ABD'de kritik ara seçimler - Canlı

01:38 AP sandık çıkış anketi: Seçmenlerin çoğu, Trump’ın politikalarının ABD ekonomisine zarar verdiğine inanıyor.

00:41 Federal göçmenlik yetkilileri, sosyal medyadan vatandaş olmayanların yasadışı oy kullanmasına karşı uyarıda bulundu.

00:34 ABD Maine Eyalet Sekreteri Shenna Bellows, seçimlere katılım oranında rekor kırma yolunda ilerlediklerini belirtti.

00:12 Pennsylvania’daki 3 seçim bölgesinde, oy verme makinelerindeki sorunlar nedeniyle oy verme süresi uzatıldı.

ABD'de Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin ortasında düzenlenen Kongre ara seçimleri için oy verme işlemleri devam ediyor.

Cumhuriyetçilerin Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu elinde bulundurduğu ülkede, Demokratlar Temsilciler Meclisi ve Senato'da kontrolü ele geçirmeyi hedefliyor.

Seçimlerde 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nin tamamı, 100 üyeli Senato'nun 35 sandalyesi ve 36 eyalette valilikler için oy kullanılıyor. Eyalet parlamentoları ve yerel yönetimlerdeki çeşitli görevler için de seçimler düzenleniyor.

Seçim sonuçlarının Trump yönetiminin ekonomi, ticaret, vergi ve dış politika alanlarındaki gündemini hayata geçirme kapasitesi üzerinde etkili olması bekleniyor.

ABD'de ara seçimler neden önemli?

ABD'de dört yılda bir düzenlenen başkanlık seçimlerinin arasında gerçekleştirilen ara seçimler, Kongre'deki siyasi güç dağılımını yeniden belirliyor.

Temsilciler Meclisi üyeleri iki yıllığına seçilirken, altı yıl görev yapan senatörlerin yaklaşık üçte biri iki yılda bir yenileniyor.

Cumhuriyetçilerin Kongre'deki çoğunluğunu koruması, Trump yönetiminin yasama gündemini sürdürmesini kolaylaştırabilir. Demokratların kanatlardan birinde çoğunluğu ele geçirmesi ise yönetimin yasa tekliflerinin kabul edilmesini zorlaştırabilir ve Kongre'nin denetim yetkilerinin kullanımını değiştirebilir.

Özellikle Temsilciler Meclisi'nin Demokratların kontrolüne geçmesi, Trump yönetiminin politikalarına ilişkin Kongre soruşturmalarının artmasına yol açabilir. Senatodaki çoğunluğun değişmesi ise federal yargıçların ve üst düzey yönetim yetkililerinin onay süreçlerini doğrudan etkileyebilir.

ABD'de ara seçim sistemi nasıl işliyor?

ABD'de Kongre seçimleri iki yılda bir düzenleniyor. Başkanlık seçimlerinden farklı olarak ara seçimlerde Seçiciler Kurulu sistemi kullanılmıyor. Seçmenler, yaşadıkları eyalet veya seçim bölgesini temsil edecek adaylara doğrudan oy veriyor.

Temsilciler Meclisi'nin 435 üyesi, eyaletlerin nüfuslarına göre belirlenen seçim bölgelerinden seçiliyor. Her seçim bölgesinden Meclis'e bir temsilci gönderirken, üyelerin tamamı iki yılda bir yeniden seçime giriyor.

Senatoda ise her eyalet, nüfusundan bağımsız olarak iki senatörle temsil ediliyor. Altı yıllığına seçilen senatörlerin yaklaşık üçte biri iki yılda bir yenileniyor. Bu yıl 33. olağan Senato seçiminin yanı sıra Florida ve Ohio'da iki özel seçim düzenleniyor.

Seçimler eyalet ve yerel yönetimlerin sorumluluğunda gerçekleştiriliyor. Oy verme saatleri, erken oy kullanma yöntemleri ve posta yoluyla oy verme kuralları eyaletlere göre değişiklik gösterebiliyor.

Çoğu seçim bölgesinde en fazla oyu alan aday kazanırken, Alaska ve Maine gibi bazı eyaletlerde seçmenlerin adayları tercih sırasına göre sıraladığı farklı yöntemler uygulanıyor.

