Küresel borçlar 365,5 trilyon dolara ulaştı

Küresel borçlar, 2026'nın ilk yarısında 365,5 trilyon dolara ulaştı. Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), "Küresel Borç Monitörü" raporunu yayımladı.

Rapora göre, küresel borç yılın ilk yarısında 10 trilyon dolardan fazla artarak 365,5 trilyon dolara yükseldi.

Söz konusu artış, geçen yılın aynı döneminde kaydedilen 21 trilyon dolarlık yükselişin yarısından az seviyede gerçekleşti.

Borç artışındaki yavaşlamada, yükselen faiz oranları ve borç servis maliyetlerinin yanı sıra artan enerji fiyatları ile İran'la yaşanan çatışmanın ihraççı güveni üzerinde oluşturduğu baskının etkili olduğu belirtildi.

Kamu ve finansal olmayan şirket borçları artışın büyük bölümünü oluşturdu

Borç artışındaki yavaşlama, faiz oranlarına en duyarlı sektörler olan finans kuruluşları ve hanehalklarında daha belirgin görülürken, toplam borç artışı 5 yıllık ortalamanın üzerinde kalmayı sürdürdü.

Küresel borçtaki artışın büyük bölümünü kamu ve finansal olmayan şirket borçları oluştururken, her iki sektörün borçları da rekor seviyelere ulaştı.

Küresel borcun dağılımına bakıldığında, yılın ikinci çeyreği itibarıyla hanehalkı borçları 65,7 trilyon dolara, finansal olmayan şirketlerin borçları 105,1 trilyon dolara, kamu borçları 110,5 trilyon dolara ve finansal sektör borçları 84,3 trilyon dolara yükseldi.

Borç artışında gelişmekte olan piyasalar öne çıktı

Küresel borç artışının büyük bölümü gelişmekte olan piyasalardan kaynaklandı. Bu ülkelerin toplam borcu 2026'nın ikinci çeyreğinde 110,6 trilyon dolara ulaşırken, artışa Çin öncülük etti.

Gelişmiş piyasaların toplam borcu ise aynı dönemde 255 trilyon dolara çıktı.

Gelişmiş piyasalarda borç birikiminin daha belirgin şekilde yavaşladığı, ancak mali baskıların artmaya devam ettiği belirtildi.

ABD, Fransa, İngiltere ve Japonya'nın büyük bütçe açıkları ve artan faiz giderleriyle karşı karşıya olduğu kaydedildi.

Borç oranındaki iyileşmede yüksek enflasyon etkisi

Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı yaklaşık yüzde 310 seviyesinde gerçekleşirken, bu oran 2021'in başında kaydedilen zirvenin yaklaşık 25 puan altında kaldı.

Ancak söz konusu iyileşmenin büyük ölçüde gerçek anlamda borç yükünün azaltılması veya mali konsolidasyondan değil, nominal büyümeyi artırarak borç oranlarının yükselmesini sınırlayan yüksek enflasyondan kaynaklandığı belirtildi.

GSYH'ye oranları dikkate alındığında, hanehalkı borçları bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56,3'ten yüzde 55,8'e, finansal sektör borçları ise yüzde 71,5'ten yüzde 70,7'ye geriledi.

Aynı dönemde finansal olmayan şirket borçlarının GSYH'ye oranı yüzde 89'dan yüzde 89,9'a, kamu borçlarının oranı ise yüzde 92,4'ten yüzde 94,7'ye yükseldi.

Türkiye'de ise hanehalkı borçlarının GSYH'ye oranı, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,2'den yüzde 10,6'ya çıktı.

Aynı dönemde finansal olmayan şirket borçlarının GSYH'ye oranı yüzde 39,3'ten yüzde 38,4'e, kamu borcunun oranı yüzde 26,6'dan yüzde 25,1'e ve finansal sektör borçlarının oranı yüzde 17,9'dan yüzde 17,4'e geriledi.

Gelişmiş ekonomilerin faiz harcamaları küresel yapay zeka harcamalarını aştı

Öte yandan, G7 ülkelerinde kamunun ortalama borçlanma maliyetleri 2008'in ortasından bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, yıllık faiz giderleri yaklaşık yüzde 85 arttı.

Gelişmiş ekonomiler, son bir yılda yalnızca uluslararası piyasalarda işlem gören devlet tahvilleri için 3,5 trilyon doların üzerinde faiz ödedi.

Bu tutarın, küresel yapay zeka harcamaları için tahmin edilen 2,6 trilyon doların, 3,1 trilyon dolarlık savunma harcamalarının ve 3,4 trilyon dolarlık enerji harcamalarının üzerinde olduğu belirtildi.