Advertisement

Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ), internet sitesinde Aralık ayına ilişkin tarife tablosunu yayımladı.

Yapılan duyuruya göre, BOTAŞ'ın konut tüketicileri için gaz dağıtım şirketlerine uyguladığı satış fiyatı değişmedi.

Diğer taraftan, büyük sanayi ve ticari kuruluş abone grupları ve elektrik üretimi amaçlı kullanılan doğal gaz tarifesine yüzde 20 oranında zam uygulandığı açıklandı.

Yazılı açıklama yapan Bilgiç, söz konusu ruhsat sahasının bir bölümünün Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki kıta sahanlığını ihlal ettiğini ve “bu tek taraflı adımın Ada’nın ortak sahibi Kıbrıs Türklerinin haklarını da görmezden geldiğini” belirtti.

“Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin ülkemizin ve Kıbrıs Türklerinin haklarını görmezden gelerek, tek taraflı olarak ilan ettiği sözde 5 numaralı ruhsat sahası için ExxonMobil – Katar Petrolleri Ortaklığı’na doğalgaz arama izni verdiğine dair haberler, Doğu Akdeniz’de gerçekte kimin gerginlikten yana olduğunu bir kez daha açıkça göstermektedir”

“Türkiye, hiçbir yabancı ülkenin, şirketin veya geminin deniz yetki alanlarımızda izinsiz olarak hidrokarbon arama faaliyetlerinde bulunmasına, bundan önce olduğu gibi bundan sonra da asla fırsat vermeyecek, ülkemizin ve KKTC’nin haklarını kararlılıkla savunmaya devam edecektir”

Fitch Ratings, “erken” olarak nitelendirdiği parasal gevşemenin yurtiçi güvende bozulmaya neden olduğunu belirterek, Türkiye’nin kredi notunun görünümünü “negatif”e indirdi.

Türkiye'nin kredi notunun da "BB-" olarak teyit edildiği belirtildi.

Fitch raporunda “Merkez Bankası’nın erken parasal gevşeme döngüsü ve daha fazla faiz indirimi veya 2023 seçimleri öncesi ek ekonomik teşvikler yurtiçi güvende erozyona yol açıyor. Bu durum lirada, gün içinde benzeri görülmemiş oynaklık dahil, keskin bir düşüş ve artan enflasyon olarak kendisini gösteriyor” denildi.

Fitch analisti Erich Arispe Morales, söz konusu erozyonun zayıflayan liraya yansıdığını belirtirken bunun finansman baskılarını artırabilecek makroekonomik ve finansal istikrar riskleri yarattığına dikkat çekti.

Fitch, Türkiye’nin notunu BB- ile yatırım yapılabilir seviyenin üç kademe altında belirlemişti. Bu not seviyesinde Brezilya ve Güney Afrika da bulunuyor.

Büyüme beklentisini yükseltti

Kuruluş, Türkiye için bu yılki büyüme beklentisini yüzde 9,2'den yüzde 10,5'e çıkardı.

Türkiye'nin Kovid-19 salgınının etkili olmaya başladığı 2020'de gayrisafi yurtiçi hasılasının (GSYH) yüzde 1,8 arttığı anımsatılan açıklamada, ülke ekonomisinin 2021'de ise yüzde 10,5 büyümesinin tahmin edildiği aktarıldı. Fitch, eylül ayında yayımlanan Küresel Ekonomik Görünüm Raporu'nda Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 9,2 büyüyeceğini öngörmüştü.

Açıklamada, ülke ekonomisine ilişkin 2022 yılı büyüme tahmininin ise yüzde 3,5'ten yüzde 3,6'ya yükseltildiği kaydedildi.

Türkiye'nin ekonomik büyümesinin, emsallerine göre güçlü olduğuna işaret edilen açıklamada, ancak ülkede kişi başına düşen milli gelirin dolar bazında 2013'ten bu yana düşüş eğiliminde olduğu ifade edildi.

Fitch yetkilileri TL'deki kaybın riski artırdığını belirtmişti

Fitch Kıdemli Bankacılık Direktörü Lindsey Liddell daha önce Bloomberg HT’ye yaptığı değerlendirmede Türk lirasındaki değer kaybının Türk bankalarının kredi profilleriyle ilgili riskleri artırdığını belirtmişti.

“Sektörün kredilerinin yüzde 36’lık önemli bir kısmının Döviz cinsi olduğu düşünüldüğünde TL’deki değer kaybı varlık kalitesi risklerini artırıyor” diyen Liddell, döviz cinsi risk ağırlıklı kalemlerdeki artıştan dolayı kurdaki yükselişin aynı zamanda sermaye yeterlilik oranlarında düşüşe neden olduğunu dile getirmişti.

Liddell, bankaların döviz cinsi risk ağırlıklı kalemlerdeki hesapta 252 günlük ortalamayı kullanmalarına izin verilmesini sağlayan sermaye hesabı kolaylıklarıyla ilgili düzenlemenin uzatılmasının Türk lirasındaki düşüş durumunda sermaye yeterlilik oranlarına destek sağladığını vurgulamıştı.

Türk lirasındaki değer kaybının yüksek döviz cinsi borçluluktan dolayı Türk bankaları için refinansman riskini de artırdığını belirten Liddell, Türk lirasındaki değer kaybının döviz cinsi mevduat çıkışları düşünüldüğünde likidite riskleri de yaratabileceğini ifade etmişti.

Kurda görülen oynaklığı yakından takip ediyordu

Geçen hafta Bloomberg HT'ye konuşan diğer Fitch yetkilisi Kıdemli Direktör Erich Arispe, “Son günlerde kurda görülen oynaklık düşünüldüğünde bunun makroekonomik ve finansal istikrara olan etkilerini ve ilgili makamların tepkilerini yakından takip ediyoruz” demişti.

En son yaptıkları not değerlendirmesinde ödemeler dengesi ve makroekonomik istikrar ile ilgili risklere vurgu yaptıklarını belirten Arispe, “Bunların arasında döviz rezervlerinin erimesi ya da beklenenden erken gelen faiz indiriminin yatırımcı güvenini düşürerek bankacılık ve özel sektör üzerindeki baskıyı artırması da yer alıyordu” diye eklemişti.

“Türk banka notları operasyonel ortamın baskısı altında

Fitch Ratings, Ekim ayında yayımladığı bir raporda Türk bankaların büyük bölümünün kredi notlarının zorlu operasyonel ortam nedeniyle baskı altında kalmaya devam ettiğini belirtmişti.

Kredi derecelendirme kuruluşu tarafından yayımlanan raporda, Fitch’in Türk bankacılık sektörü için operasyonel ortam puanının ‘B+’ olduğunu hatırlatılarak, bu puanın “Türkiye’nin makro ve siyasi oynaklığını, para birimi zayıflığını, enflasyonist baskılarını ve yatırımcı algısını” yansıttığı ifade edilmişti.

Raporda, “Bankaların varlık kalitesi operasyonel ortam oynaklığı, kayda değer döviz borçlanması, yüksek TL faiz oranları ile inşaat, gayrimenkul, enerji ve turizm gibi yüksek riskli sektörlerle ilişkileri nedeniyle baskı altında” denilmişti.

Fitch Ratings, Ağustos ayında Türkiye’nin kredi notunu "BB-" , görünümünü ise “durağan” olarak teyit ettiğini açıklamıştı.