Erdoğan: Gelir adaletsizliğine karşı yeni bir paradigma inşa etmeliyiz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) Zirvesi'nde yaptığı konuşmada Filistin'den BM reformuna, küresel gelir adaletsizliğinden teknolojiye, Türkiye'nin bölgesel rolünden Rusya-Ukrayna savaşına, Avrupa'nın güvenlik mimarisinden iklim değişikliği ve yapay zekaya kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.

Erdoğan, konuşmasının başında Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın üst üste iki yıldır BM Zirvesi'nde yer alamamasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi.

BM üyesi ülkelerin büyük çoğunluğunun Filistin Devleti'ni resmen tanıdığına dikkati çeken Erdoğan, Abbas zirvede bulunamasa da Türkiye'nin özgür ve egemen Filistin Devleti'nin sesi olmaya ve Filistin halkının mücadelesini dünyaya duyurmaya devam edeceğini belirtti.

"Son 30 yılın en kanlı dönemlerinden biri"

Son bir yılda dünyada yaşanan çatışmalara dikkati çeken Erdoğan, geride kalan 12 ayın 60'ı aşkın çatışma ve savaşla son 30 yılın en kanlı dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçtiğini söyledi.

Gazze'den Ukrayna ve Rusya'ya, Myanmar'dan Darfur'a, İran'dan Lübnan'a kadar yaşanan çatışmalarda 250 bin kişinin hayatını kaybettiğini belirten Erdoğan, yüz binlerce kişinin de yaşadığı toprakları terk etmek zorunda kaldığını ifade etti.

Erdoğan, yalnızca Gazze'de son üç yılda çoğu kadın ve çocuk 74 bin kişinin İsrail'in saldırılarında yaşamını yitirdiğini belirtti.

BM'nin barışı koruma görevini yerine getiremez hale geldiğini savunan Erdoğan, teşkilatın kan kaybetmeye devam ettiğini söyledi. Filistin, Lübnan, Sudan ve diğer kriz bölgelerinde umutlarını BM'ye bağlayanların derin hayal kırıklığı yaşadığını ifade eden Erdoğan, herkesin bir gün insanlığın ortak vicdanına sığınmak zorunda kalacağını belirtti.

BM Güvenlik Konseyi'ne reform çağrısı

BM'ye duyulan güvenin artırılması için reform gerektiğini vurgulayan Erdoğan, Gazze ve Lübnan'daki çocukların güven içinde yaşaması gerektiğini söyledi. BM Güvenlik Konseyi'nin mevcut yapısını eleştiren Erdoğan, 190'dan fazla ülkenin iradesinin beş ülkeye bağlı olduğu bir sistemin adil olmadığını ve güveni tam anlamıyla sağlayamayacağını belirtti.

Erdoğan, Güvenlik Konseyi'nin "Dünya 5'ten büyüktür" ilkesi doğrultusunda mutlaka reforme edilmesi gerektiğini ifade etti.

Dünya genelinde giderek derinleşen gelir adaletsizliklerine de değinen Erdoğan, bu soruna çözüm üretecek yeni bir paradigmanın birlikte inşa edilmesi gerektiğini söyledi.

Erdoğan, bunun yolunun ortak kalkınma, dayanışma ve bağlantısallıktan geçtiğini belirterek, yollar, ticaret, enerji hatları ve ortak üretim aracılığıyla birbirine bağlanan toplumların sonunda huzur ve istikrarda birleşeceğini ifade etti.

Teknolojide insan merkezli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini belirten Erdoğan, teknolojiye sahip olanlarla olmayanlar arasında yeni duvarların örülmesine izin verilmemesi çağrısında bulundu.

Erdoğan, tekno kutuplaşma ve dijital hegemonyanın ne BM merkezli uluslararası sistemin ne de devletlerin yararına olduğunu söyledi.

Türkiye'nin attığı her adımda daha adil ve insani bir uluslararası sistem arayışında olduğunu belirten Erdoğan, bölgesel sahiplenme anlayışı doğrultusunda Pakistan ve Suudi Arabistan ile kurulan savunma ittifakına değindi.

Erdoğan, söz konusu ittifakla üç ülke arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesinin yanı sıra bölgesel sorunlara bölge içinden çözümler üretilmesinin amaçlandığını ifade etti.

Erdoğan'dan Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin mesaj

Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, Türkiye'nin savaşın Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü sağlanarak sona ermesini istediğini belirtti.

Erdoğan ayrıca uluslararası topluma Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni (KKTC) tanıma ve KKTC ile siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurma çağrısında bulundu.

"Türkiye'nin dışında bırakıldığı bir Avrupa'nın daha güvenli olması mümkün değil"

Türkiye'nin gelişen savunma sanayisi ve şoklara karşı dirençli ekonomisiyle çatışmaların ortasında bir istikrar adası olmayı sürdürdüğünü belirten Erdoğan, ülkenin Avrupa'nın ayrılmaz bir parçası olarak kıtanın refah ve güvenliğinin sağlanmasında önemli roller üstlendiğini söyledi.

Temmuz ayında düzenlenen NATO Ankara Zirvesi'nin ortak güvenliğe yönelik kararlılığın somut göstergesi olduğunu ifade eden Erdoğan, Türkiye'nin güvenlik mimarisinin dışında bırakıldığı bir Avrupa'nın daha güçlü ve güvenli olmasının mümkün olmadığını belirtti.

Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ile geleceğini bu stratejik vizyon doğrultusunda şekillendirdiğini kaydeden Erdoğan, aynı yaklaşımı AB'den de beklediklerini ifade etti.

COP31'de iklim adaleti vurgusu

Çevre ve iklim değişikliğinin dünyayı ciddi tehditlerle karşı karşıya bıraktığını belirten Erdoğan, gelişmekte olan ülkeler ile Pasifik bölgesinin iklim krizinin etkilerini yoğun şekilde yaşamasına rağmen ihtiyaç duydukları finansmana erişimde ciddi güçlüklerle karşılaştığını söyledi.

Türkiye'nin Kasım ayında Antalya'da COP31 Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını hatırlatan Erdoğan, zirvede özellikle iklim adaletinin öne çıkarılacağını belirtti.

Avustralya ile geliştirilen ortaklığa da değinen Erdoğan, COP31'in finansman taahhütlerinin yerine getirildiği, teknoloji transferinin hızlandırıldığı ve verilen sözlerin somut adımlara dönüştürüldüğü bir uygulama zirvesi olmasını hedeflediklerini ifade etti.

Yapay zeka için uluslararası hukuki çerçeve çağrısı

Erdoğan, sosyal medyada yaygınlaşan dezenformasyon faaliyetlerinin toplumsal barışı tehdit ettiğini belirterek, hakikati savunmanın her zamankinden daha önemli hale geldiğini söyledi.

Kontrolü giderek zorlaşan yapay zekanın da benzer bir tehlike oluşturduğunu ifade eden Erdoğan, yapay zeka konusunda uluslararası ortak bir hukuki çerçevenin oluşturulması gerektiğini belirtti.

Erdoğan, BM bünyesinde uluslararası bir yapay zeka sözleşmesinin hazırlanması ve yürürlüğe konulmasına yönelik çalışmaların hızlandırılması çağrısında bulundu.