri arasına alan ilk bankalardan biri olduğunu da hatırlattı. Banka, 2018-2025 dönemi için koyduğu 100 milyar euroluk hedefi önce 200, ardından 300 milyar euroya yükseltti ve bu hedefe bir yıl erken, 2024 sonunda ulaştı.

“BBVA, 2025-2029 döneminde 700 milyar euroluk ek sürdürülebilir finansman sağlamayı hedefliyor; böylece 2018’den bu yana toplam tutarın 1 trilyon euroya ulaşması amaçlanıyor” diyen Genç, 2025 başından bu yılın eylül sonuna kadar 250 milyar euroluk finansman sağladıklarını da söyledi.

Diğer bankaların kat kat üzerinde

Genç, piyasa değerine göre Avrupa Birliği’nin ikinci büyük bankası olan BBVA’nın bu hedefle birçok büyük bankanın “kat kat üzerinde” konumlandığını vurguladı. Genç, son iki yılda özellikle ABD’deki politik gelişmeler nedeniyle birçok uluslararası bankanın bu alandan geri adım attığını, BBVA’nın ise çizgisini koruduğunu söyledi.

250 milyar euronun 60 milyar eurosu elektrifikasyona ayrıldı. Genç’in aktardığına göre bu tutarın yaklaşık yüzde 45’i güneş ve rüzgar enerjisi üretimine, yüzde 55’i ise iletim ve dağıtım hatları, ulaşım ve nihai tüketicinin elektrifikasyonuna gitti.

BBVA ayrıca çimento, demir-çelik, otomotiv, elektrik üretimi, petrol ve doğalgaz gibi karbon yoğun 10 sektörde 2030’a kadar emisyon azaltım hedefleri koymuş durumda. Genç, bu hedeflere ulaşılıp ulaşılmamasının dünya genelindeki 127 bin çalışanın değişken primlerine yansıdığını belirtti. Banka kömürü ise finanse etmiyor.

“Problem teknoloji değil, finansman”

Genç ayrıca, yenilenebilir enerji projelerinin üretimden nihai tüketime kadar uçtan uca tasarlanması gerektiğinin altını çizdi:

“Problem teknoloji değil. Problem hakikaten finansman. Enerji üretiliyor ama bağlantıyı sağlayamıyoruz. Elektrikli araba satıyoruz ama şarj istasyonu yok. Uçtan ucu yapmak kritik.”

Genç, İspanya örneğine dikkat çekerek, güneşin yoğun olduğu saatlerde elektrik fiyatlarının sıfıra indiğini, bu nedenle güneş projelerinin depolama ve net bir şebeke bağlantısı olmadan artık finanse edilemediğini söyledi. Genç, “Güneşi depolamayla ve iletim ve dağıtım hatlarıyla birleştirmek lazım” dedi.

Akten de bu tür yatırımların kurumsal krediden çok proje finansmanı mantığıyla ele alınması gerektiğini vurguladı. Türkiye’de şirketlerin genellikle bir yıla kadar vadeli ya da rotatif krediler kullandığını hatırlatan Akten, “Bu tür yatırımlarda gerçek getiriyi belki yedinci, sekizinci, dokuzuncu yılda alıyorsunuz. O vade diliminde riski yönetebilmek çok önemli” dedi.

Akten, proje finansmanının daha detaylı bir çalışma, farklı bir teminat yapısı ve zaman zaman ayrı bir hukuki birim gerektirdiğini, her şirketin bilançosunun bu büyüklükte riski taşıyamadığını belirtti. Yatırımcıların artık yer seçerken “şebekeye nereden bağlanabilirim” sorusunu sorduğunu söyleyen Akten, önümüzdeki dönemde şebeke yatırımlarının artmasını beklediğini ifade etti.

“İşin özeti, gelirle ilgili riskler”

Genç, projelerin finansmana erişememesinin temelinde gelir tarafındaki belirsizlik olduğunu söyledi ve şöyle devam etti:

“Maliyet tarafı az çok net. Ama ben güneşten ürettiğim enerjiyi önümüzdeki 15 senede kaç paraya satacağım? Bunun özünde regülasyon var. Bu uzun vadeli yatırımlar için hükümetlerin, politikacıların sağlayabileceği destek olmazsa olmaz bir yere gidiyor.”

