Advertisement

JP Morgan yayımladığı bir araştırma raporunda, heterodoks politika yapıcıların görüşlerinin, önden yüklemeli ve erken yapılan faiz indirimlerinin, enflasyon beklentilerindeki bozulmanın ve kurdaki değer kaybının Aralık ayında enflasyonda keskin bir yükselişe neden olduğunu belirtti.

Aralık ayındaki sürpriz enflasyondan sonra 2022 ve 2023 için enflasyon beklentilerini revize ettiklerini belirten banka, Mayıs ayında enflasyonun yüzde 55 seviyesine ulaşmasını ve Kasım ayına kadar yüzde 50 civarında seyredeceğini öngördü.

2022’nin sonunda enflasyonun yüzde 35 seviyesine düşebileceğini söyleyen JP Morgan, 2023 yıl sonu enflasyon beklentilerini de yüzde 15 olarak revize ettiklerini duyurdu.

“Politika yapıcılardan hiçbir pişmanlık işareti görmüyoruz ve bundan dolayı gelecek aylarda sıkı para politikası izleneceğini düşünmüyoruz” diyen JP Morgan, buna rağmen daha fazla parasal genişlemenin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası için bile gerçek üstü olacağını söyledi.

Goldman ilk çeyrek için Türkiye enflasyon beklentisini açıklamıştı

JP Morgan'dan önce Goldman Sachs da Türkiye'ye ilişkin enflasyon beklentilerini açıklamıştı.

Goldman Sachs müşterilerine gönderdiği notunda "Mevsim etkisinden arındırılmamış aylık enflasyonun sürpriz biçimde yüzde 13,6 seviyesine yükselmesiyle Türkiye'de enflasyonun birinci çeyrekte yüzde 40 seviyesini aşacağını ve yılın büyük bölümünde o seviyede kalacağını tahmin ediyoruz" ifadesi yer almıştı.

Reuters'ın haberine göre Goldman Sachs notunda "TL'deki volatilite dikkate alındığında enflasyon tahminlerindeki belirsizlik olağandışı şekilde yüksek ve yukarı yönlü. İdari ve kısmi mali önlemlerle desteklenen yüzde 14 seviyesindeki politika faizinin TL'yi sürdürülebilir biçimde dengeleyebilme konusunda başarılı olamayacağına yönelik görüşümüzü sürdürüyoruz" denildi.

Notta ayrıca, "Yetkililerin TL'ye istikrar kazandırmak için seçtiği olağandışı politika tercihlerini sürdürdükleri göz önüne alındığında bunun gerçekleşeceğine yönelik inancımız güçlü olmasa da, tahminlerimiz ikinci çeyrekte faiz oranlarının sert biçimde yükseleceği yönünde" denildi.

Belirli süreli yatırım, gayrimenkul alımı ve menkul kıymetin bankalarda belli süreler tutulması karşılığında Türk vatandaşlığına hak kazanılması uygulamasında yatırım tutarı döviz cinsi üzerinden belirlenecek.

Önceki uygulamada döviz karşılığı ya da karşılığı TL olarak belirlenen Türk vatandaşlığına hak kazanma uygulamasında, tutarın karşılığının TL olarak belirlenmesi sona erdirildi. Tutarların parasal miktar ve şartlarında değişiklik yapılmadı.

Karara eklenen hüküm uyarınca, söz konusu kapsam ve tutarlarda yatırım şartlarının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde uygulanacak esaslar, tespiti yapan kurumlarca belirlenecek.

Yatırım tutarları önce Merkez Bankası'na yatırılacak

Karar eklenen bir diğer maddeye göre, belirlenen döviz tutarları işlem öncesinde Türkiye'de faaliyet gösteren bir bankaya ve bu banka tarafından da Merkez Bankasına satılacak. Satın sonucu TL'ye çevrilen TL tutarlar TL mevduatta ve devlet borçlanma araçlarında 3 yıl süreyle tutulacak. Uygulama esasları Merkez Bankası tarafından belirlenecek.

