Otomotivde maliyet ve tedarik alarmı: Kur ve enerji baskısı pazarı daraltıyor

ALARA AKGÜN

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, 2026 yılı Ocak-Nisan döneminde otomobil ve hafif ticari araç pazarı yüzde 3,13 daraldı. Nisan ayında ise toplam pazar yüzde 1, otomobil pazarı yüzde 6,12 küçüldü. Sektör temsilcileri bu yavaşlamaya karşın maliyet ve tedarik tarafında yeni risklerin oluştuğunu belirtiyor.

Bloomberg HT’ye konuşan ODMD Genel Koordinatörü Dr. Hayri Erce, kur ve enerji fiyatlarındaki gelişmelerin önümüzdeki dönemde otomotiv sektörünü daha fazla zorlayabileceğini ifade etti. Erce, son dönemde kur artış hızında yukarı yönlü bir ivme görüldüğünü belirterek, geçtiğimiz aylarda yüzde 1,2 seviyesinde olan artışın nisan ayı itibarıyla yaklaşık yüzde 1,6’ya çıktığını söyleyerek, “Önümüzdeki aylarda maliyetler artırabilir” dedi.

Enerji tarafında ise petrol fiyatlarının belirleyici olacağını kaydeden Erce, petrolün 100 doların altına inmesi halinde maliyet artışlarının dengelenebileceğini ve lojistik maliyetlerinde de geri çekilme görülebileceğini dile getirdi. Buna karşın, petrol fiyatlarının yüksek seyrini koruması durumunda maliyet baskısının daha belirgin hissedileceğini ifade etti.

“Maliyetler artarken araç bulunabilirliği sıkıntısı gündeme gelecek”

Jeopolitik risklere de dikkat çeken Erce, Hürmüz Boğazı’ndaki olası uzun süren bir krizin araç bulunurluğu üzerinde etkili olabileceğini belirterek, üç aydan uzun sürecek bir aksamanın tedarik sorunlarını gündeme taşıyacağını söyledi. Erce’ye göre maliyet artışlarıyla birlikte araç bulunabilirliğinde yaşanacak sıkıntıların talebi de baskılaması halinde yıl sonu beklentilerinde aşağı yönlü revizyon gündeme gelebilir. Sektörün yıl başında geçen senenin altında kalarak 1 milyon 350 bin adet civarında kapanmasının öngörüldüğünü hatırlatan Erce, bu tahminin aşağı yönlü riskler barındırdığını ifade etti.

“Nisan ayında otomobilde yıllık bazda 20 binlik kayıp var”

Nisan ayında pazarın 100 bin adet barajının üzerinde kalmaya devam ettiğini belirten Erce, buna rağmen otomobil tarafında geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 20 bin adetlik kayıp yaşandığını söyledi. İlk dört aylık performansın ise büyük ölçüde geçen yılın son çeyreği ve bu yılın ilk çeyreğinde verilen siparişlerin teslimatına dayandığını vurguladı.

İkinci el pazarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erce, Türkiye’de araç parkının yaşlı olduğuna dikkat çekti. 16 yaş üzerindeki araçların toplam park içindeki payının yüzde 41 seviyesinde olduğunu belirten Erce, tüketicilerin araç yaşına bağlı olarak yenileme eğiliminde olduklarını ve bunun pazarın canlılığı açısından destekleyici bir unsur olduğunu ifade etti.

“Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik sorunu oyunun kurallarını değiştirir”

Öte yandan enerji arzına ilişkin risklerin elektrikli araç talebini artırabileceğine işaret eden Erce, Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik sorunlarının oyunun kurallarını değiştirebileceğini söyledi. Yeni teknolojili motorlara sahip araçların satışlar içindeki payının yüzde 50’ye ulaştığını belirten Erce, tüketicilerin önemli bir bölümünün elektrikli araçlara yöneldiğini sözlerine ekledi.