Genç, gelirin öngörülebilir hale gelmesi için üç yol bulunduğunu anlattı ve bunları şöyle özetledi:

“Öncelikle öngörülebilirliği sağlamak için talebin belirli bir fiyattan alım garantisi veren bir müşteriye bağlanması, devletin alım garantisi ya da Dünya Bankası’na bağlı MIGA gibi çok taraflı kurumlardan risk garantisi alınması. Bu olmadığı için bazı projeler ilerlemiyor” dedi.

Asgari fiyat ve devlet garantileri çok faydalı

Garanti BBVA CEO’su Mahmut Akten ise, Türkiye’de güneş ve rüzgar projelerinin bu kadar ilerlemesinde asgari fiyat ve devlet garantilerinin çok faydalı olduğunu hatırlattı. Ancak el değiştiren projelerde fiyat garantisinin yalnızca birkaç yıl daha sürdüğü durumlarla karşılaştıklarını, bunun nakit akışında oynaklık yarattığını ve bu durumda yatırımcıdan projeye daha fazla sermaye koymasını beklediklerini söyledi.

Akten, güneşte megavat başına maliyetin birkaç yıl içinde 1,2-1,3 milyon dolardan 300-350 bin dolara gerilediğini belirtti. Yeşil kredilerin halen kredi limitlerine dahil olduğunu hatırlatan Akten, bu kredilerin bir kısmının limit dışına çıkarılmasına ilişkin çalışma grubundan cuma günü bir değerlendirme çıkmasını beklediğini söyledi.

Onur Genç ise geçen hafta açıklanan 2040 enerji planını olumlu bulduğunu, bu şeffaflığın yurt dışından gelecek finansmanı artırabileceğini ifade etti. Türkiye’nin COP31’de öne çıkardığı “35 by 35” hedefini “çok isabetli” bulduğunu söyleyen Genç, elektrifikasyon oranının bugün yüzde 23 seviyesinde olduğunu ve mevcut teknolojilerle 2035’e kadar yüzde 33-35’e taşınabileceğini kaydetti. Genç, “Regülatif olarak bir belirsizliği ortadan kaldırma yapılmadığı sürece böylesine uzun vadeli projelerin finansmanında zorlanıyoruz. İşin özü o” dedi.

KUTU: “Enflasyon önümüzdeki yıl yüzde 25-30 arasında olur”

Türkiye’nin içinde bulunduğu makroekonomik çerçeveyi de değerlendiren BBVA CEO’su Onur Genç, gelecek yıla ilişkin enflasyon beklentilerinin yüzde 25-30 aralığında olduğunu, ancak henüz net bir rakam vermediklerini söyledi:

“Enflasyon düşer mi önümüzdeki sene? Bilmiyorum. Birçok dinamik var. Çok da aşağı gelmeyebilir gibi geliyor. Yüzde 30’a yakın olduğunu varsayalım. Bu sene de zaten yüzde 30. Enflasyon düşmezse faiz düşmeyecek.”

Genç, belirsizlik kaynakları arasında enerji ve petrol fiyatlarını, altın fiyatlarının seyrini ve seçime yaklaşılan bir dönemde hükümetin harcama eğilimini saydı. Dış etkenlerin, özellikle enerji fiyatlarının, bu yılı da çok etkilediğini hatırlattı.

Genç Türkiye’de finansmana erişim sorunu değil, fiyat sorunu olduğunu belirterek “KOBİ’ler, büyük şirketler o fiyatlardan o krediyi kullanmak istemeyebiliyor dedi.”

Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten de enflasyonda “gerçekten çok fazla belirsizlik” olduğunu belirterek ilk kez bu kadar geniş bir aralıkla konuştuklarını söyledi. Akten, geçen yılın kasım-aralık aylarındaki düşük baz etkisinin ve özellikle hizmet sektörünü etkileyen asgari ücret artışının belirleyici olacağını vurguladı.

Akten, TOBB’un 24 aya kadar vadeli, yüzde 36 faizli Nefes Kredisi’nde talebin hızla arttığını hatırlatarak, “Konu erişilebilirlik değil, konu faiz” dedi. Akten, Garanti BBVA’nın bu yıl yüzde 27,5 civarında özkaynak kârlılığı beklediğini; bunun hem enflasyonun hem de olması gereken getirinin altında kaldığını ifade etti. BBVA CEO’su Onur Genç ise sektörün en kârlı bankalarından biri olmalarına rağmen sermaye getirisinin enflasyonun altında kaldığını hatırlattı, “Buna rağmen Türkiye’de işlerin iyi olacağına inanıyoruz” dedi.