Altın fiyatları, yatırımcıların Fed tutanaklarının daha şahin politikalara işaret etmesine odaklanmasıyla geriledi. Gram altın ise küresel altın fiyatlarındaki gerilemeye rağmen dolar/TL’nin yükselmesiyle 800 TL sınırında bulunuyor.

Fed’in son toplantısına ait tutanaklarda yetkililer, Omikron varyantının ekonominin toparlanma patikasını değiştirmeyeceğini fakat arz sıkıntılarının beklenenden daha hızlı sürebileceğini öngördüklerini açıkladı.

Tutanaklarda, tüm üyelerin enflasyonun yüzde 2 hedefinin üzerinde seyrettiği ve bunun Kovid-19 salgını ile ekonominin normalleşmesiyle bağlantılı arz ve talep uyumsuzluklarını yansıttığı belirtildi. Para politikasının yakında sıkılaşmaya başlaması faizsiz bir varlık olan altın üzerinde baskı yaratırken tahvil faizlerini destekledi.

10 yıllık ABD Hazine tahvili faizi yüzde 1,71’e tırmanarak Nisan ayından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Tahvil faizleri yeni yıla girerken yüzde 1,5 civarında bulunuyordu.

Doların en çok işlem gördüğü para birimlerine karşı değerini ölçen Bloomberg Dolar Spot Endeksi 1.176 seviyesinden 1.180’e yükseldi.

Ons altın fiyatı

Yeni yılın ilk işlem gününde 30 dolara yakın düşüş kaydettikten sonra yatay seyreden ons altın, fiyatlamalarda yaşanan düzeltme sonrasında 1.814 dolar civarında seyrediyordu. Ons altın, Fed tutanaklarının yayımlanması ve şahin politikaların süreceğine yönelik beklentilerle perşembe günü1.806 dolara geriledi.

Gram altın fiyatı

Geçen haftaya 638 TL’den başlayan gram altın, dolar/TL ve küresel altın fiyatlarındaki yükselişle haftayı 783 TL civarında kapatmıştı. Hafta başında gerileyen gram altın, küresel altın fiyatlarındaki düşüşe rağmen dolar/TL’deki yükselişle 795 TL civarında bulunuyor.

Bitcoin art arda yedi gündür 200 günlük hareketli ortalaması ve 45 bin 600 dolar seviyesi arasında işlem görüyordu. Çarşamba akşamı 46 bin 400 dolar seviyesinde bulunan kripto para, yüzde 5’ten fazla düşüş kaydederek 43 bin dolar civarına geriledi.

En büyük işlem hacmine sahip kripto para olan Bitcoin, en son Mayıs ayında 200 günlük hareketli ortalamasını aşağı yönlü kırmış ve sonrasında 30 bin dolara kadar çekilmişti. 200 günlük hareketli ortalamasının altına indikten sonra yeniden yukarı yönlü kırması ise neredeyse 3 ay sürmüştü.

Bitcoin’in bir gecede yüzde 20’ye yakın düşüş kaydettiği 4 Aralık gecesinde ise en düşük 42 bin 296 dolar seviyesi görülmüştü. 4 Aralık gecesinde en büyük günlük düşüşünü yaşayan Bitcoin, sonrasında günü 48 bin dolar civarında kapatmıştı.

Goldman'dan Bitcoin için 'boğa' tahmini

Goldman Sachs Group’a göre Bitcoin, yatırımcıların dijital varlıkları daha fazla benimsemesiyle altın yatırımlarının bir kısmını çekmeye devam ederek 100 bin dolar seviyesine çıkabilir.

Goldman, Bitcoin’in piyasa değerinin 700 milyar doların biraz altında olduğunu tahmin ediyor. Bu, kurumun Bitcoin ve altından oluştuğunu belirttiği “değer saklama pazarının yüzde 20’sini oluşturuyor.

