İş gücü piyasasında yeni dönem: Nitelikli çalışan açığı büyüyor

TDC (Training Development Center) Kurucusu Dr. Özlen Çetin Ege, 2026 yılında Türkiye’de istihdam piyasasında yaşanan gelişmeleri, kadın istihdamındaki son durumu, çalışan-yönetici ilişkilerindeki değişimi ve iş dünyasının yeni trendlerini Bloomberg HT'ye değerlendirdi.

Ege, özellikle imalat sanayisindeki daralmaya ve geleneksel sektörlerdeki istihdam kayıplarına dikkat çekti.

2026 yılında ücretli çalışan sayısında yaklaşık yüzde 2,5 oranında artış yaşandığını belirten Ege, istihdam piyasasında sektörler arasında belirgin bir ayrışma görüldüğünü söyledi.

Ege, bazı sektörlerde istihdamın genişlediğini, bazı sektörlerde ise daralmanın devam ettiğini belirterek, “Sektörlerin bazılarında daralma, bazılarında ise artış oranı oldu. İnşaat, yiyecek-içecek ve ticaret alanlarında istihdamda genişleme var. Ancak imalat sanayisindeki daralmayı hepimiz görüyoruz” dedi.

Daralmanın özellikle geleneksel sektörlerde daha belirgin olduğunu ifade eden Ege, tekstil, giyim ve deri sektörlerinde küçülmenin daha yüksek oranlarda gerçekleştiğine dikkat çekti.

Ege, 2026’nın sektörler arasındaki ayrışmanın ve dönüşümün sert yaşandığı bir yıl olduğunu vurguladı.

Kadın istihdamında artış sürüyor

Türkiye’de kadın istihdamının da artış gösterdiğini belirten Ege, ancak bu artışın henüz istenilen seviyede olmadığını söyledi.

Kadın istihdamında yüzde 2,7 oranında artış bulunduğunu ifade eden Ege, Türkiye’de kadınların istihdama katılım oranının yaklaşık yüzde 36 seviyesinde olduğunu, Uluslararası Çalışma Örgütü verilerinde ise bu oranın yüzde 40’lar seviyesinde bulunduğunu belirtti.

Türkiye’nin 2028 yılına kadar kadın istihdamını yüzde 40 seviyesine çıkarma hedefi bulunduğunu hatırlatan Ege, asıl sorunun kadınların yönetici pozisyonlarındaki temsili olduğunu söyledi.

“Üst düzey yöneticilerde beş yöneticiden yalnızca biri kadın. Hatta bazı pozisyonlarda hiç kadın yönetici yok. Bence bizim burada kanayan yaramız yönetici kısmı. Kadın yönetici sayısının şirketlerde ve kurumlarda daha fazla artması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa Birliği’nde şirketlerde kadın yöneticilerin oranının yaklaşık yüzde 35 seviyesinde olduğunu belirten Ege, Türkiye’de ise bu oranın yüzde 19 civarında kaldığını söyledi.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlenen yüzde 25’lik kadın yönetici hedefinin de henüz yakalanamadığını ifade eden Ege, CEO pozisyonlarında kadınların temsil oranının ise yüzde 5,3 gibi oldukça düşük bir seviyede bulunduğuna dikkat çekti. Ege, Avrupa Birliği’nde kadın CEO oranının yüzde 11 ile çift haneli seviyelere ulaştığını kaydetti.

Çalışan ve lider arasındaki güven sorunu büyüyor

Glassdoor İş Yaşam Trendi Raporu’na da değinen Ege, çalışanlarla yöneticiler arasındaki iletişim ve güven sorunlarının giderek arttığını söyledi.

Çalışan ve lider arasındaki kopukluğun önemli bir sorun haline geldiğini belirten Ege, güvensizlik ve yanlış iletişimde artış yaşandığını ifade etti. Çalışanların yüzde 46’sının yöneticileriyle uyumsuz olduğunu belirttiğini söyleyen Ege, bu tablonun iş yerlerindeki iletişim sorunlarını ortaya koyduğunu dile getirdi.

