Hindistan gübrede frene basıyor

Küresel gübre ve enerji sevkiyatında yaşanan aksaklıklar, Hindistan’ı onlarca yıllık tarım politikasını yeniden değerlendirmeye yöneltti.

Hindistan’da çiftçiler, devlet desteği sayesinde piyasa fiyatının oldukça altında üre kullanıyor ve ülkenin üre tüketimi, ABD ve Brezilya’nın toplam tüketimini aşıyor.

Ancak İran savaşının küresel gübre ve enerji ticaretini sekteye uğratması, Hindistan’ın tedarik maliyetlerini artırdı. İthal gübrenin maliyeti iki kattan fazla yükselirken, yerli üretimde kullanılan doğal gazın temini de zorlaştı.

Bloomberg'in haberine göre, artan ithalat faturası döviz çıkışını hızlandırırken, bu gelişmeleirn de etkisiyle Hindistan rupisi yılın en kötü performans gösteren Asya para birimleri arasında yer aldı.

Destek faturası 31 milyar doları aşabilir

Hindistan’ın cari mali yıldaki gübre sübvansiyonu faturasının 3 trilyon rupiyi, yaklaşık 31 milyar doları aşması bekleniyor. Bütçede bu kalem için 1,71 trilyon rupi ayrılmıştı.

Yeni Delhi merkezli Hindistan Uluslararası Ekonomik İlişkiler Araştırma Konseyi’ne göre Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması halinde fatura 3,32 trilyon rupiyle rekor seviyeye çıkabilir.

Gerilimin azalması durumunda bile harcamaların en az 2,42 trilyon rupiye ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu rakam, bütçede ayrılan kaynağın yüzde 40’tan fazla üzerinde bulunuyor.

Çiftçiler ise 45 kilogramlık bir torba üre için yalnızca 266,5 rupi, yaklaşık 2,80 dolar ödüyor. Bu tutar, hükümetin nisan ayındaki ihalede aynı miktardaki ürünü satın almak için ödediği fiyatın onda birinden daha düşük.

Hürmüz Boğazı tedariki baskılıyor

Hindistan, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın aksaması nedeniyle nisandaki ihalede üreye savaş öncesinin yaklaşık iki katı fiyat ödedi.

Boğaz, küresel üre sevkiyatının yaklaşık üçte birinin ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının beşte birinin geçtiği kritik bir güzergâh konumunda.

Gübre fiyatları daha sonra gerilese de piyasalardaki rahatlamanın kalıcı olup olmayacağı belirsizliğini koruyor. Hindistan’ın haziran ayındaki ihalesinde fiyatlar nisan seviyesinin yarısının altına indi.

Gübre satışına sınırlama getiriliyor

Hükümet, sübvansiyonlu gübrenin amacı dışında kullanılmasını önlemek ve daha dengeli dağıtılmasını sağlamak için alımlara sınır koydu.

Uygulama eyaletlere göre değişiyor. Bazı bölgelerde bir alıcının aylık gübre alımı 50 torbayla sınırlandırılıyor.

Yeni dağıtım sistemi 40 bölgede test ediliyor. Buna göre çiftçiler, sahip oldukları arazi ve ektikleri ürüne göre gübreyi önceden sipariş edecek. Satış miktarı gerçek tarımsal ihtiyaca göre belirlenecek.

Bazı çiftçi kooperatifleri de sıkılaşan tedarik nedeniyle satışları kısıtlamaya başladı.

Hükümet ayrıca Hindistan’ın yıllık üre üretim kapasitesini 10 milyon ton artırmayı hedefleyen yeni bir programı onayladı. Bu artış, mevcut kapasitenin yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.

Modi tüketimin yarıya indirilmesini istedi

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, mayıs ayında yaptığı açıklamada kimyasal gübre kullanımının azaltılmasının zorunlu olduğunu söyledi. Modi, çiftçilere tüketimi yarıya kadar düşürme çağrısı yaptı.

Ancak yıllardır uygulanan üretim yöntemlerini değiştirmek kolay görünmüyor. Hindistan’da ortalama tarım işletmesi bir hektardan daha küçük. Çiftçiler, verim ve gelir kaybı endişesiyle gübre kullanımını azaltmaya mesafeli yaklaşıyor.

Buğday ve pirinçte devlet destekli alımlar ile şeker kamışındaki garantili alım sistemi de üreticilerin daha az üre gerektiren ürünlere yönelmesini zorlaştırıyor.

Toprakların yarısından fazlasında organik karbon düşük

Yoğun gübre kullanımı, Hindistan’da toprak sağlığı üzerindeki baskıyı artırıyor.

Tarım Bakanlığı verilerine göre 2025-2026 sezonunda incelenen 9 milyondan fazla toprak örneğinin yarısından fazlasında organik karbon seviyesi düşük çıktı. Aşırı gübre kullanımı yer altı sularını ve nehirleri kirletiyor. Fazla azot, güçlü bir sera gazı olan nitröz oksit salımına da yol açıyor.

Hindistan Tarım Bakanlığı, muson dönemi ekimleri başlarken çiftçileri gübre tüketimini azaltmaya çağıran ülke çapında bir kampanya yürüttü.

Hasat ve gıda fiyatları için risk artıyor

Gübre tedarikindeki sıkılaşmaya zayıf muson yağışları da eklendi. Haziran, Hindistan’da son 12 yılın en kurak haziran ayı oldu. Ülkenin meteoroloji kurumu, yağışların muson sezonunun sona ereceği eylül ayına kadar normalin altında kalacağını öngörüyor.

Bu tablo, tarımsal üretimde kayıp ve gıda fiyatlarında artış riskini yükseltiyor. Hindistan’da tüketici sepetinin üçte birinden fazlasını oluşturan gıda fiyatları, geçen ay yıllık bazda yaklaşık yüzde 5,5 arttı.

Gübre arzındaki daralma ve yetersiz yağışların Hindistan’ın hasadını olumsuz etkilemesi, ülkenin pirinç ve tarım ürünü ihraç ettiği pazarlarda da fiyat baskısı yaratabilir.