TGSD Başkanı Narbay: Orta Vadeli Program'dan uzun vadeli motivasyon çıkmadı

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Müşterek Başkanları Toygar Narbay ve Ümit Özeren, Orta Vadeli Program’ın (OVP) mevcut durumu korumayı hedeflediğini ancak sanayi ve hazır giyim sektörü açısından uzun vadeli bir dönüşüm motivasyonu ortaya koymadığına dikkat çekti. Narbay, fiyat rekabetinden değer rekabetine geçilmesi gerektiğini vurguladı.

TGSD, sektördeki gelişmeleri ve Türk sanayisinin geleceğine yönelik politika önerilerini düzenlediği basın toplantısında paylaştı. TGSD Müşterek Başkanları Toygar Narbay ve Dr. Ümit Özüren’in katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, Cumhurbaşkanlığı, ilgili bakanlıklar, milletvekilleri ve siyasi parti temsilcilerine de sunulan Uzgörü 2050 ve Stratejik Yol Haritası ile sektörel analizlerde ortaya konulan bulgular ele alındı.

2022-2026 Haziran döneminde 364 bin kişilik istihdamın ve 10 bin 497 işletmenin kaybedildiği hazır giyim ve tekstil sektörlerinde yaşanan bu daralmanın Türk sanayisi için bir uyarı olarak ele alınması gerektiğini belirten TGSD Müşterek Başkanı Toygar Narbay, Türk ihracatçısının küresel rekabetteki yarışa her sabah 10 puan geriden başladığına dikkat çekti. Mevcut modelin sanayisizleşmeye yol açtığını ifade eden Narbay, üretim, istihdam, teknoloji, finansman ve marka politikasını tek çatı altında toplayacak yeni ve bütünleşik bir sanayi politikasına ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Narbay ayrıca bu politikaya yönelik üç aşamalı yol haritası önerilerini de paylaştı.

Soruları yanıtlayan Narbay, Türkiye ekonomisinde rekabetçiliği yeniden kazandıracak yeni bir sanayi politikasına ihtiyaç olduğunu belirterek, mevcut OVP'nin sanayi ve hazır giyim sektörü açısından beklentileri karşılamadığını söyledi.

Narbay, sektörün OVP'de yer almasının ve destekleneceğinin belirtilmesinin önemli olduğunu ancak hazır giyimin stratejik sektör olarak konumlandırılmamasının beklentilerin karşılanmadığını gösterdiğini ifade etti.

"Mevcut durum korunmaya çalışılıyor"

OVP'nin pazar kayıplarını düşük seviyede tutarak sektörün dönüşümünü sağlamayı hedeflediğini belirten Narbay, mevcut maliyet yapısıyla bu dönüşümün kolay olmadığını söyledi.

Sektörde dönüşüm sürecinin ciro korunurken istihdam kaybının devam etmesi sonucunu doğurabileceğini belirten Narbay, geçmiş dönemde toplam cirodaki kaybın yüzde 21'de kalırken istihdamdaki kaybın yüzde 32'ye ulaştığını aktardı.

İşletmelerin hayatta kalabilmek için verimliliklerini artırmak zorunda kalacağını ifade eden Özeren, yapay zekânın kullanımının yaygınlaşmasıyla özellikle giriş seviyesindeki işlerin kaybedilmesi riskine dikkat çekti.

Türkiye'nin demografik yapısındaki değişime de değinen Narbay, nüfus artış hızının mevcut seyriyle devam etmesi halinde 14-15 yıl sonra sanayide çalışacak işçi bulmakta ciddi sorun yaşanabileceğini söyledi.

Kur ve maliyet politikasına eleştiri

TL'deki ani değer kaybının ardından 2022 sonrasında yaşanan hızlı maliyet artışlarının sanayide büyük tahribat yarattığını belirten Özeren, dolar bazında ücretlerin yaklaşık iki kat artmasının fiyatlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi.

2020-2026 döneminde ücretlerin 12 kat, kurun ise 6,5 kat arttığını belirten Narbay, bu artışların refah yaratmadığını ifade etti.

Mevcut politika çerçevesinde kurun baskılanarak enflasyonun düşürülmeye çalışıldığını belirten Narbay, yüksek faiz oranlarının işletmeler açısından sürdürülebilir olmadığını söyledi. İhracatçıların rakiplerine göre yaklaşık 10 puan geriden başladığını kaydeden Özeren, son üç yılda dolar bazında yaklaşık yüzde 26 kazancın KKM gibi risksiz alanlardan elde edildiğine dikkat çekerek, "OVP hizmete dayalı büyüme stratejisi izliyor, programdan sanayi ve hazır giyim sektörü açısından uzun vadeli bir motivasyon çıkmadığını söyledi" ifadelerini kullandı.

