Bloomberght
SON DAKİKA
Bloomberg HT Haberler Fed Başkanı Warsh'tan açıklamalar

Fed Başkanı Warsh'tan açıklamalar

  • ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, San Francisco Fed'in ev sahipliğinde düzenlenen verimlilik ve istihdam konferansında konuşuyor.

Türkiye'nin ekonomi platformu Bloomberg HT'yi Google listesine ekleyin Türkiye'nin ekonomi platformu Bloomberg HT'yi Google listesine ekleyin
Fed Başkanı Warsh'tan açıklamalar
16 Kasım 2026, 20:18 Güncelleme :

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, San Francisco Fed'in ev sahipliğinde düzenlenen verimlilik ve istihdam konferansında konuşuyor.

Fed Başkanı Warsh'un açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:

Yapay zeka, ekonomik yaşamda ve toplumda tamamen yeni bir güç. Bu nedenle özel bir ilgi göstermemiz gerektiriyor.

Birkaç yıl önce bile cebimizde taşıdığımız cihazlar aracılığıyla neredeyse her konuda dâhi düzeyinde bir zekaya anında erişebileceğimiz fikri oldukça uzak bir ihtimal gibi görünürdü.

Büyük veya küçük her türlü soruya yanıt arayan sınırsız merakı karşılamanın marjinal maliyeti hızla düşüyor.

REKLAM
REKLAM

Bu, finansal piyasaların da her gün anlamaya çalıştığı bir konu.

En iyi fikirleri ortaya çıkaran toplumlar genellikle en fazla refaha ulaşan toplumlar oluyor. Bunun ekonomi politikası açısından sonuçlarının önemini abartmak neredeyse imkânsız.

Bir fikri keşfetmek maliyetli olabilir ancak o fikri kullanmak ücretsizdir. Ayrıca fikirler rakipsiz tüketim özelliğine sahiptir. Yani bir kişinin bir fikri kullanması, başka bir kişinin aynı fikirden yararlanma imkânını azaltmaz.

Bu nedenle bir fikrin değeri, onu kullanan kişi sayısı arttıkça büyür.

Bazı hesaplamalara göre araştırma çabaları 1930'lardan bu yana 20 kattan fazla arttı.

REKLAM
REKLAM

Ancak bugün burada bulunan bir diğer arkadaşım Nick Bloom, Chad Jones ve diğer ortak yazarlar, araştırma verimliliğinin bundan da büyük ölçüde gerilediğine dikkat çekti.

Peki bunun sonucu ne oldu? Verimlilik artışı dalgalı bir seyir izledi.

Son çeyreklerde makul ölçüde güçlü olsa da henüz kesin, yapısal ve güvenilir biçimde daha yüksek bir büyüme patikasına geçmedi. En azından şimdilik.

Uzun vadeli büyüme, bu fikirleri üreten ve hayata geçiren insanların sayısındaki artış hızına da bağlı.

Geleneksel görüşe göre nüfus artışı yavaşladığında refahı artıracak yeni fikirlerin sayısı da azalabilir.

Çığır açan fikirler üretmenin giderek zorlaşması ve nüfus artışındaki yavaşlama bir araya geldiğinde, ekonomi alanındaki birçok uzmanın neden özellikle küresel finans krizinin ardından 1930'larda ortaya atılan seküler durgunluk tartışmasına geri döndüğünü anlayabiliyoruz.

Dolayısıyla hepimizin yanıtlaması gereken ve bugün çalışma arkadaşlarımızla ele almak istediğim soru şu:

Yapay zeka bu tabloyu köklü biçimde değiştirebilir mi? Bunun mümkün olduğuna işaret eden bazı göstergeler kesinlikle var.

Yapay zeka, içten yanmalı motor, elektrik veya transistör gibi genel amaçlı teknolojilerden bir ölçüde farklı olabilir.

Bu buluşlar, onlarca yıl boyunca devam eden yeniliklerin önünü açtı. Dolayısıyla bunların önemini küçümsemek istemiyorum. Ancak bu teknolojiler, yeni fikirlerin üretilmesini doğrudan otomatikleştirmedi.

Yapay zekayı ekonomik etkileri bakımından diğerlerinden ayırabilecek unsur ise yeni fikir üretimini olağanüstü ölçüde hızlandırma potansiyeli taşımasıdır.

