Çin ve Sırbistan stratejik ortaklığını genişletiyor

Çin ile Sırbistan, iki ülke arasında "ortak geleceği paylaşan topluluk" olarak tanımlanan kapsamlı stratejik ortaklığın güçlendirilmesi ve ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi konusunda mutabakata vardı.

Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Pekin'de Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ile görüştü.

Şi, görüşmede karşılıklı güven ve desteğin artırılmasıyla işbirliğinin daha ileri seviyeye taşınmasını istediklerini belirterek, iki ülke arasında ortak refah ve kader birliği temelinde kapsamlı stratejik ortaklığın güçlendirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Vucic ise Sırbistan'ın bağımsızlığı ve egemenliğini koruma konusunda Çin'in desteğini unutmayacaklarını belirterek, Çin şirketlerinin ülkesinin kalkınmasına sağladığı katkılar için teşekkür etti.

Görüşmenin ardından siyasi ilişkiler, ekonomi, ticaret, bilim, teknoloji, eğitim, adalet ve kültür alanlarında 20'den fazla işbirliği protokolü imzalandı.

Tayvan ve Kosova konusunda açıklamalar

Liderler ayrıca "Ortak Geleceği Paylaşan Çin-Sırbistan Topluluğunun İnşasının İlerletilmesi" başlıklı ortak açıklama yayımladı.

Açıklamada, tarafların birbirlerinin ulusal güvenliğini, toprak bütünlüğünü ve ulusal onurunu koruma çabalarını destekleyeceği, kalkınma yolu ve sosyal sistem tercihine saygı göstereceği belirtildi.

Sırbistan'ın Tayvan konusunda "tek Çin" ilkesine bağlılığını yinelediği ve Tayvan'ın bağımsızlığına karşı olduğunu teyit ettiği aktarıldı. Çin tarafı ise Kosova'nın statüsüne ilişkin çözümün Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin 1244 sayılı kararı çerçevesinde diyalog ve istişare yoluyla bulunması gerektiği görüşünü yineledi.

Tarafların ayrıca terörle mücadele, renkli devrimlerin önlenmesi, Kuşak ve Yol Girişimi projelerinin güvenliği, sınır aşan suçlarla mücadele, müşterek polis devriyeleri, özel polis eğitimleri ve tatbikatlar konusunda işbirliğini artırma kararı aldığı bildirildi.

Ekonomik işbirliği derinleşiyor

Sırbistan, Çin'in Avrupa'daki en yakın ortaklarından biri olarak öne çıkıyor. Çin, Türkiye ile birlikte Sırbistan'ın Avrupa Birliği dışındaki en büyük ticaret ortakları arasında yer alıyor.

İki ülke, Sırp lider Vucic'in Ekim 2023'te Pekin'de düzenlenen 3. Kuşak ve Yol Forumu kapsamında yaptığı ziyarette serbest ticaret anlaşması imzalamıştı. Anlaşma kapsamında iki ülke arasında gümrük vergisiz ticarete konu ürün oranının yüzde 95'e ulaşması hedefleniyor.

Son yıllarda Sırbistan'dan Çin'e tarım ürünleri ihracatı, Çin'den ise Sırbistan'a makine ihracatı artış gösterdi. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında 6,49 milyar dolara ulaştı. Bunun 4,13 milyar dolarını Çin'in ihracatı, 2,36 milyar dolarını ise Sırbistan'ın dış satımı oluşturdu. Çin ve Sırbistan, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında da işbirliğini sürdürüyor.

Belgrad-Budapeşte yüksek hızlı tren hattı ile Belgrad-Novi Sad bağlantısı ortak projeler arasında yer alıyor. Çin'in Sırbistan'a doğrudan yatırımlarında son yıllarda artış yaşanırken, Smederevo Çelik Fabrikası'nın yeniden canlandırılması ve Saraorçi Güneş Enerjisi Santrali gibi projeler iki ülke arasındaki işbirliğinin öne çıkan örnekleri arasında bulunuyor.