“Yeni OVP’deki rakamlar sanayisizleşmeyi doğruluyor”

Sanayisizleşme uyarısının yalnızca sektörün değerlendirmesi olmadığını, 6 Eylül’de yayımlanan Orta Vadeli Program’daki (2027-2029) rakamlarda da görüldüğünü belirten Narbay, şunları söyledi:

“Mal ihracatımızın milli gelire oranı yeni OVP içinde yer alan tabloda 2025’te yüzde 17,1 iken 2029’da yüzde 14,2’ye geriliyor. Yani ekonomi büyürken mal ihracatının payı küçülüyor. Dahası bir önceki programda 2028 için yüzde 16,4’lük bir oran öngörülmüştü; yeni programda aynı yılın öngörüsü yüzde 14,5’e inmiş durumda. Bir yıl içinde beklentinin 1,9 puan geri çekilmesi, bizim işaret ettiğimiz eğilimin resmi projeksiyonlara da yansıdığını gösteriyor.”

"11 şehri yeniden kuracak para faize ödendi"

Türkiye'nin faiz yükündeki artışa da dikkat çeken Narbay, ülkenin geçmişte yaklaşık 12 milyar dolar olan faiz ödemesinin 60 milyar dolara ulaştığını belirterek, iki yılda 11 şehrin yeniden imarı için harcanan kaynağa denk bir tutarın faize ödendiğini söyledi.

Hazır giyim sektörünün geleceğinde katma değerli üretimin öncelikli olması gerektiğini vurgulayan Narbay, "Fiyat rekabetinden değer rekabetine geçmek bizim için öncelikli olmalı. Katma değerli ürünlerle emek tarafındaki rekabetten çıkmamız gerekiyor" dedi.

Sektörün bu yıl yatay bir seyir izlediğini belirten Narbay, bu görünümün nasıl devam edeceğinin ise küresel ve ekonomik konjonktüre bağlı olarak şekilleneceğini kaydetti.

...............

Türkiye Giyim Sanaycileri Derneği (TGSD) Müşterek Başkanı Togar Narbay

“Yeni OVP’deki rakamlar sanayisizleşmeyi doğruluyor”

Sanayisizleşme uyarısının yalnızca sektörün değerlendirmesi olmadığını, 6 Eylül’de yayımlanan Orta Vadeli Program’daki (2027-2029) rakamlarda da görüldüğünü belirten Narbay, şunları söyledi; “Mal ihracatımızın milli gelire oranı yeni OVP içinde yer alan tabloda 2025’te yüzde 17,1 iken 2029’da yüzde 14,2’ye geriliyor. Yani ekonomi büyürken mal ihracatının payı küçülüyor. Dahası bir önceki programda 2028 için yüzde 16,4’lük bir oran öngörülmüştü; yeni programda aynı yılın öngörüsü yüzde 14,5’e inmiş durumda. Bir yıl içinde beklentinin 1,9 puan geri çekilmesi, bizim işaret ettiğimiz eğilimin resmi projeksiyonlara da yansıdığını gösteriyor.”

.................

TGSD Başkanı Toygar Narbay, hazır gitim sektörünün 2025’te 75 milyar dolarlık üretim hacmine sahip olduğunu kaydederek, 14 milyar dolarlık bir cari fazlaya imza attıklarını dile getirdi.

Maliyetlerin yüzde 40’ının dolar bazlı maliyetlerden oluştuğunu ve yüzde 60’ının da işçilik, enerji gibi TL bazlı maliyetlerden oluştuğunu aktan Narbay sektörün kırılganlığının da buradan kaynaklandığını dile getirdi. Ücretler 5.1 kat artarken finansman maliyetlerinin 4.1 enflasyonun 3.8 arttığını buna karşılık Kurda 2.6 katlık bir artış yaşandığı dike getiren Narbay, “2022-2026 Ağustos arası bugün itibaren 364 bin kişi istihdam kaybı ve atıl 10 milyar dolarlık makina ve bina yatırımı üretti sektör. Sanayisiyleşme bugün hepimizin konuştuğu bir konu. Sanayinin milli gelirden aldığı pay neredeyse yarı yatay azalıyor I. Bizim önümüzde sanayizlşme patikası var ve bu patika AB tarağından daha önce uygulandı. İnovasyon yüksek teknoloji bizde kalsın sanayi ürünleri 3. Ülkelerden gelsin istihdamı hizmete çekelim refah yaratalım denildi. Bu 1980-2020 arasında çalıştı ama bugün yüksek teknoloji olarak saydığımız 10 en yüksek teknolojiyi alıp skorlara yaptığımızda 1 tane Avrupalı şirket yok. Güney Kore Tayvan ve Japonya var ab yok. Sanayisizleşme politikası o arzu ettikleri küçüksek teknoloji inovasyon ve katma değeri getirmedi.

