Chicago Fed Başkanı Goolsbee'den enflasyon uyarısı

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, "Arz şokları daha sık gelmeye, daha sert vurmaya ve daha uzun sürmeye başladı. Enflasyona yönelik arz şokları kalıcı hale geldiğinde, durumu 'görmezden gelme' mantığı geçerliliğini yitirir" değerlendirmesinde bulundu.

Goolsbee, Fed'in bu şoklara ve bunların yarattığı enflasyona vereceği yanıtın, aşırı ısınan bir talebe verilen yanıt kadar agresif olmak zorunda olmadığını, ancak yine de acısız olmayacağını ekledi. Chicago Fed Başkanı, "Bu durum, stagflasyonist şokların merkez bankalarına her zaman dayattığı istihdam ve enflasyon arasındaki acı verici tavizlerin tam olarak kendisidir. Ne yazık ki böyle ortamlarda geri dönüşün tek yolu zorlu yoldan geçer" ifadelerini kullandı.

Fed içindeki şahin duruş

Fed yetkilileri, çarşamba günü son üç yılın ilk faiz artışını gerçekleştirdi ve yıl sonundan önce bir artış daha yapabileceğinin sinyalini verdi. Politika yapıcılar, son beş buçuk yıldır %2'lik hedefe ulaşamayan enflasyon konusunda giderek daha fazla endişelenmeye başladı. Bazı yetkililer, fiyat baskılarının tarifeler ve İran'daki savaşın ardından yaşanan petrol fiyatı sıçramasının temsil ettiği arz şoklarının ötesine geçerek genişlediği yönünde Goolsbee'nin kaygılarını paylaştı.

Trump tarafından bu yılın başlarında Fed Başkanlığına atanan Kevin Warsh, kararı enflasyonun soğumaya devam edebilmesi için parasal genişlemenin kaldırılması olarak nitelendirdi. Goolsbee’nin uyarısı, Trump yönetimi yetkililerinin, arz şoklarının fiyatlar üzerinde tek seferlik etkiler yarattığı yönündeki geleneksel argümanı sunarak Fed'e faizleri sabit tutması veya hatta düşürmesi yönündeki çağrılarını yinelediği bir döneme denk geldi. Trump'ın ekonomi danışmanı Peter Navarro, Fed'in faiz kararının ardından yaptığı paylaşımda, "Enerji fiyatı şokunun ortasında faiz artırmayın. Warsh artık bu kuralı ihlal etti; bu durum, modern tarihteki herhangi bir yeni Fed başkanının arguably en kötü ilk faiz artışı kararıdır" eleştirisinde bulundu.

Kalıcı şoklar karşısında talebi kısma zorunluluğu

Chicago Fed Başkanı, 1970'lerden bu yana merkez bankalarının genellikle arz şoklarını geçici kabul ederek "görmezden gelme" yolunu seçtiğini kabul etti. Ancak son yıllarda bu tür şokların ekonominin "düzenli bir unsuru" haline geldiğini ve bunların başlangıçta düşünüldüğünden daha uzun süreceğini varsaydığını söyledi. Goolsbee bu noktada, pandemi sonrası yaşanan tedarik zinciri sorunlarını, bu yılın büyük bölümünde varil başına 100 dolar civarında seyreden petrol fiyatlarını ve tırmanmaya devam eden tarifeleri gerekçe gösterdi.

Tekrarlanan ve kalıcı şokları görmezden gelmeye devam etmenin "fiyat istikrarı görevinde başarısız olmak" anlamına geleceğini belirten Goolsbee, sözlerini şöyle sürdürdü: "Tahminler büyük, kalıcı ve tekrarlayan şoklara işaret ediyorsa, merkez bankası yasal görevi uyarınca fiyat istikrarını yeniden sağlamak zorundadır. Enflasyonu düşürmenin tek yolu, maliyet şoklarının yaşandığı tam olarak aynı sektörlerde olmasa bile, faizleri artırmak ve arz ile talep arasındaki farkı kapatmaktır."

Goolsbee, Fed'in mevcut sorunlara yanıtının daha kalıcı olma eğilimindeki talep şoklarına verilen yanıt kadar agresif olması gerekmeyebileceğini, ancak Fed'in talebi kısması gerektiği için ekonominin yine de istihdam, ücretler ve büyümede düşüşler yaşaması gerekebileceğini ifade etti. Goolsbee, "Bir ekonominin kalıcı bir olumsuz arz şokundan sonra yeniden dengelenmesi için insanların yeni ve daha az elverişli bir dengeye uyum sağlaması ve ücretlerin düşmesi gerekir" dedi.