"Kuraklık elektrik üretimine yıllık 1,8 milyar dolar maliyet yaratıyor"

Alparslan'ın yayında öne çıkan ifadeleri şunlar oldu:

Son yıllarda özellikle rüzgar ve güneşte bir atılım söz konusu, rüzgara baktığımızda 2025 yılında kurulu güç olarak bir rekor kırıldı 1,9 gigavatlık santral devreye alındı. Güneşte ise 2023 yılı adeta bir milat oldu 5 gigavat kurulu güce kadar çıktı yatırımlar, 3 yıldır da 4,5-5 gigavat civarında gidiyor kurulumlar gerçekleşiyor. Rüzgar ve güneşin elektrik üretimindeki payı yüzde 22'ye ulaştı. Ama hâlâ Türkiye'nin en büyük elektrik üretim kaynağı kömür, diğer taraftan doğalgazın payında da bir düşüş var bu pay yüzde 20'lere kadar düştü.

Türkiye'de kömürden elektrik üretiminin büyük bir kısmı ithal kömürden elde ediliyor. Üretimin üçte ikisi ithal kömürle elde edildi. Yerli kömür tarafına da baktığımızda ucuz olduğu düşünülür ama ucuz değildir. Yerli olmasına rağmen orada da maliyetler hızlı bir şekilde artıyormuş yani piyasa fiyatlarının üstünde dövize endeksli bir alım garantisi verildi ve yüksek de bir fiyat olduğu için yerli kömürün maliyetli olduğunu söyleyebiliriz. Yerli kömürün enerji değeri de düşük.

Türkiye Elektrik Görünüm Raporu

Bu rapor 5. kez yayınladık. Kuraklık bu raporda önemli bir konu, 2025 yılı kurak bir yıldı, öyle ki hidroelektrikten üretimi yüzde 18 düştü. Bu yıl mesela suyun bol olduğu bir yıl. Kuraklık da bizim için enerji güvenliği için önemli bir risk. Kuraklık Türkiye'de elektrik üretimine yıllık 1,8 milyar dolarlık fazladan maliyet yaratıyor.

Savaşın enerji sektörüne etkileri

Bu savaşın hem tedarik hem de fiyat olarak etkisi var. Biz daha fiyat krizini yaşıyoruz Türkiye olarak. Doğalgaz kontratlarında da Avrupa piyasası endeksli, sıvılaştırılmış doğalgaz almak istersek de direk bu piyasalara bağlıyız. Şu anda yüzde 50'lik bir artış var ve şu anda krizin iyi günleri olabilir. Bu aslında bir fosil yakıt krizi. Henüz bu krizin gerçek anlamda fiyata yansımasını görmedik. Savaş devam ederse çok daha yüksek fiyatlar görebiliriz. Burada yapmamız gereken dışa bağımlılığımızı azaltmak yani biz fosil yakıt zengini bir ülke değiliz. O yüzden yenilenebilir enerjiye yönelik politikalar geliştirip hızlanmamız gerekiyor.

28 milyar dolarlık şebeke yatırımı gerekiyor

Türkiye'nin 120 gigavatlık 2035 hedefine ulaşmak çok kolay olmayacak çünkü bunun da bir maliyeti olacak. Sadece rüzgar ve enerji hedefi için bile 28 milyar dolarlık bir şebeke yatırımı gerekiyor, bu sadece elektrik şebekesi yatırımı santrallerin maliyeti değil.

Bizim dışarıdan finansman kaynak yaratmamız gerekiyor. Elektrik sektöründe de yeni şebeke yaratılmazsa yenilenebilir enerjinin devreye girmesi zor oluyor. Yeni tür ihalelerle yeni yabancı yatırımcılar da çekilebilir.