Yatırıma uygun altının değerinin ise 2,6 trilyon dolar olduğu tahmin ediliyor. Goldman Sachs Küresel FX ve EM Stratejisi Eş Direktörü Zach Pandl’a göre Bitcoin’in “değer saklama aracı” pazarındaki payı önümüzdeki beş yıl içinde “varsayımsal olarak” yüzde 50’ye yükselirse, fiyatı yüzde 17 veya yüzde 18’lik toplam yıllık getiri ile 100.000 doların biraz üzerine çıkabilir.

Altın fiyatları, 10 yıl vadeli ABD Hazine tahvil faizlerinin daha önce yükselişe geçtiği dönemlerde keskin düşüşler kaydetmişti. 2021’in Şubat ayında 10 yıllık Hazine tahvillerinin faizi art arda 7 hafta yükseliş kaydederken değerli metalin fiyatı 1.850 dolarlardan 1.700 dolara kadar düşmüştü.

2021’in Mart-Haziran döneminde tahvil faizlerindeki gerilemeyle beraber yeniden 1.900 dolar seviyesine kadar yükselen ons altın, Haziran toplantısında Fed’in varlık alımı azaltımı tartışmalarını başlattığına yönelik açıklamalarla sert bir düşüşle 1.760 dolara gerilemişti.

Varlık alımlarının azaltılması ve Fed’in daha sıkı bir para politikası izleyeceğine dair beklentiler Haziran sonundan bu yana ons altın fiyatlarının ana belirleyicisi konumunda. Faizlerin yükseleceğine dair beklentiler de faizsiz bir varlık olan altının üzerinde baskı oluşturuyor.

Fed’in Aralık ayında gerçekleştirdiği toplantının tutanaklarının açıklanması da tahvil faizlerini yukarı taşırken altın fiyatlarında yeniden baskı oluşturdu. Bu da akıllara altın fiyatlarında uzun dönemli bir tahvil faizi tehdidi yeniden mi başlıyor sorusunu getirdi.

Fed’in son toplantısına ait tutanaklarda yetkililer, Omikron varyantının ekonominin toparlanma patikasını değiştirmeyeceğini fakat arz sıkıntılarının beklenenden daha hızlı sürebileceğini öngördüklerini açıkladı.

Tutanaklarda, tüm üyelerin enflasyonun yüzde 2 hedefinin üzerinde seyrettiği ve bunun Kovid-19 salgını ile ekonominin normalleşmesiyle bağlantılı arz ve talep uyumsuzluklarını yansıttığı belirtildi.

Tutanaklar açıklanmadan önce yükselişe geçen ABD Hazine tahvil faizleri, orta ve uzun vadelerde hafta başından bu yana 20 baz puan civarında artış kaydetti.

Altında teknik göstergeler boğa piyasası öncesi akümülasyona işaret etse ve analistler de 2022’de altının yükseleceği yönünde tahminlerde bulunsa da, kısa vadede tahvil faizlerinin oluşturduğu tehdit altının ilk çeyrek performansını olumsuz etkileyecek gibi gözüküyor.

Fed tutanaklarının daha erken ve daha hızlı faiz artırımlarına işaret etmesinin ardından ABD’de hisse senedi endeksleri değer kaybetti.

Dow Jones %1,07, S&P 500 %1,94 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 %3,12 geriledi. ABD tahvillerinde satışlar derinleşirken, 10 yıllık tahvilin getirisi bir ara nisandan bu yana en yüksek seviyesi olan %1,71’e kadar çıktı.

Bu sabah ABD vadeli endeksleri ve Asya borsaları da ekside.

Hisselere gelen satışlarda tahvil getirilerindeki artışın teknolojinin başını çektiği büyüme hisseleri için beklentileri bozması etkili oldu. Bir yandan da dünya genelinde hızla yayılan Omikron varyantının bazı ülkelerde kısıtlama kararlarına yol açması algıyı bozuyor.

Risk iştahındaki düşüşle Japon yeni değer kazanırken, altın ise Fed’in şahinleşmesi beklentisiyle düşüşünü ikinci güne taşıdı.