14-15 yıl sonra nüfus artışının bugünkü hızı ile istihdama girecek kimsenin bulunamayacağını aktaran Narbay, bu durumun bir

Çeşit kangren . Olarak nitelendirebildipini dile getirdi.

Tl’deki ani değer kaybının ardın 2022 sonrası ani çıkışların sanayide çık büyük tahribat yarattığını söyleyen Narbay, “dolar bazında maaşların iki katı artması her şeyin fiyatının iki

Katına artmasına neden oldu be kimde refahı hissetmedi. 2020-2026 arasında ücretler 12 kat artarken refah yaratmadığını kurun ise 6,5 kat arttığını söyleyen Narbay, enflasyonu yükselten kur mu başka bir şey mi? Biz bugünkü politikada kuru baskılayarak enflasyonu aşağıya çekeceğimizi düşünüyoruz. Mevcut faiz oranları ile işletmelerin sermayelerini korumaları için ihracatçı rakiplerinden 10 puan geriden başlıyor. Bu sürüdürülebilri bir tablo değil. Son 3 yılda dolar bazında yüzde 26’ta yakın kazanç sağlamışız kkm gibi risksiz alanlardan.

Rekabetçiliği yeniden kazandıracak sanayi politikasına ihtiyacımız var.

Bizim sektörün OVP’de yer alması ve destekleneceğinin olması ama karşılanmayan beklenti stratejik sektör sayılmaması sanayileşme ile ilgili yeni poştka araçlarının devreye alınması lazım.

14-15 yol sonra sanayide çalışacak işçi kalmayacak ya Türkiye göç almak zorunda kalacak ya da bunun büyük bir bölümünü sınırsa kuracağımız endüstri bölgelerinden karşılayacağız ve içerdeki demografiyi koruyacağız.

Enflasyon hedefi var bu enflasyonla ABD enflasyon farkı ve Türkiye ABD arasındaki büyüme ve kur tespiti var. Olması gereken kur tespitini bu ovpde görüyoruz. İlave bir döviz değerlenmesi hesaplarda görmedim küt olması gereken yerde oluyor ama geçmişten gelen

Taleplerin gerçekleşmemesi halinde butiklerin ve pazarları kaybeden bir sektör I. Ovp mevcut durumu korumayı hedefliyor I. Pazar kaybını düşük seviyede tutalım ama bu sürede dönüştürelim çabası bar.

Dönüştürme noktasında ciro aynı kalır istihdam azalır biz bu pvp devamında bunu gleğrüğrz işletmeler daha küçülür ciromkaybı topla. İstihdam kaybından daha az olur toplam cirodan kayıp yüzde 21 saralarken istihdamdaki kayıp yüzde 32 oldu.’birin fiyatları artırdık daha fazla istihdam kaybı daha az ciro kaybı oldu ovğde istihdamımkorh ihracatı koru ben seni destekleyeceğim ama dönüş diyorum

Şu anda mevcut geldiğimiz maliyetlerle bunun kolay olmadığını düşünüyorum. Çin geçiş yollarını eşe geçiriyor ciroyu korusanız bile istihdam kaybı bir sızıntı şekilde devam edecek ya;2 31 kaybetmeyeceğiz ama daralan makastan dolayı hayatta kalabilmek için verimliliklerini artırmak zorunda kalacaklar burada en büyük gördüğüm tehlike yapay zekanın işletmelerin kullanımına girmedi ile giriş seviyesi işler temel kayıp olacak

Hizmete dayalı büyüme stratejisi ile gidiyor orta vadeli programdan sanayi için bizim sektörümüz için uzun vadeli bir motivasyon çıkmadı

Başlangıç yılı artı 20’lerdeyğz. Bunu koruyacağız 3.500 liralık destek ve savaş nedeniyle giden siparişler nedeniyle etürkşyenin şan s penceresi var Hindistan önümüzdeki sene oyunu. İçine giriyor bu riski şu andan doğru yönetmemiz için strateji haritamızı. Çalışıyor olması gerekiyor.’

Türkiye 12 milyar dolar faiz öderken şu anda 60 milyar dolar faiz ödüyor bu 2 yılda 11 şehri yeniden imar etmek demek. 2 yılda 11 şehri imar etmek için harcadığımız parayı faize verdik. Doğru olan ekonomide dengelerin yeniden kurulacağı yapıya gitmemizde bunun yerine bu yapıyo sürdürmeyi tercih ettik.

TGSD Başkanı Ümit Özeren,

Fiyat rekabetinden değer rekabetine geçmek bizim iiin öncelikliölmalı. Katma değerli ürünlerle emek tarafındaki rekabetten çıkmamız gerekiyor. Bu yıl yataya geldik yatayın nasıl devam edeceğini de konjonktürel olarak göreceğiz.