IMF'den gelişmekte olan piyasalara banka dışı sermaye uyarısı

Uluslararası Para Fonu (IMF), gelişmekte olan piyasalara yönelik portföy akışlarının küresel finansal krizden bu yana banka dışı finansal yatırımcıların etkisiyle belirgin şekilde arttığını bildirerek, bu durumun küresel şoklar sırasında sermaye akımlarının ani tersine dönüşüne karşı kırılganlığı artırdığı uyarısında bulundu.

IMF, Küresel Finansal İstikrar Raporu'nun "Gelişmekte Olan Piyasalara Sermaye Akımları: Küresel Banka Dışı Yatırımcıların Rolü" başlıklı ikinci bölümünü yayımladı.

Raporda, gelişmekte olan piyasalara yönelen portföy akışlarının küresel finansal krizden bu yana keskin biçimde arttığı, bu artışın büyük ölçüde banka dışı finansal yatırımcılardan kaynaklandığı ve kümülatif girişlerin 2025 itibarıyla 4 trilyon dolara yaklaştığı belirtildi.

Portföy akımlarının piyasa gelişimini desteklediği ve finansman imkânlarını genişleterek önemli fırsatlar sunduğu ifade edilen raporda, buna karşın küresel risk iştahındaki değişimlere karşı hassasiyeti artırması nedeniyle çeşitli riskler de barındırdığı vurgulandı.

Raporda, yatırımcı türlerine göre risk duyarlılığının farklılaştığına dikkat çekilerek, hedge fonların ve yatırım fonlarının küresel risk değişimlerine diğer banka dışı kurumlara kıyasla daha güçlü tepki verdiği belirtildi. Yatırım fonları içinde ise pasif fonlar ile borsa yatırım fonlarının küresel risk duyarlılığı en yüksek gruplar olduğu ifade edildi.

Küresel piyasa stresi dönemlerinde riske duyarlı yatırımcılara daha fazla maruz kalan ekonomilerin, azalan borç ihracı ve artan spreadler gibi daha sıkı finansal koşullarla karşı karşıya kaldığı belirtilen raporda, bu durumun makrofinansal istikrar üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu kaydedildi.

Portföy borç yükümlülükleri GSYH'nin yüzde 15'ine yükseldi

IMF yetkilileri tarafından kaleme alınan blog yazısında da gelişmekte olan ekonomilerin banka dışı sermaye girişleri arttıkça yeni zorluklarla karşılaştığına işaret edildi.

Yazıda, hükümetler ve şirketlerin giderek daha fazla banka dışı kaynaklara yöneldiği belirtilirken, bu yatırımcıların finansmana erişimi genişlettiği ancak akımların küresel risk duyarlılığındaki değişimlere karşı son derece hassas olduğu vurgulandı.

Bu eğilimin önemli faydalar sağlamakla birlikte riskleri de beraberinde getirdiği belirtilen yazıda, özellikle küresel şoklar sırasında sermaye akımlarının ani tersine dönüşüne karşı kırılganlığın arttığı ifade edildi.

Yazıda ayrıca, portföy borç yükümlülüklerinin 2006'da yaklaşık yüzde 9 seviyesinden günümüzde gelişmekte olan piyasalarda gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) ortalama yüzde 15'ine yükseldiği bilgisi paylaşıldı.

Söz konusu sermayenin yüzde 80'inin yatırım fonları, hedge fonlar, emeklilik fonları ve sigorta şirketleri gibi banka dışı kurumlar tarafından sağlandığı, bu oranın 20 yıl öncesine kıyasla iki katına çıktığı belirtildi.