Küresel şirketlerde toplu işten çıkarmaların da çalışanların kaygılarını artırdığını belirten Ege, çalışanların yüzde 56’sının yapay zekayı bir endişe kaynağı olarak gördüğünü söyledi.

Uzaktan çalışma modelinin de çalışan-yönetici ilişkisini etkilediğini belirten Ege, yöneticiden fiziksel olarak uzak olmanın bazı çalışanlarda olumsuz etkilere yol açabildiğini ifade etti.

İş fırsatlarının azalmasının çalışanların iş seçimindeki hareket alanını da daralttığını belirten Ege, bunun çalışan memnuniyetini olumsuz etkilediğini söyledi. Ege, küresel ölçekte çalışanların hem işlerini kaybetme korkusu hem de yaşam standartlarını koruyamama endişesi yaşadığını ve bunun tükenmişlik hissini artırdığını kaydetti.

Türkiye uzaktan çalışma konusunda 60 ülke arasında 48’inci sırada

Uzaktan çalışma ve iş yaşamına ilişkin raporlara göre Türkiye’nin 60 ülke arasında 48’inci sırada bulunduğunu belirten Ege, listenin ilk sıralarında Yeni Zelanda, İrlanda, Belçika ve Almanya’nın yer aldığını söyledi.

Türkiye’nin bu sıralamada ABD’nin önünde bulunduğuna dikkat çeken Ege, Türkiye’nin geride kalmasında uzun çalışma sürelerinin önemli bir etken olduğunu ifade etti.

Türkiye’de çalışma sürelerinin Avrupa ülkelerine kıyasla daha uzun olduğunu belirten Ege, çalışanların bu durumdan memnun olmadığını söyledi. Ücretlerin mevcut yaşam maliyetlerini karşılamakta yetersiz kalmasının da çalışanların tükenmişlik düzeyini artıran önemli faktörlerden biri olduğunu ifade etti.

İş dünyasında yeni trend: “Ghosting”

Çalışma hayatında giderek yaygınlaşan “ghosting” davranışının hem çalışanlar hem de yöneticiler tarafından gerçekleştirildiğini belirten Ege, bunun işe alım süreçlerinde şirketler açısından önemli bir sorun haline geldiğini söyledi.

Ege, işe alım sürecini tamamlayan ve işe başlayacağı kesinleşen bazı adayların herhangi bir bilgi vermeden işe gelmediğini, bazı çalışanların ise işten ayrılırken yöneticilerine haber vermeden ortadan kaybolduğunu belirtti.

Ghosting davranışının yalnızca çalışanlar tarafından yapılmadığına dikkat çeken Ege, yöneticilerin de mülakat sonrasında adaylara geri dönüş yapmamasının benzer bir davranış olduğunu söyledi.

“Çalışan mesaj veya e-posta gönderiyor ancak yönetici o kişiyi yok sayıyor ve mesajlarına cevap vermiyor. Bu da ghosting oluyor” diyen Ege, özellikle yeni nesil çalışanlarda sorumluluk almaktan kaçınma eğiliminin bu tür davranışları artırdığını ifade etti.

Geleceğin gözde alanları: Yapay zeka, siber güvenlik ve enerji

İş gücü piyasasında nitelikli personel ihtiyacının özellikle teknoloji ve dönüşüm odaklı alanlarda arttığını belirten Ege, yapay zeka, siber güvenlik, enerji ve çevre alanlarının öne çıktığını söyledi.

Ege, gelecekte savunma sanayisi ve enerji sektörlerinde nitelikli personel ihtiyacının çok daha yüksek seviyelere ulaşacağını belirterek, iş gücü piyasasındaki dönüşümün çalışanların sahip olması gereken yetkinlikleri de değiştireceğine dikkat çekti.