Karadeniz'de yükselen tansiyon buğday fiyatını üç yılın zirvesine taşıdı

Buğday fiyatları, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın tırmanabileceği endişesiyle Chicago Borsası'nda üç yılın yeni zirvesine ulaştı.

Çatışmalar, dünyanın en önemli tahıl ihracat bölgelerinden biri olan Karadeniz’de limanlara ve tahıl terminallerine zarar verdi. Bölgeden yapılan sevkiyatlar önemli ölçüde geriledi.

Kremlin’e yakın kaynaklara göre Rusya, barış anlaşmasına yönelik müzakerelerin çıkmaza girdiği sonucuna vardı. Moskova’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları artırmaya ve altyapı tesislerini hedef almaya hazırlandığı belirtiliyor.

Gösterge buğday vadeli işlemleri yüzde 2,6 yükselerek Temmuz 2023’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Fiyatlar daha sonra kazançlarının bir kısmını geri verdi.

Buğday fiyatlarındaki yükseliş, küresel piyasada keskin bir değişime işaret etti. Yüksek arz, bir süredir fiyatları baskı altında tutuyordu.

Rusya ve Ukrayna, küresel buğday ihracatının dörtte birinden fazlasını gerçekleştiriyor. İki ülke aynı zamanda önemli miktarda arpa, mısır ve ayçiçek yağı ihraç ediyor.

Buğday vadeli işlemleri çarşamba günü yüzde 6,4 yükseldi. Karadeniz’deki sevkiyat sorunlarının etkisiyle aylık artış yüzde 18’e ulaştı.

Advantage Grain Genel Müdürü Chris Nikolaou, piyasanın çatışmaların tırmanması halinde ortaya çıkabilecek lojistik kısıtlamalardan büyük endişe duyduğunu söyledi.

Nikolaou, “Karadeniz’de bir çözüm sağlanamaz ve güvenlik tehdidi olmadan gemi erişimi iyileşmezse yükseliş devam edecek” dedi.

Karadeniz’den ihracat geriliyor

Ukrayna Tarım Bakanlığına göre ülkenin bu sezonki tarım ürünleri ihracatı, daha önce tahmin edilen seviyenin yaklaşık yarısında kalabilir.

Rusya’nın ağustos ayındaki buğday sevkiyatlarının ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50’den fazla azalması bekleniyor.

StoneX Emtia Risk Yöneticisi Matt Ammermann, piyasanın Karadeniz’den sınırlı ihracat yapılacağını ve ithalatçıların buna uyum sağlaması gerektiğini fark etmeye başladığını belirtti.

Ammermann, “Şu anda hâlâ cevaplardan daha fazla soru var. Bu durum devam ettiği sürece piyasa yükselmeyi sürdürecek” değerlendirmesinde bulundu.

İthalatçılar alternatif tedarikçi arıyor

Karadeniz’deki gelişmelerin etkisi vadeli işlem piyasalarıyla sınırlı kalmıyor. Rusya ve Ukrayna, Orta Doğu, Afrika ve Asya’nın başlıca tahıl tedarikçileri arasında yer alıyor. Bu bölgelerdeki birçok ülke, yılın bu döneminde Karadeniz’den gelen daha düşük fiyatlı tahıla bağımlı durumda.

İthalatçılar, Avustralya ve Arjantin gibi daha uzak ülkelerden daha pahalı tahıl tedarik etmeye yöneliyor. Bu durumun maliyetleri ve fiyatları artırması bekleniyor.

Nikolaou, “Rusya ve Ukrayna genellikle düşük maliyetli tedarikçilerdir. Ancak arzlarının büyük bir bölümü kullanılamaz hale geldiği için tüketiciler artık daha zor bir durumda” dedi.

Buğdaydaki yükseliş, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle artan enerji ve taşıma maliyetleriyle karşı karşıya olan tüketiciler için yeni bir gıda enflasyonu dalgası riskini de gündeme getirdi.