TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Ticaret savaşları

 

Aslında bir süredir bizi meşgul eden konu “kur savaşları” olmuştu. Hatırlanacağı üzere James Rickards 2013 yılında yazdığı kitapta, küresel ekonomiler soğumaya başlayıp ekmek aslanın midesine inince birçok ülkenin kendi parasının değerini yabancı paralara karşı suni olarak düşürüp (faizi indirip para arzını artırarak) ticarette avantaj sağlamaya çalıştığını anlatmıştı. Rickards “Kur Savaşları” adını verdiği bu kitapta, “Eğer ülkeler bu savaşa girerse, bu 2008 krizinden çok daha ciddi bir sorun yaratır” demişti.

Ancak bizim bugünkü konumuz kur savaşları değil. Aslında dün Çin’in yaptığı 25 baz puanlık faiz indirimi (bu sene içinde 5. kez oluyor) “Kur savaşlarına mı gidiyoruz?” konusunu açmak için ortamın müsait olduğunu söylüyor. Bu ortama rağmen ben, “Kur savaşı yoktur, ticaret savaşı vardır” fikrimi tartışmayı yeğliyorum.

 

AB’NİN ÇİN AÇMAZI

AB’den Çin’e yapılan ihracat yıllık 160 milyar Euro. Bunun yüzde 45’ini tek başına Almanya yapıyor. İngiltere yüzde 10, Fransa ise yüzde 9 seviyesinde. Çin’in ihracatta ilk 10’una girebilen bir başka AB ülkesi yok. Çin’e en fazla ihracat yapan ilk 5 ülke; G.Kore, Japonya, ABD, Almanya ve Avustralya.

Buna karşılık Çin’in Avrupa’ya olan ihracatı 300 milyar Euro. Bunun kabaca 60 milyar Euro’su Almanya’ya. Almanya, Çin’in en fazla ihracat yaptığı 5. ülke. Ancak nette Almanya, Çin’e karşı ticaret fazlası verebiliyor. Diğer AB ülkeleri ise Çin’e aynı mukavemette karşılık veremiyor. Çin’e karşı Hollanda’nın verdiği açık 50 miyar Euro, İngiltere’nin 35 milyar Euro.

Bir başka örnek, Alman Volkswagen firmasından. Şu sıra adı ciddi bir skandala karışan Alman otomotiv devinin yıllık kârının yüzde 65’i Çin’den geliyor.

 

İNGİLTERE’NİN ÇİN SEVDASI

İşte bu resim içinde İngiltere, Çin Başkanı Şi Jinping’i ağırladı. Dünya ticaretinden daha fazla pay almaya ve Çin pazarını kazanmaya çalışan İngiltere, Şi Jinping’i son dönemlerin en kapsamlı içeriğiyle ağırladı. İngiltere’nin Çin’e verdiği mesaj netti: “Biz sizin Batı’daki en iyi dostunuzuz.”

Çin heyetinin 4 günlük İngiltere ziyareti son derece verimli geçmiş gibi görünüyor. Ziyaret sırasında, Çin tarafı ilk yuan cinsinden off-shore tahvil ihracı için Londra’yı merkez seçtiğini açıkladı. Buna karşılık Fransız EDF’nin İngiltere’de yapacağı nükleer enerji projesinin yüzde 15’i Çinli CGN enerji şirketine satıldı. Nükleer enerji projesi dahil 4 günlük zirvede, Çin ve İngiltere arasında toplam 45 milyar dolarlık ticaret anlaşması imzalanmış.

 

ABD’NİN KONUYA BAKIŞI

Kısa bir süre önce birçok üyesi Çin’in yakın komşularından oluşan 11 ülkeyle serbest ticaret anlaşması imzalayan ABD, İngiltere’nin “Çin sevdası”nı kuşkuyla izliyor. Başkan Obama’nın Çin’e “siber suçlar” kapsamında yaptırımlar uygulamayı düşündüğü bir noktada Avrupa’daki en güçlü müttefiklerinden olan İngiltere’nin bu hamleleri Atlantik’in diğer tarafında kuşku yaratmış durumda. İngiltere’nin Çin’in kurmuş olduğu Asya Altyapı ve Yatırım Bankası’na (AIIB) da Batı’dan ilk katılan ülke olması ABD’nin tepkisini çekmişti.

Bütün bunlar olurken biz ne yapıyoruz?..

İhracatımızın yüzde 10’dan fazla daraldığı bir ortamda yanı başımızda ABD ve AB, dünyanın ne büyük serbest ticaret bölgesini (TPA) kurarken biz dışarıda kalıyoruz. En büyük ticaret partnerlerimiz Rusya ve Irak’ın petrol gelirleri sıkıntıya girince ticaret hacmimiz ciddi daralmış vaziyette.

Ve biz bütün bunlar olurken seçimlere hazırlanıyoruz. Hayırlısı...

 

Yukarı