Rusya Türkiye'ye gübre kısıtlamalarını kaldırmayı planlıyor

Anlaşmayla Rusya, ihracatına kısıtlama getirdiği tüm azotlu, fosforlu gübreler ile amonyakta Türkiye’ye özel bir alan açacak. Böylece Türkiye özellikle bahar aylarında kullanımı artan tarımsal gübre ihtiyacını karşılamış olacak.

Bakanlığın verdiği bilgiye göre, resmi adı “Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı Arasında Rusya Federasyonu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne Mineral Gübre Sevkiyatı Alanında Mutabakat Zaptı” anlaşmayı Türkiye Tarım Bakan Yardımcısı Ahmet Bağcı ile Rusya Tarım Bakan Yardımcısı Maxim Borovoy Markovich, bugün Moskova’da imzalayacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şangay İşbirliği Örgütü’nün Kırgızistan’daki zirvesi sırasında geçtiğimiz hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile de bir araya gelmişti. İki ülke arasında sürdürülen tarım diplomasisi sonucu Rusya, Türkiye’ye yönelik bazı kısıtlamaları kaldırma kararı aldı.

28 Şubat 2026’da başlayan İran savaşı sonrasında Hürmüz’ün kapanması ile birlikte Körfez’den üre, amonyak ve kükürt ithalatı durmuştu. Hemen arkasından Rusya da Mart ayında aldığı kararla bazı gübre ürünleri ihracatına kısıtlama ve kota kararı almıştı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Mart ayında yaptığı açıklamada “Gıda anlamında herhangi bir problemimiz yok. Bitkilerin gelişim döneminde gübre tedariki konusunda da bir sıkıntı söz konusu değil. Hatta arzı artırmak için gerekli tedbirleri alıyoruz. Farklı tedbirleri peyderpey devreye alacağız” demişti.

Türkiye, yıllık 8 milyon tonun üzerinde gübre üretim kapasitesine sahip olmasına karşın gübre üretiminde kullanılan temel hammaddeler olan amonyak, fosforik asit, fosfat kayası, potasyum ve kükürt gibi hammaddeler bakımından ithalatçı konumunda bulunuyor. Bu hammadeler ise Körfez bölgesi, Akdeniz havzası ve Rusya’dan ithal ediliyor.

Ülkede 7 büyük gübre üretici kuruluş, 17 gübre üretim tesisinde üretim yapıyor. Ülke hammadde açısından dışa bağımlı olduğundan tesisler yüzde 60-70 kapasite kullanım oranı işle çalışıyor ve yıllık 4,5-5 milyon ton gübre üretimi yapıyor.

Tarımda yıllık kullanılan yaklaşık 7 milyon ton gübrenin geri kalan kısmı ithal ediliyor. Temelde gübre ihracatçısı olmayan Türkiye, yurtdışı piyasalarda gübre fiyatlarının aşırı yükselmesiyle birlikte gübre ve hammadde üreticisi ülkelerle rekabetçi olabiliyor. Bu kapsamda yıllık 500 bin ton ila 1 milyon ton arasında gübre ihraç ediliyor. Rusya’dan tedariğin artmasıyla bu miktar da artabilir.