Oy verme işlemlerinin tamamlanmasının ardından oylar sayılmaya başlanıyor. Ancak ilk açıklanan sonuçlar resmi olarak kesinleşmiş sayılmıyor. Associated Press (AP) gibi haber kuruluşları, sayılan oyları ve henüz sayılmamış oyların dağılımını değerlendirerek seçim sonuçları resmi olarak kesinleşmeden kazananları ilan edebiliyor.

Kongre'de çoğunluğu elde etmek için kaç sandalye gerekiyor?

ABD'de ara seçimlerin sonucunu, Kongre'nin iki kanadı olan Temsilciler Meclisi ve Senato'da hangi partinin çoğunluğu elde edeceği belirleyecek.

435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğun sağlanabilmesi için en az 218 sandalyeye ulaşılması gerekiyor.

100 üyeli Senatoda ise Demokratların, kendileriyle birlikte hareket eden bağımsız senatörlerin desteğiyle 51 sandalyeye ulaşması gerekiyor. Cumhuriyetçiler için ise 50 sandalye yeterli olabiliyor.

Senatoda 50-50 eşitlik oluşması durumunda, Senato Başkanı sıfatını da taşıyan Cumhuriyetçi Başkan Yardımcısı JD Vance'in eşitliği bozma oyu belirleyici olacak.

Demokratların mevcut sandalye dağılımına göre Senato'da çoğunluğu elde edebilmesi için Cumhuriyetçilerden net 4 sandalye kazanması gerekiyor.

Kongre'nin iki kanadının farklı partilerin kontrolüne geçmesi halinde ise yasa tekliflerinin kabul edilmesi için partiler arasında daha fazla uzlaşmaya ihtiyaç duyulabilecek.

Seçimlere giderken yaşanan en kritik gelişmeler

ABD'de ara seçim kampanyası, Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminde uygulamaya koyduğu ekonomi ve göç politikalarının yanı sıra İran savaşı ve Kongre seçim bölgelerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin tartışmaların gölgesinde geçti.

Ekonomi ve hayat pahalılığı seçim gündeminin merkezine yerleşti. Trump yönetiminin uygulamaya koyduğu gümrük vergileri, tüketici fiyatları ve ithalat maliyetleri üzerindeki etkileri nedeniyle tartışma yarattı. Cumhuriyetçiler vergi indirimlerini ve ekonomik büyümeye yönelik politikalarını öne çıkarırken, Demokratlar hayat pahalılığı ve sağlık harcamaları üzerinden yönetimi eleştirdi.

Reuters/Ipsos tarafından seçim öncesinde yapılan ankete göre, kayıtlı seçmenlerin yüzde 48'i oy tercihlerini belirleyen en önemli konunun hayat pahalılığı olduğunu belirtti. Ankette demokratik normları en önemli konu olarak gösterenlerin oranı yüzde 26, göçü öne çıkaranların oranı ise yüzde 13 oldu.

İran savaşı da seçim kampanyasının önemli başlıklarından biri haline geldi. Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın enerji fiyatlarına etkisi, özellikle benzin ve motorin fiyatları üzerinden Amerikalı tüketicilerin gündemine yansıdı.

Reuters/Ipsos anketinde katılımcıların yüzde 55'i İran'a yönelik askeri harekatın maliyetine değmediğini ifade ederken, yüzde 25'i harekatı destekleyen yönde görüş bildirdi.

Göç politikaları da seçim sürecinde tartışmalara neden oldu. Trump yönetimi sınır güvenliğini artırdığını ve düzensiz göçü azalttığını savunurken, federal göçmenlik birimlerinin operasyonları Demokratların eleştirilerinin odağında yer aldı.

Özellikle ocak ayında Minnesota'da federal görevlilerin karıştığı olaylarda iki kişinin hayatını kaybetmesi, ülke genelinde göçmenlik uygulamalarına ilişkin tartışmaları artırdı. Demokratlar operasyonların denetlenmesini talep ederken, Cumhuriyetçiler sınır güvenliği ve göçmenlik yasalarının uygulanmasına yönelik politikalarını savundu.

