Fransa'da borçlanma risk primi alarmı

ABD ve Alman tahvil faizleri gerilerken, Fransa devlet tahvili faizleri keskin bir yükseliş kaydetti. Bu durum, Fransa ile Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizleri arasındaki makasın 2011'den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmasına neden oldu.

Fransa'da siyasi bölünmüşlük nedeniyle parlamentonun bütçe üzerinde uzlaşıp uzlaşamayacağına yönelik endişeler ve devam eden protestolar, piyasa duyarlılığını olumsuz etkileyen temel unsurlar olarak öne çıkıyor.

Ülkenin 10 yıllık tahvil faizi, yüzde 5,142 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyesini test etti. Söz konusu tahvillerin faizi, TSİ 16.50 itibarıyla 10,5 baz puan artışla yüzde 5,07'nin üzerinde seyretti.

Yatırımcıların Euro Bölgesi'nde güvenli liman olarak görülen Alman tahvilleri yerine Fransız tahvillerini almak için talep ettikleri risk primi ise 173,58 baz puana yükseldi. Euro Bölgesi borç krizinin yaşandığı Kasım 2011'den bu yana görülen bu en yüksek seviye, Paris yönetiminin kamu maliyesini düzeltme kapasitesine dair derin endişeleri gözler önüne serdi.

Fransa'daki dalgalanma Euro Bölgesi geneline de yansıdı. Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi, artan güvenli liman talebiyle 4 baz puan düşerek yüzde 3,38'e geriledi. Almanya ile olan faiz makası Belçika'da 111,28 baz puana, İtalya'da 123 baz puana, İspanya'da 71 baz puana ve Yunanistan'da 102 baz puana yükseldi.

Siyasi istikrarsızlık ve toplumsal olaylar piyasaları vuruyor

Piyasalardaki bu sert fiyatlamanın arkasında, zayıflayan hükümetin yüksek bütçe açığını azaltacak reformları Meclisten geçirmekte zorlanması bulunuyor. Fransa genelinde yüksek yaşam maliyetine ve eğitim sistemine yönelik gösteriler sırasında yağma ve şiddet olaylarının yaşanması piyasalardaki güvensizliği tırmandırdı. Ayrıca, gelecek yıl nisan ayında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde artan siyasi belirsizlik de kırılganlığı artırıyor.

Anketlerde aşırı sağcı lider Marine Le Pen ile sert sol muhalif Jean-Luc Mélenchon'un diğer adaylar karşısında farkı açmaları, bütçe açığını azaltma çabaları açısından analistler tarafından en olumsuz senaryo olarak değerlendiriliyor.

Şubat ayı sonlarında yüzde 3,2 seviyesinde olan Fransa'nın borçlanma maliyeti, Orta Doğu'daki savaşın enflasyonu körüklemesi ve yüksek borç yüküne sahip ekonomileri baskı altına almasıyla yükseldi. Fransa, G7 ülkeleri arasında tahvil piyasalarında en büyük darbeyi alan ülke oldu. Enerji fiyatlarındaki artış ve merkez bankalarının şahin duruşu, Fransa gibi yüksek borçlu ülkelerin tahvilleri üzerindeki baskıyı koruyor.

Fransa'daki bütçe krizi AMB'nin faiz patikasını değiştirebilir

Küresel piyasalar, Avrupa Merkez Bankasının (AMB) 29 Ekim'deki faiz kararına odaklanırken, Fransa’da yaşanan bütçe ve siyasi istikrarsızlık merkez bankasının para politikası patikasını doğrudan etkiliyor. Analistler, eylülde enflasyon endişeleriyle "şahin" bir duruş sergileyen ve aralık ayı için yeni faiz artışlarının kapısını aralayan AMB’nin, Fransa’dan yayılan risk dalgası nedeniyle pozisyonunu esnetmek zorunda kalabileceğini belirtiyor.

ING Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski, konuya ilişkin yayımladığı analizde, makroekonomik veriler normal şartlarda yeni bir faiz artışını desteklese de Fransa’daki mali kriz nedeniyle tahvil faizlerinde yaşanan sert yükselişin piyasada halihazırda 25 ila 50 baz puanlık bir faiz artışıyla eş değer bir sıkılaşma etkisi oluşturduğunu belirtti. Brzeski, tahvil piyasasının ECB’nin yapması gereken işi kendiliğinden üstlenerek büyümeyi ve enflasyonu baskılayıcı bir rol oynamaya başladığını kaydetti.

AMB'nin 29 Ekim toplantısında faizleri sabit tutarak nihai kararı yeni projeksiyonların açıklanacağı aralık ayına bırakmasının beklendiğini aktaran Brzeski, gelecek döneme ilişkin para politikasını ise Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji fiyatlarına etkisinin ve Fransa'nın bütçe krizine bulacağı çözümün belirleyeceğini vurguladı.

Güvercin bir duruş görülebilir

Brzeski, Fransa'daki bozulmanın Euro Bölgesi genelinde bir bulaşıcılık riski yaratması halinde AMB’nin devreye sokabileceği üç savunma hattı bulunduğunu öngörerek, tahvil faizlerindeki yükselişin ekonomiyi yavaşlatması nedeniyle bankanın ilk olarak agresif faiz artışlarından kaçınarak daha güvercin bir duruş sergileyebileceğini belirtti.

İkinci adım olarak parasal sıkılaşmanın geçici süreyle durdurulabileceğini ve vadesi gelen tahvillerin anapara ödemelerinin esnek bir şekilde yeniden yatırıma yönlendirilebileceğini ifade eden Brzeski, krizin diğer ülkelere sıçraması durumunda ise son çare olarak Aktarım Güvence Mekanizması'nın (TPI) aktive edilerek kurallara uymayan Fransa'nın hariç tutulabileceğini vurguladı.

Carsten Brzeski, gelecek haftaki toplantıda somut bir aksiyon beklenmediğini belirterek, AMB Başkanı Christine Lagarde'ın Fransa ve tahvil piyasalarındaki gelişmeler karşısında kullanacağı dilin piyasaların yönü açısından belirleyici olacağını kaydetti.