TCMB/Karahan: Döviz rezervleri önceki çıkış dönemlerine göre daha güçlü

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ABD'nin Washington ve New York eyaletlerinde gerçekleştirdiği "Enflasyon ve Makroekonomik Görünüm" başlıklı sunumu yayımladı.

Karahan, Mayıs 2024'te yüzde 75,5 olan enflasyonun Mart 2025'te yüzde 30,9 seviyesine gerilediğini açıkladı.

Dezenflasyonun tüm alt gruplarda sürdüğünü vurgulayan Karahan, son bir yılda yaşanan değişimleri rakamlarla ortaya koydu. Hizmet sektöründe enflasyon yüzde 56,3'ten yüzde 40,6'ya, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 37,1'den yüzde 32,4'e, temel mallarda yüzde 19,4'ten yüzde 16,1'e, enerjide yüzde 42'den yüzde 34,2'ye, alkol, tütün ve altın kaleminde ise yüzde 44,5'ten yüzde 32,8'e indi.

Karahan, Mart ayında enflasyonun ana eğiliminde de belirgin bir düşüş gözlemlendiğini belirtti. Özellikle kira ve eğitim kalemlerindeki katılığın azalmasının dezenflasyonu desteklediğine dikkat çeken Başkan, kira enflasyonunun bir yılda yüzde 91,8'den yüzde 52,4'e, eğitim enflasyonunun ise yüzde 80,4'ten yüzde 52'ye gerilediğini vurguladı.

Eşel mobil devreye girdi

28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı saldırılarının ardından Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler küresel petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açtı.

Bu gelişmeye paralel olarak Türkiye'de 5 Mart'ta yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile benzin, motorin ve LPG'deki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarları uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru hareketlerine göre otomatik olarak ayarlayan "eşel mobil" sistemi hayata geçirildi.

Karahan sunumunda, bu sistemin enerji fiyatlarındaki dış kaynaklı şokların iç fiyatlara yansımasını sınırlandırarak enflasyonist baskıları dizginlediğini vurguladı.

TCMB Başkanı, talep göstergelerinin iktisadi faaliyette belirgin bir yavaşlamaya işaret ettiğini ifade etti. Otomobil satışları, yurt içi beyaz eşya satışları ve toplam kart harcamalarındaki gerilemeye dikkat çeken Karahan, ankete dayalı göstergelerin ve gelecek üç aya ilişkin sipariş beklentilerinin de iktisadi faaliyetteki yavaşlamayı doğruladığını belirtti.

Kapasite kullanım oranının zayıf seyretmeye devam ettiğini de aktaran Karahan, kredi büyümesinin yılın ilk çeyreğinde yüzde 30,7'ye gerilediğini gösterdi.

Cari açığın enerji ithalatı ve turizm gelirleriyle şekillenmeye devam ettiğini ve tarihsel ortalamanın altında kaldığını belirten Başkan, hanehalkının altın ve döviz talebindeki eğilimlere de değindi. Karahan altın fiyatlarındaki yükselişin döviz telebini artırdığını ifade etti.

Öte yandan Karahan, TCMB brüt rezervlerinin Mart 2024'te 123 milyar dolar düzeyinde iken Mart 2025'te 171 milyar dolara yükseldiğini, swap hariç net rezervlerin ise aynı dönemde eksi 65 milyar dolardan artı 31 milyar dolara döndüğünü belirterek rezervlerin önceki kriz dönemlerine kıyasla çok daha güçlü bir konumda olduğunu vurguladı.