TÜRİB'de işlem ve teminat esasları yeniden düzenlendi

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Ürün İhtisas Borsasının Kuruluş, Faaliyet, İşleyiş ve Denetim Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlandı.

Ticaret Bakanlığı, Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nın (TÜRİB) kuruluş, faaliyet, işleyiş ve denetim esaslarında kritik değişikliklere gitti.

Buna göre borsada işlem görecek ürün yelpazesi genişletilirken, işlem güvenliğini artırmaya yönelik yeni teminat mekanizmaları hayata geçirildi.

Düzenlemeyle birlikte elektronik ürün senetleri (ELÜS) ve bunlara dayalı vadeli sözleşmelerin yanı sıra, doğrudan ürünler ve Ticaret Bakanlığı'nın uygun gördüğü diğer sözleşmeler de kapsama alınıyor.

Vadeli işlem sözleşmesinin kapsamı da yeniden düzenlendi. Buna göre vadeli işlem sözleşmesi; ürünü, ilgili mevzuata uygun olarak ürünü temsilen çıkarılan elektronik ürün senedini, elektronik ürün senedi işlemlerine dayalı olarak Borsa tarafından düzenli şekilde hesaplanan endeks ve benzeri dayanak varlıkları belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşme olarak tanımlandı.

Ayrıca elektronik ürün senetleri ve vadeli işlem sözleşmelerinde ödeme, teslimat ve temerrüde ilişkin esaslarda da değişiklik yapıldı.

Buna göre ödeme ve teslimat sürecinin tamamlanması ile temerrüt ve giderilmesine ilişkin esaslar Borsa yönergeleriyle düzenlenecek. Elektronik ürün senedi işlemlerinde alıcı, taraf olduğu işlemde nakdi ödemekle, satıcı ise elektronik ürün senedini teslim etmekle yükümlü olacak.

Vadeli işlem sözleşmelerinin tarafları ise Borsa yönergelerinde belirlenen uzlaşma şekli doğrultusunda yükümlülüklerini yerine getirebilecek.

Elektronik ürün senedi ve vadeli işlem sözleşmelerine ilişkin işlemlerden kaynaklanan para veya varlık transferleri, belirlenen süre ve yöntemlerle Borsa üyeleri veya Borsa üyelerinin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilebilecek.

Teminat zorunluluğu getirilebilecek

Borsa üyeleri veya üyelerin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşların müşterilerine karşı yükümlülüklerinden ve bu yükümlülüklerin ihlalinden kaynaklanan zararlardan Borsa sorumlu olmayacak.

Elektronik ürün senedine dayalı olmayan ürün işlemlerinde ise ürünlerin özelliklerine göre alım satım usul ve esasları ile ödeme, teslimat ve temerrüde ilişkin kurallar Borsa yönergeleriyle belirlenecek.

Borsada gerçekleştirilen işlemlerde devir ile bedelin ödenmesi, alıcı ve satıcının diğer yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmesi veya temerrüt nedeniyle oluşacak zararın tazmini amaçlarıyla Borsa veya Borsaca takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluş tarafından, Borsa üyelerine, Borsa üyelerinin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlara veya alım satımda bulunanlara Bakanlıkça uygun görülen Türk Lirası, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından serbestçe alım satımı yapılan yabancı para, Devlet iç borçlanma senedi, elektronik ürün senedi veya banka teminat mektubu şeklindeki teminatların yatırılması veya bulundurulması zorunluluğu getirilebilecek.