"Eximbank'ın kredi limitlerini artırmasını dört gözle bekliyoruz"

ALARA AKGÜN

Bloomberg HT'ye konuk olan TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sektör Meclis Başkanı Şeref Fayat, tekstil ve hazır giyim sektörlerinin ihracat performansını, finansmana erişimde yaşanan sorunları ve yıl sonu beklentilerini değerlendirdi.

Eylül ayının ilk 21 günlük ihracat verilerinde hazır giyim ile tekstil sektörleri arasındaki ayrışmanın devam ettiğini belirten Fayat, hazır giyim ihracatının yüzde 5 gerilediğini, tekstil ihracatının ise yüzde 8 artış kaydettiğini söyledi. Tekstil sektöründeki pozitif ayrışmanın temel nedeninin Türkiye'deki yüksek iş gücü maliyetleri olduğunu ifade ederek, hazır giyim üretiminin daha düşük işçilik maliyetlerine sahip ülkelere kaymasının Türkiye'den yapılan kumaş ihracatını desteklediğini belirtti.

"Türkiye, emek yoğun bir sektör olan hazır giyimde pahalı. Bizim ürettiğimiz kumaşlar, fabrikalarımızdan emeğin ucuz olduğu ülkelere ihraç ediliyor. Başta Akdeniz çanağında Mısır, Fas ve Tunus olmak üzere, iş gücünün daha ucuz olduğu ülkelere ihracatımız arttı. Bu devam edecek. Teknik tekstil tarafında da ayrışma göreceğiz" dedi.

"Yılı 16,5 milyar dolarlık ihracatla kapatabiliriz"

Hazır giyim sektörünün yıl sonu ihracat beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fayat, sektörün 2026 yılını geçen yılın bir miktar altında tamamlayabileceğini söyledi. "Yılı 16,5 milyar dolarlık ihracatla, geçtiğimiz yılın biraz altında kapatabiliriz" ifadelerini kullandı.

Küresel gelişmelerin sektör üzerindeki etkilerine de değinen Fayat, savaşın uzamasına bağlı olarak artan enerji maliyetlerinin hanehalkı harcamalarını baskıladığını belirtti. Tüketicilerin hazır giyim harcamalarını azaltmasının sektördeki talep görünümünü olumsuz etkilediğini ifade etti.

Orta Vadeli Program'da (OVP) tekstil ve hazır giyim sektörlerine stratejik sektörler arasında yer verilmemesini de değerlendirirken, "OVP'de tekstil ve hazır giyimin stratejik sektörler arasında olmaması bizi üzdü" dedi.

"İstihdamdaki artış yeni yatırımlardan kaynaklanmıyor"

Sektörde istihdam ve ihracat verileri açısından oldukça dalgalı bir yıl yaşandığını belirten Fayat, uygulanan teşviklerin istihdam kaybını sınırladığını söyledi.

Teşvikler sayesinde 12 bin kişilik istihdam artışı yaşandığını ifade ederek, söz konusu artışın yeni siparişler veya yatırımlardan kaynaklanmadığına dikkat çekti. "İstihdam ve ihracat verilerinde oldukça volatil bir yıl yaşıyoruz. Teşviklerin istihdamda kanamayı durdurduğunu ve 12 bin kişilik istihdam yarattığını görüyoruz. Fakat bunun sebebi yeni işler gelmesi veya yatırım yapılması değil. Yılbaşından önceki istihdam sayısını korumak amacıyla bir artış olduğunu görüyoruz. İzlemek lazım" diye konuştu.

"KOBİ'lerin açıklanan kredi paketlerine ulaşması mümkün değil"

Sektörün finansmana erişimde yaşadığı sorunlara da değinen Fayat, açıklanan kredi desteklerinin mevcut koşulları nedeniyle işletmeler tarafından kullanılamadığını belirtti.

Özellikle istihdam şartlarına bağlı kredi limitlerinin KOBİ ölçeğindeki işletmeler açısından uygulanabilir olmadığını ifade ederken, kredi mekanizmalarının sektörün ihtiyaçları doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti. "Bir KOBİ'nin 50 milyon liralık krediyi kullanması için bin kişi çalıştırması lazım. Zaten 250 kişinin üzerine çıktığınızda KOBİ statüsünden çıkıyorsunuz. Regülasyonlarla açıklanan kredilere ulaşmak mümkün değil" ifadelerini kullandı.

"Eximbank kredilerindeki geri çekilme bizi sıkıntıya sokuyor"

İhracatçıların finansman ihtiyacına dikkat çeken Fayat, Eximbank kredi hacmindeki gelişmelerin sektörün ihracat performansıyla uyumlu olmadığını söyledi. İhracattaki artışa paralel olarak Eximbank kredilerinin artırılmadığını belirterek, mevcut finansman maliyetleri nedeniyle ihracatçıların uygun koşullu krediye erişiminin kritik önem taşıdığını vurguladı. "Eximbank kredilerinde büyük sıkıntı yaşıyoruz. İhracatın artış oranıyla Eximbank kredilerinin artmadığını görüyoruz. Eximbank kredilerindeki geri çekilme bizi sıkıntıya sokuyor. Çünkü ihracatçının bu maliyetlerle TL reeskont kredisi haricinde TL maliyetiyle kredi kullanması sıkıntılı. Ya döviz kredisi bulmak zorundasınız ya da TL reeskont kredisi kullanmalısınız. Bu yüzden Eximbank'ın kredi limitlerini artırmasını dört gözle bekliyoruz" dedi.

Hazır giyim sektöründe yüksek iş gücü maliyetlerinin uluslararası rekabet gücü üzerindeki etkilerine de değinen Fayat, yılbaşında yapılacak ücret artışlarının sektör açısından yeni bir maliyet baskısı oluşturabileceğini belirtti. Türkiye'de hazır giyim üretiminin işçilik maliyetlerinin daha düşük olduğu ülkeler karşısında rekabet etmekte zorlandığına işaret ederek, "Sene başında yapılacak ücret artışı ile rekabetçiliğimiz azalabilir" dedi.