Dünyada bakır açığının daha da derinleşmesi bekleniyor
-
Dünya genelinde yapay zeka yarışı ve savunma harcamalarında artışın bakır açığını daha da derinleştirmesi bekleniyor. S&P Global'in yaptığı yeni bir araştırmaya göre bakır üretimindeki zorluklar açığın şiddetlenmesine neden olacak.
S&P Global'in madencilik sektörünün de desteklediği araştırmasında, talep büyümesi hızlanırken maden arzının yapısal sınırları ile karşı karşıya olduğu belirtildi. Araştırmaya göre bunun sonucu olarak ekonomik büyüme ve teknolojik genişleme için bakırın darboğaz haline gelme riski artıyor.
Bakır fiyatları, bir dizi madende yaşanan aksaklıklar ve olası Trump tarifeleri öncesi tüccarların ABD'de stok yapması nedeniyle Londra Metal Borsası'nda (LME) ton başına 13.000 doların üzerine çıktı. ABD antrepolarına bakır akışının fiyatları temel tüketimde beklenen seviyenin üzerine taşırken, yeni talep alanları uzun vadede daha sıkı piyasa sinyali veriyor.
S&P Global'in enerji geçişi ve kritik metal danışmanlığı birim başkanı Aurian De La Noue "Yapay zeka ve veri merkezleri üç yıl önce gerçekten gündemde değildi. Bu çalışma, daha önce bu büyüme vektörleri değerlendirilmeden önce bile arz açığına doğru ilerlendiği gösteriyor" dedi.
S&P Global, 2040 yılına kadar küresel bakır talebinin mevcut seviyesinde yüzde 50 artarak 42 milyon tona yükseleceğini öngörüyor. İnşaat, ev aletleri, ulaşım ve enerji üretimi gibi geleneksel kaynaklar bakır talebinin büyük çoğunluğunu oluşturmaya devam etse de, büyümede en büyük pay elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji, batarya ve şebeke genişlemesinin de içinde olduğu enerji geçişi kullanımından geliyor.
Yeni talep kaynakları da giderek yaygınlaşıyor. Veri merkezleri ve yapay zeka altyapısı bağlantılı bakır tüketimi, 2040 yılına kadar küresel kurulu veri merkezi kapasitesinin yaklaşık dört kat artması beklenirken yükselmesi öngörülüyor.
S&P'nin çalışmasına göre yapay zeka, veri merkezleri ve küresel savunma harcamalarında gelen talebin 2040 yılına kadar yaklaşık üç kat artması öngörülürken toplam 4 milyon ton tüketim eklenecek.
S&P Global ayrıca talebe ilişkin başka bir potansiyel kaynağı da belirliyor: İnsansı robotlar. Teknolojinin erken aşamada olmasına rağmen, 2040 yılına kadar 1 milyar insansı robotun faaliyette olmasının yıllık yaklaşık 1,6 milyon ton bakıra gereksinim duyulacağı anlamına geliyor. Çalışmaya göre bu mevcut tüketimin yaklaşık yüzde 6 seviyesinde.
Ancak mevcut madenlerde cevher kalitesi bozulurken ve yeni projelerde izin, finansal ve inşaat engelleri zorlukları yaşanırken dünya çapında bakır üretiminin 2030 yılında yaklaşık 33 milyon ton ile zirve yapması bekleniyor. Çalışmaya göre bu dönem boyunca geri dönüşümlü bakır 10 milyon ton ile iki katına çıkması beklenmesine rağmen açık anlamına geliyor.
Bu çalışmanın BHP, Rio Tinto'nun yanı sıra ticaret şirketi Trafigura, Gunvor ve Google'dan finansman desteği alığı bildirildi.