Fed beklentileri ve tahvil getirilerindeki artışın ardından Bitcoin eylülden bu yana en düşük seviyesi olan 42 bin dolar bölgesinde.

ABD’de ham petrol stokları geçen hafta 2,14 milyon varil ile aralıksız 6. haftalık düşüşünü yaşarken, petrol fiyatları Fed ve Omikron nedeniyle Çin talebinin düşeceği endişeleri ile geriledi.

Piyasalar bir yandan da yarın ABD’de açıklanacak aralık ayı tarım dışı istihdam verileri öncesinde ADP özel sektör istihdam raporunu takip etti. Veri ABD’deki şirketlerin 7 ay içindeki en yüksek istihdamı sağladığını ortaya koydu. Buna göre özel sektör istihdamı tahminlerin neredeyse iki katı 807 bin artış kaydetti.

Fed tutanaklarında daha hızlı faiz artışı sinyali

Fed yetkilileri, güçlenen ekonomi ile yüksek enflasyonun, faiz artışlarının daha önce öngörülenden erken ve daha hızlı gerçekleşmesine neden olabileceğini belirtirken, bazı üyeler de merkez bankası bilançosunun faiz artışlarının başlamasından kısa süre sonra daraltılmasından yana olduklarını aktardı.

14-15 Aralık Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısının dün akşam yayımlanan tutanaklarına göre, “Katılımcılar genel olarak, ekonomi, işgücü piyasası ve enflasyona ilişkin bireysel beklentileri göz önüne alındığında, federal fonlama faizini önceden tahmin edilenden daha erken veya daha hızlı bir şekilde artırmanın uygun olabileceğini belirttiler.”

Söz konusu toplantıda Fed varlık alım azaltımlarını hızlandırmış, enflasyona karşı daha agresif bir tutum sergilemişti.

Tutanaklarda, “Bazı katılımcılar, federal fonlama faizlerini artırmaya başladıktan hemen sonra, Fed bilançosunu küçültmeye başlamanın uygun olabileceğini de kaydettiler” denildi. Yatırımcılar, tutanakların ardından federal fonlama vadeli işlemlerine göre Fed’in faiz oranlarını yüzde 80 ihtimalle Mart ayında artırmaya başlamasını bekliyor.

Kazakistan Merkez Bankası, ülkede yaşanan olaylardan sonra tüm banka operasyonlarını durdurdu. Önlemlerin anti terörizm operasyonları kapsamında alındığı ve finans sektördeki iş gücünün sağlığının korunmasının hedeflendiği belirtildi.

Kazakistan’ın batısında 2 Ocak’tan itibaren LPG’ye yapılan zamlar ve ülkedeki sosyoekonomik durumun kötüleştiği gerekçesiyle başlatılan protestolar ülkenin diğer kesimlerine yayıldı. Sokak olaylarına dönüşen gösterilerde güvenlik güçleri ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, protestolardan sorumlu tuttuğu hükümetin istifasını kabul etti. Tokayev, “dışarıda eğitilen terör çetelerinin protestolara öncülük ettiğini” söyledi ve Rusya’nın liderliğindeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nden yardım istedi.

Protestoların yayılması sonucu önce başkent Nur Sultan, Almatı şehri ve Mangistau eyaletlerinde olağanüstü hal (OHAL) ilan edildi. Ardından OHAL kararının ülkenin tüm bölgelerinde geçerli olduğu duyuruldu. Kazakistan Merkez Bankası ülkedeki tüm banka operasyonlarını askıya aldı.

Protestocular dün akşam bir ara Almatı Havalimanı’nı ele geçirdi. Gelen ve giden uçuşların tamamı durduruldu. Daha sonra Interfax, havalimanının protestoculardan geri alındığını bildirdi. TAV Havalimanları Nisan 2021’den bu yana Almatı Havalimanı’nı işletiyor. TAV hisseleri son 4 işlem gününde yüzde 17’nin üzerinde yükseliş kaydetti.