Yeni fikirlerin üretilmesi daha geniş bir alana yayılırsa ekonomik büyüme, uzun vadeli ortalamasının önemli ölçüde üzerinde sürdürülebilir. Ancak insanların kapasitesi hafife alınmamalı. Kadınların ve erkeklerin zihinlerinin ve emeklerinin yerini hiçbir şey alamaz.

İnsan bilgisini bir araya getirebilen, hatta bu bilgiyi aşabilen makineler sonuçta hâlâ birer makinedir. İnsanların muhakeme yeteneğinin, ahlaki değerlerinin, onurunun veya sorumluluğunun yerini alamazlar.

İnsanlar tasarlayan ve inşa eden taraftır. Kararları veren de insanlar olmalıdır.

Yapay zeka, kötü niyetli aktörler de dahil olmak üzere herkese yeni imkânlar sağlıyor. Bu nedenle özellikle kritik altyapılara ve bunların kırılganlıklarına odaklanıyoruz.

Fed olarak bizim rolümüz bu teknolojinin savunucusu veya karşıtı olmak değil. Sorumluluğumuz, bu teknolojinin yaygın biçimde benimsenmesinin ekonomi üzerinde çok önemli etkiler yaratacağını kabul etmek.

Bu nedenle yapay zekanın gelişimine bağlı olarak önümüzdeki birkaç yılda karşılaşabileceğimiz farklı ekonomik sonuçları değerlendirmekte fayda var. Fed Yönetim Kurulu çalışanları, çeşitli olasılıkları değerlendirmeye başladı. Yine aynı kavrama dönüyoruz: Farklı senaryolara hazırlık.

Birinci senaryo: Verimlilik artışı ve ekonomik kazanımların geniş kesimlere yayılması.

İlk senaryoda yapay zeka, verimlilik artışına yol açıyor. Bu artıştan kaynaklanan ekonomik kazanımlar hem çalışanlar hem de sermaye sahipleri arasında geniş ölçüde paylaşılıyor.

Böyle bir durumda reel gayrisafi yurt içi hasıla, uzun vadeli ortalamasının üzerinde kalıcı bir büyüme sergiliyor. ABD ekonomisi de tam istihdama yakın seviyelerde kalmaya devam ediyor.

Ancak diğer olasılıklar bu kadar olumlu olmayabilir.

İkinci senaryo: Güçlü büyümeye rağmen işsizlikte artış.

Yapay zeka kaynaklı ekonomik genişleme, işgücü piyasasında önemli bozulmalara yol açabilir. Teknoloji bazı işlerde çalışanları desteklemek yerine onların yerini alabilir.

Bu senaryoda GSYH büyümesi yine uzun vadeli ortalamasının üzerine çıkacaktır.

Ancak yaygın otomasyonun işgücü piyasasındaki uyum sorunlarıyla birleşmesi, işsizlik oranını tam istihdamla uyumlu seviyelerin üzerine taşıyabilir.

Üçüncü senaryo: Beklentilerin karşılanmaması ve ekonomik yavaşlama.

Yapay zeka, büyük sermaye yatırımlarının ardından beklentileri karşılayamayabilir. Bu durumda beklenen getiriler düşebilir. Hisse senedi piyasalarındaki yükselişin ardından hisse değerlemeleri gerileyebilir.

Bu gelişmeler ekonomik yavaşlamaya ve işsizlikte daha belirgin bir artışa yol açabilir. Ekonomi zaman içerisinde toparlanacaktır. Ancak beklenen verimlilik kazanımları gerçekleşmemiş olacaktır.

Daha önce bir makalede şu ifadeleri kullanmıştık:

"Eğer önümüzdeki zorlukların üstesinden gelirsek ABD'yi güçlü ve kalıcı ekonomik büyümenin, bol ekonomik fırsatların, canlı ve güvenli toplumların ve sağlıklı bir çevrenin bulunduğu parlak bir gelecek bekliyor."

"Gelecek nesiller, insan ömrünü uzatacak ve insanların gelişimini destekleyecek teknolojik ilerlemeler sağlayabilen dinamik bir ekonomi devralacak."

İşte hedefimiz, ulaşmak istediğimiz senaryo bu.

Devam edecek...

İlgili Haberler