Palm yağında rekor stok beklentisi fiyatlara yansıyabilir

Malezya’nın palm yağı stoklarının eylülde rekor seviyeye çıktığı tahmin ediliyor. Dünyada en yaygın kullanılan bitkisel yağ olan palm yağında artan stoklar, El Nino’nun gelecek yıl üretimi aksatma riskine karşı küresel arzı desteklerken fiyatlardaki düşüşü de derinleştirebilir.

Bloomberg’in sektör yöneticileri, işlemciler ve analistlerden oluşan 10 katılımcıyla yaptığı ankette, stokların aylık yaklaşık yüzde 22 artışla 3,45 milyon tona ulaştığı öngörüldü. Bu seviye, Aralık 2018’de kaydedilen 3,22 milyon tonluk önceki rekorun üzerinde bulunuyor.

Bu tahmin, stoklarda yükselişin başladığı nisandan bu yana yaklaşık yüzde 50 artışa işaret ediyor.

Üretim artarken ihracat geriledi

Ankete göre, eylülde palm yağı üretimi yüzde 16 artışla 2,11 milyon tona yükseldi. Bu miktar, eylül ayları için şimdiye kadarki en yüksek üretime işaret ediyor. İhracatın ise yaklaşık yüzde 12 düşerek 1,13 milyon tonla dört ayın en düşük seviyesine gerilediği tahmin ediliyor.

Malezya Palm Yağı Kurulu, aylık arz ve talep verilerini 12 Ekim’de açıklayacak.

CGS International’ın bölgesel plantasyon araştırmaları yöneticisi Jacquelyn Yow, üretimin genellikle eylül ve ekimde zirve yaptığını belirtti. Ancak beklenenden güçlü üretim artışının stokları yükselttiğini söyledi.

Yow, fiyatların stok baskısı altında kalarak ton başına 4.300–4.500 ringgit aralığında seyretmesini bekliyor. Stokların böylesine hızlı büyümesini piyasa açısından şaşırtıcı olarak değerlendirdi.

Kuala Lumpur’da gösterge vadeli palm yağı fiyatları, eylülde gördüğü 5.049 ringgitlik zirveden gerileyerek pazartesi günü yaklaşık 4.535 ringgit seviyesinde işlem gördü.

Stoklar 2027’nin ilk yarısında da yüksek kalabilir

Tarımsal emtia araştırma şirketi DNext Intelligence’ın Güney Asya yöneticisi Aditya Jeripotula’ya göre Malezya, fiyatlarının Endonezya ürünlerine göre belirgin ölçüde yüksek olması nedeniyle son aylarda ihracat pazar payı kaybetti. Başlıca ithalatçı pazarlarda yemeklik yağ stoklarının rekor seviyelere yakın olması da talebi zayıflattı.

Jeripotula, palm yağı stoklarının ekimde zirveye ulaşmasını bekliyor. Üretimin yavaşlaması ve bayram dönemindeki talebin ihracatı artırmasıyla stokların yıl sonuna doğru gerileyebileceğini belirtiyor.

Hindistan, Diwali öncesinde ve ithalat vergilerindeki indirimlerin ardından alımlarını artırdı. Ülke, son günlerde 200 bin tondan fazla palm yağı satın aldı.

Ancak Jeripotula, stokların 2027’nin ilk yarısı boyunca rekor seviyelere yakın kalmasının çok olası olduğunu vurguladı.

Üretim tahmini yükseltildi

Malezya’da palm yağı üretiminin, yılın önceki aylarında Borneo’daki başlıca üretim bölgelerinde yaşanan sellerden olumsuz etkilenmesi bekleniyordu. Ardından El Nino’nun başlamasıyla normalin altında yağış ve kuraklık da üretime ilişkin kaygıları artırmıştı.

Buna karşın ABD Tarım Bakanlığı, 1 Ekim tarihli raporunda daha iyi plantasyon yönetimi ve iş gücüne erişimdeki iyileşmeye dikkat çekti. Bakanlık, 2025–2026 dönemi için üretim tahminini 20,2 milyon tona yükseltti.

Jeripotula, eylül üretiminin elverişli hava koşullarıyla desteklendiğini söyledi. Yıllık üretimin geçen yılki rekoru aşabileceğini, ancak bunun ekim-aralık dönemindeki hava koşullarına bağlı olduğunu belirtti. Bu süreçte belirleyici unsurun El Niño olduğunu vurguladı.

Rekor düzeydeki stok beklentisi, küresel palm yağı piyasasında arz açısından bir tampon oluşacağına işaret ediyor. Bununla birlikte El Niño’nun verim üzerindeki gecikmeli etkisi ve Endonezya’nın genişleyen biyoyakıt uygulamasının daha fazla arzı iç piyasaya çekmesi nedeniyle ilerleyen dönemde piyasada daralma bekleniyor.

Ankette stok tahminleri 2,99–3,52 milyon ton, üretim tahminleri 1,92–2,18 milyon ton ve ihracat tahminleri 1–1,25 milyon ton arasında değişti. İthalatın ağustostaki 49.524 tondan 50 bin tona yükseldiği tahmin edildi. İç tüketim beklentileri ise 350 bin ile 410 bin ton arasında yer aldı.

Palm yağında biyodizel etkisi

Öte yandan Public Investment Bank Analisti Chong Hoe Leong, yayımladığı notta stokların ekim civarında zirveye ulaşmasını beklediğini belirtti. Leong’a göre, kasımdan itibaren stokların gerilemesi ham palm yağı fiyatlarının toparlanması için daha güçlü bir zemin oluşturabilir.

Leong, El Nino’nun beklenenden güçlü olması halinde küresel palm yağı arzının daha da daralabileceğine dikkat çekti. Orta şiddette veya uzun süreli kuraklık koşullarında Malezya ve Endonezya’nın üretiminin yüzde 3 ila yüzde 8 azalabileceğini öngördü.

Leong, ham petrol fiyatlarındaki yükselişin palm yağının biyodizel üretimindeki kullanımına yönelik talebi artırabileceğini ifade etti. Endonezya’nın B50 biyodizel uygulamasının da sektöre ilave yapısal destek sağlaması bekleniyor.