İstanbul kiraya, Güneydoğu Anadolu gıdaya en fazla payı ayırdı

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel) sonuçları, bölgeler arasında harcama önceliklerinin farklılaştığını ortaya koydu. Türkiye genelindeki hanehalkı tüketim harcamalarının dörtte birinden fazlası İstanbul’da gerçekleşirken, konut ve kira harcamaları büyükşehirlerde bütçenin önemli bölümünü oluşturdu.

TÜİK’in bölgesel tahminleri 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin birleştirilmesiyle oluşturulan bütünleşik veri setine dayanıyor.

Gıda harcamalarının toplam tüketim içindeki payı ise Güneydoğu Anadolu’da yüzde 27,1’e, Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın bulunduğu bölgede yüzde 29,6’ya ulaştı.

Kira yükünde İstanbul ve İzmir öne çıktı

Bölgelerin kendi tüketim harcamaları içindeki dağılımına göre, İBBS 1. Düzey bölgeleri arasında konut ve kiraya en yüksek payı yüzde 29,6 ile İstanbul ayırdı. En düşük pay ise yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu’da görüldü. İBBS 2. Düzey bölgelerinde ise ilk sıraya yüzde 30,2 ile İzmir yerleşirken Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan bölgede bu oran yüzde 19,6’da kaldı.

Türkiye genelindeki konut ve kira harcamalarının yüzde 28,4’ünün İstanbul’da gerçekleşmesi de bu bölgenin toplam harcamalar içindeki ağırlığını ortaya koydu.

Gıda ve alkolsüz içeceklerin hanehalkı tüketim harcamaları içindeki payı, Güneydoğu Anadolu’da yüzde 27,1 olurken İstanbul’da yüzde 14,2 olarak hesaplandı. İBBS 2. Düzey bölgelerinde Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın yer aldığı bölgede gıdanın payı yüzde 29,6’ya çıktı. İstanbul ise yüzde 14,2 ile en düşük payın görüldüğü bölge oldu.

Böylece gıdanın bütçedeki ağırlığı, Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesinde İstanbul’un iki katından fazla gerçekleşti.

Harcamaların dörtte biri İstanbul’da

Türkiye genelindeki tüketim harcamalarının bölgesel dağılımında İstanbul yüzde 25,6 ile ilk sırada yer aldı. Ege yüzde 14,5, Akdeniz yüzde 12,6 pay aldı. En düşük pay yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu’da görülürken Ortadoğu Anadolu yüzde 2,5, Doğu Karadeniz yüzde 2,8 ile sıralandı.

İBBS 2. Düzey sınıflamasında İstanbul yüzde 25,6 ile ilk sırada yer alırken Ankara yüzde 8,3, İzmir yüzde 6,5 pay aldı. Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan bölgenin payı yüzde 5,7 oldu.

Ulaştırmada Batı Marmara öne çıktı

Ulaştırma harcamalarının toplam tüketim içindeki payı, İBBS 1. Düzey bölgelerinde Batı Marmara’da yüzde 23,3 ile en yüksek, Güneydoğu Anadolu’da yüzde 16,5 ile en düşük seviyede gerçekleşti. İBBS 2. Düzey bölgelerinde ise Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan bölgede ulaştırmanın payı yüzde 25’e ulaştı. Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesinde bu oran yüzde 12,9 oldu.

İBBS 1. Düzey sınıflamasında İstanbul (TR1), Batı Marmara (TR2), Ege (TR3), Akdeniz (TR6), Kuzeydoğu Anadolu (TRA), Ortadoğu Anadolu (TRB), Doğu Karadeniz (TR9) ve Güneydoğu Anadolu (TRC) bölgeleri yer alıyor. İBBS 2. Düzey sınıflamasında ise İzmir (TR31), İstanbul (TR10), Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova (TR42), Van, Muş, Bitlis ve Hakkari (TRB2) ile Şanlıurfa ve Diyarbakır (TRC2) öne çıkıyor.