RK/Kaldırımcı: TÜPRAŞ soruşturması yıl sonunu bulur

-GSM sektörü-

GSM operatörlerinin faaliyet gösterdiği sektörün çok rekabetçi bir sektör olduğunu belirten Kaldırımcı, sektörde bazen çeşitli ihtilaflar olabildiğini, sektör aktörlerinin bazı meseleler için birbirleriyle ilgili olarak Kurulun müdahalesini talep edebildiğini, ayrıca vatandaş şikayetleri de olabildiğini anlattı.

Kaldırımcı, şunları kaydetti:

"Turkcell bu pazarlarda önemli ölçüde güç sahibi ve hakim durumda ve Turkcell'in ek sorumlulukları var. Turkcell, belli piyasalarda hakim durumda bulunan bütün teşebbüsler gibi daha hassas olmak durumundadır. Mesela fiyatların belirlenmesi konusunda istediği gibi hareket edemez. Bir firma hakim gücünü kullanarak başkalarının piyasadan çıkmasını, piyasaya girmemesine yol açacak şekilde fiyatları düşük tutmaya çalışabilir. Bu, mevcut durumu kötüye kullanmak oluyor. İstediği gibi fiyatları düşüremez ve tabii istediği gibi de yükseltemez. Turkcell ve diğer şirketlerle ilgili çok sayıda şikayet geliyor, ciddi sayıda başvuru oluyor, bazı şikayetleri daha önce gündeme geldiği için reddediyoruz. Bunun akabinde de taraflar bu red kararını mahkemeye götürebiliyor. Turkcell'e açılan son 2 soruşturma da Danıştay'dan gelen dosyalar... Bu iki soruşturma, Kurul'un zorunlu olarak açtığı soruşturmalar..."

Kaldırımcı, Türkiye'deki GSM şirketlerinin tarifelerinin başka ülkelere nazaran hayli ucuz olduğu yorumunu yaparak, bilişim pazarında diğer sektörlere nazaran ciddi rekabet olduğunu, kendilerinin de bunu istediğini vurguladı.

-Bankalar-

Faizlerin belirlenmesi konusunda bankalarla ile ilgili alınan karara ilişkin soru üzerine Kaldırımcı, rekabetçi düzenin herkesin yararına olduğunu belirterek, "Bankacılıkla ilgili verdiğimiz karar bizim için çok ciddiydi. Verilen ceza açısından son 15-16 sene içinde en önemli karardı. Çok ceza verildi diye algılanmaması gerekiyor, çünkü cirolar çok yüksek" diye konuştu.

Kaldırımcı, bankalardan çok olumsuz tepki almadıklarını, zaman zaman bazı bankacıların kısa açıklamalarını gördüğünü ve bunun da çok da anormal olmadığını ifade ederek, şunları söyledi:

"Bir kurum istediği gibi hareket edemez. Kamu kurumlarından vatandaş ne bekliyorsa, beklentilere cevap verildiğini kamu kurumları ispat edebilmelidir. Orada çalışan insanlar işlerini yapmadığı durumda o ülkenin kalkınmasında ayak bağından biridir. Kamu da işini iyi yapmazsa eleştirilmelidir."

Kurumun kararlarının çoğunun yargıya götürüldüğünü anlatan Kaldırımcı, bu kararların yüzde 80'inden fazlasının kurum lehine sonuçlandığını dile getirdi.

-TÜPRAŞ-

Kaldırımcı, TÜPRAŞ, Opet soruşturmasıyla ilgili şunları kaydetti:

"TÜPRAŞ, Opet diye başlıklandırdığınız soruşturma takriben bir yıl kadar önce, daha erken dönemde aldığımız karara istinaden halen yürüyen bir soruşturma. Yoksa son çeyrekte filan alınan bir karar değil. Son birkaç aydaki mesele değil. Zannederim bu yılın sonunu bulur. Ocak'a ulaşabiliriz. Bütün süreçte, uzatmalar isteniyor, savunmalar oluyor. Ocak 2014 itibariyle bu soruşturma sonuçlanır, karar alabiliriz diye ümit ediyorum. TÜPRAŞ da kendi kulvarında tek üretici, hakim durumda... Onda da yine 'Turkcellvari' şikayetler olabiliyor. Çeşitli açılardan piyasaların davranışlarına ilişkin bazı talepler bize intikal edebiliyor. Bu çerçevede devam eden bir süreç olduğunu söyleyebilirim. Şu anda kadar bize (TÜPRAŞ'la ilgili) resmi intikal etmiş bir bilgi yok, talep yok."

