UEA'dan tarihi petrol rezervi kullanımına onay

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) tarihindeki en büyük acil durum petrol rezervi kullanımını onayladı. UEA, üye ülkelerin 400 milyon varil petrolü serbest bırakacağını açıkladı.

Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure bugün açıklamasında, G7 devlet başkanlarının yapacağı toplantıda petrol stoklarının serbest bırakılması konusunun görüşüleceğini söylemişti.

G7 ülkeleri, stratejik rezervlerin serbest bırakılması da dahil olmak üzere "proaktif önlemleri" prensipte desteklediklerini belirtmiş, ancak olası bir müdahalenin ölçeği hakkında ayrıntı vermemişti.

Pazartesi günü Londra'da petrol fiyatları, varil başına yaklaşık 120 dolara yükseldi. Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la olan çatışmanın yakında sona erebileceğine dair sinyal vermesi ve hükümetlerin petrol rezervlerini kullanmaya başlayacağı beklentisiyle vadeli işlemler önemli ölçüde geriledi.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından 2022'de UEA üyesi ülkeler, 182 milyon varillik petrol miktarını serbest bırakmıştı.

UEA Başkanı Fatih Birol'dan açıklamalar

UEA Başkanı Fatih Birol, Paris'teki UEA merkezinde yaptığı açıklamada Orta Doğu'daki gerilimin küresel petrol ve doğalgaz piyasaları üzerinde önemli etkiler yarattığını belirtti. Hürmüz Boğazı'ndan günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürününün taşındığını ifade eden Birol, bu miktarın deniz yoluyla taşınan küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'ine karşılık geldiğini söyledi.

Birol, mevcut durumda Hürmüz Boğazı'ndan petrol, gaz ve diğer emtiaların geçişinin neredeyse tamamen durduğunu vurguladı. Alternatif güzergahların yetersiz olması ve mevcut depolama kapasitelerinin dolması nedeniyle Orta Doğu'daki bazı üreticilerin petrol üretimini kısmaya başladığını aktardı.

Enerji ve enerjiyle bağlantılı altyapıların da zarar gördüğünü belirten Birol, yaşanan gelişmelerin özellikle jet yakıtı ve dizel tedariki üzerinde ciddi etkiler yarattığını dile getirdi.

Doğalgaz piyasalarının da zorlayıcı bir süreçten geçtiğini ifade eden Birol, özellikle Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatlarının alternatifinin sınırlı olduğunu kaydetti. Bu gelişmeler sonucunda küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 20 oranında azaldığını belirten Birol, mevcut durumdan en fazla etkilenen bölgenin Asya olduğunu söyledi.

Enerji güvenliğinde büyük aksaklıkların yaşandığı dönemlerde UEA'nın daha önce beş kez koordineli şekilde petrol piyasasına müdahale kararı aldığını hatırlatan Birol, konuşmasının devamında şu ifadeleri kullandı:

"Bu kapsamda, UEA üye ülkeleriyle yaptığımız görüşmeler kapsamında, UEA ülkelerinin oy birliğiyle kurum tarihindeki en büyük miktarda acil durum petrol stokunu piyasaya sürme konusunda anlaşmaya vardığını açıklayabilirim. UEA ülkeleri, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasıyla kaybedilen arzı telafi etmek için 400 milyon varil petrolü piyasaya sunacak. Bu, piyasalardaki aksaklıkların acil etkilerini hafifletmeyi amaçlayan önemli bir önlemdir. Ancak açıkça belirtmem gerekir ki, petrol ve gaz akışının istikrarlı hale gelmesi için en önemli gelişme, Hürmüz Boğazı üzerinden transit geçişin yeniden başlamasıdır. UEA, piyasalardaki durumu aktif olarak izlemeye devam edecek ve gerekirse üye ülkelerimize daha fazla öneride bulunacaktır."