Orta Doğu gerilimi AB'de stagflasyon riskini artırıyor

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis, ABD/İsrail-İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarındaki artışın AB ekonomisini olumsuz etkilediğini belirterek, "Geleceğe dair görünüm derin bir belirsizlikle gölgelenmiş durumda. Daha yavaş büyümenin daha yüksek enflasyonla aynı anda gerçekleştiği stagflasyonist bir şok riskiyle karşı karşıyayız" dedi.

Dombrovskis, video konferans yöntemiyle gerçekleştirilen ve avro para birimini kullanan AB üyesi ülkelerin maliye bakanlarını bir araya getiren Avro Grubu toplantısının ardından Brüksel'de basına açıklamalarda bulundu.

Görüşmelerin hâlâ devam eden ve öngörülemez olan Orta Doğu'daki krizin ekonomik sonuçlarına odaklandığını belirten Dombrovskis, "Savaşın kapsamı, şiddeti ve etkisi, yaklaşık iki hafta önceki son toplantımızdan bu yana arttı" ifadelerini kullandı.

Dombrovskis, enerji altyapısının hedef alınmaya devam ettiğini ve Hürmüz Boğazı'nın bir silah olarak kullanıldığını belirterek, "Bunun sonucunda enerji fiyatları hızla yükselmiştir. Brent petrolü son iki haftadır varil başına yaklaşık 100 dolar seviyesinde istikrarlı şekilde işlem görmektedir" diye konuştu.

"Büyüme hem 2026 hem de 2027'de 0,6 puana kadar daha düşük olabilir"

Enerji fiyatlarındaki yükselişin Avrupa ekonomisi üzerindeki etkisinin çatışmanın süresi, kapsamı ve yoğunluğuna bağlı olacağını vurgulayan Dombrovskis, "Geleceğe dair görünüm derin bir belirsizlikle gölgelenmiş durumda. Daha yavaş büyümenin daha yüksek enflasyonla aynı anda gerçekleştiği stagflasyonist bir şok riskiyle karşı karşıyayız" ifadelerine yer verdi.

Enerji arzındaki aksaklıkların kısa süreli olsa bile ekonomik etkilerinin devam edebileceğine işaret eden Dombrovskis, "Analizimiz, AB büyümesinin 2026 yılında sonbahar ekonomik tahminimize göre yaklaşık 0,4 puan daha düşük olabileceğini ve enflasyonun 1 puana kadar daha yüksek olabileceğini göstermektedir. Aksaklıklar daha ciddi ve uzun süreli olursa, büyüme üzerindeki olumsuz etkiler daha da artacaktır. Büyüme hem 2026 hem de 2027'de 0,6 puana kadar daha düşük olabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Dombrovskis, geçen hafta Brüksel'de düzenlenen AB Liderler Zirvesi'nde artan enerji fiyatlarını ele almak amacıyla AB Komisyonu'ndan hedefli ve geçici önlemler içeren bir araç seti sunulmasının talep edildiğini hatırlatarak, "AB Komisyonu, elektrik üzerindeki vergilerin düşürülmesini ve elektriğin fosil yakıtlardan daha az vergilendirilmesini sağlamayı önerecek. Ayrıca şebeke altyapısının verimliliğini artırmak ve emisyon ticaret sistemini modernize etmek planlanmaktadır" dedi.

Uygulanacak önlemlerin hedefli ve geçici olması, petrol ve gaz talebini artırmaması ve enerji sisteminin karbonsuzlaştırılması hedefiyle uyumlu olması gerektiğini belirten Dombrovskis, politika adımlarının ciddi mali sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.

"Önceliğimiz fosil yakıt fiyatlarına karşı dengeli bir politika seti"

Dombrovskis, "Şu anki önceliğimiz, ithal fosil yakıt fiyatlarındaki artışı ele alan ve aynı zamanda bu yakıtlara bağımlılığı azaltma hedefimizle uyumlu olan tutarlı bir politika seti oluşturmaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Şokun küresel boyutu dikkate alındığında uluslararası ortaklarla yakın koordinasyon içinde olduklarını belirten Dombrovskis, küresel etkileri ve politika yanıtlarını görüşmek üzere pazartesi günü G7 maliye ve enerji bakanları ortak toplantısına katılacağını ifade etti.