Nurettin Kaldırımcı, bunların dışında da birleşme, devralma, ortak girişim, yerli yabancı ortaklıkların denetimlerinin de söz konusu olduğunu belirterek, "Mesela özelleştirmelerle ilgili ihale öncesi bizim görüşlerimiz gidiyor. Özelleştirme idaresi buna istinaden, şartnameye bazı şeyler koyabiliyor ama asıl değerlendirme, ihaleden sonra kesinleşme safhasında bizim tarafımızdan yapılıyor. Bunun dışında eğer hakim duruma bir piyasada bir değer alma yoluyla hakim durum ortaya çıkacaksa, biz 'Hayır' olmaz. 'Peki şimdiye kadar hep verdiniz.' Verdik ama arka planda müzakereler yapılıyor. Adam diyor ki, ben falan şirketi çıkarayım diyor. Biz de tamam alabilirsiniz ama şurada elinizden şu markayı çıkarın diyoruz mesela. Böyle şeyler oluyor. Özelleştirme süreçlerine ve birleşme değer alma kararlarımızda kamuoyunun çok fazla bilmediği arka plan çalışmalar oluyor" diye konuştu.

Rekabet Kurumu Başkanı Prof. Dr. Nurettin Kaldırımcı, 3. havalimanın işletmesiyle ilgili kendilerine herhangi bir müracaat olmadığını, olmasına da gerek olmadığını söyledi.

Kaldırımcı, 3. havalimanın işletmesiyle ilgili sürece ilişkin, mevcut düzenlemeler çerçevesinde, teknik ve hukuki açıdan kendilerine herhangi bir müracaatın yapılmasına gerek olmadığını vurguladı.

"Bize herhangi bir müracaat olmadı, olmasına da gerek yok" diyen Kaldırımcı, birleşme, devralmalara ilişkin tebliğde, kamudan imtiyaz devri ve belli bir eşiğin üzerinde olmayan devirlerin kapsam dışı olduğunu, 3. havalimanında ortada bir mal varlığı olmadığını, bunun sıfırdan başlayan yeni bir yatırım olduğunu ifade etti.

Türkiye'de bir firmanın, piyasanın yüzde 100'üne bu yolla hükmedebileceğine dikkati çeken Kaldırımcı, "Hangi yolla? Yatırım yaparak, maliyetlerini aşağı çekerek, çok iyi rekabet ederek, müşteriyi memnun ederek, kalitesini yükselterek... Güçlü olduğu andan itibaren sorumlulukları başlar. İstediği gibi fiyat enjekte edemez, müşteri ve bölgeler arasında ayrımcılık yapamaz, ek sorumlulukları var. 3. havalimanında kamunun bir tasarrufu, inisiyatifi var; hukuk açısından, teknik manada söylüyorum. Bizim müdahil olacağımız bir işlem dosyası gibi görünmüyor" diye konuştu.

Pişmanlık mekanizması ile ilgili de konuşan Kaldırımcı, firmaların bu konuda bilgilenmesi için ellerinden geleni yaptıklarını ancak, pişmanlık uygulamasından bekledikleri sonucu alamadıklarını vurgulayan Kaldırımcı, sözlerine şöyle devam etti:

"Türkiye'de cezalar az, açık söyleyeyim. Kurul yeterince ceza veremiyor, teknik sebepler var. 300-500 milyon dolarlık cezaların verildiği AB Komisyonu'nda, Amerika'da, Japonya'da cezalar çok ağır olduğu için pişmanlık beyanı oluyor" diyen Kaldırımcı, pişmanlıkta dosyanın durumuna göre, ilk müracat edenin hiç ceza almayabileceğini, 2., 3. firmalara indirim yapılabildiğini kaydetti.

17 yıldır özelleştirmeler alanında da kararlar aldıklarını anımsatan Kaldırımcı, şunları kaydetti:

"Kamuoyu bir kısmından yeterince haberdar olmayabiliyor. Bazı şeyler var, özelleştirme idaresi ile kurumumuz arasındaki yazışmaların satır arasında görüşmeler yapılarak çözülüyor. Ama bazı kararlarımızda biz izin vermedik. 'Olmaz' dedik. Eskiden de yeniden de örnekleri var. Ama bunlar az. Mesela elektrik dağıtımda dedik ki 'eğer bu bölge falan gruba verilirse, o grup eğer bunu alacaksa şurdan vazgeçsin' Öyle şeyler oldu. Bazıları almadı, bazıları ihaleye girmedi."

Rekabet Kurumu'nun imajı ve geleceğe yönelik atılacak adımlara değinen Kaldırımcı, "Kurum üyelerimiz göreve başlamadan Yargıtay'da kanun maddelerinin uygulanması konusunda namus ve şeref üzerine yemin ediyor" dedi.

- Devam eden soruşturmalar-

Rekabet Kurumu'nun bugüne kadar 203 soruşturma açtığını kaydeden Kaldırımcı, devam eden soruşturmalara ilişkin olarak da "Önemli bir kısmı kategori olarak, ulaştırma alanında gerçekleşti. 2 ve 3. sırada ise gıda ve çimento-inşaat malzemeleri geliyor. Aşağıya doğru inildikçe çok farklı piyasalarla ilgili soruşturmalar karşımıza çıkıyor. Halen devam eden 20-22 tane soruşturmamız var. Bugüne kadar verdiğimiz en büyük ceza 2013 yılında 1,1 milyar lirayla bankalara oldu. 2. sırada 2012'de 270 milyon lirayla otomotive ceza verildi. Kesilen cezalar ise kamu alacağı olarak doğrudan Maliye'ye gidiyor" diye konuştu.

AA