Kongre seçim bölgelerinin yeniden düzenlenmesi de seçim sürecinin önemli gelişmelerinden biri oldu. Trump'ın 2025'te Teksas'taki seçim bölgelerinin Cumhuriyetçiler lehine yeniden çizilmesi yönündeki çağrısının ardından çeşitli eyaletlerde seçim haritaları değiştirildi.

Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Teksas, Florida ve diğer bazı eyaletlerde yapılan düzenlemelere karşılık, Demokratların kontrolündeki California'da da seçim bölgeleri yeniden belirlendi. Bu değişikliklerin Temsilciler Meclisi'ndeki sandalye dağılımına etkisi seçimlerin önemli gündem maddelerinden biri haline geldi.

Seçim kampanyasının maliyeti de dikkat çekti. Bağımsız seçim finansmanı izleme kuruluşu OpenSecrets'in tahminlerine göre, adaylar ve siyasi grupların harcamalarının toplamının 11,9 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, ara seçim kampanyalarının finansmanına yönelik tartışmaları da gündeme taşıdı.

Seçimlerin son günlerinde Trump, Cumhuriyetçi seçmenlerin sandığa katılımını artırmak için mitingler düzenlerken, Demokratlar özellikle hayat pahalılığı, sağlık hizmetleri ve yönetimin politikalarına yönelik eleştirilerine ağırlık verdi.

Kongrede mevcut sandalye dağılımı nasıl?

ABD Senatosunda Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların ise 45 sandalyesi bulunuyor. İki bağımsız senatör, Demokratlarla birlikte hareket ediyor.

Temsilciler Meclisi'nde ise Cumhuriyetçiler 218, Demokratlar 214 ve bağımsızlar 1 sandalyeye sahip. Mecliste 2 sandalye ise boş bulunuyor.

Temsilciler Meclisi'ndeki bağımsız üye Kevin Kiley'nin Cumhuriyetçilerle birlikte hareket etmesi nedeniyle Cumhuriyetçi grubun toplam sandalye sayısı 219'a ulaşıyor.

Mevcut dağılımda Kongre'nin her iki kanadını da kontrol eden Cumhuriyetçiler, seçimlerin ardından bu çoğunluklarını korumaya çalışırken, Demokratlar güç dengesini değiştirmeyi hedefliyor.

Anketler ne diyor?

ABD'de Kongre ara seçimleri öncesinde yapılan kamuoyu yoklamaları ve seçim haritaları, Demokratların özellikle Temsilciler Meclisi'nde avantajlı olduğunu gösteriyor. Ancak Kongre'deki güç dengesini, iki parti arasındaki yarışın başa baş sürdüğü eyaletler ve seçim bölgelerindeki sonuçlar belirleyecek.

Anketleri ve seçim bölgelerine ilişkin değerlendirmeleri derleyen RealClearPolitics (RCP) platformunun seçim haritasında, Senatodaki 47 sandalye Demokratlar ve onlarla birlikte hareket eden bağımsızlar, 44 sandalye ise Cumhuriyetçiler lehine sınıflandırılıyor. Kalan 9 sandalye çekişmeli yarış kategorisinde bulunuyor.

Bu 9 sandalyenin 8'i halihazırda Cumhuriyetçilerin, 1'i ise Demokratların elinde bulunuyor. Cumhuriyetçilerin çekişmeli 9 sandalyenin en az 6'sını kazanması, Senato'da 50 sandalyeye ulaşmalarını sağlayabilecek. Bu durumda 50-50 eşitlik oluşursa, Başkan Yardımcısı JD Vance'in oyu çoğunluğun hangi tarafta olacağını belirleyecek.

Temsilciler Meclisi'nde ise RCP'nin seçim haritasında Demokratlar 227, Cumhuriyetçiler 180 sandalyede avantajlı gösteriliyor. Kalan 28 seçim bölgesi ise çekişmeli yarış kategorisinde yer alıyor.

Bu dağılıma göre Demokratlar, Temsilciler Meclisi'nde çoğunluk için gerekli 218 sandalye eşiğinin üzerinde bulunuyor. Ancak söz konusu veriler kesin sonuçları değil, seçim öncesindeki siyasi eğilimleri ve yarış değerlendirmelerini yansıtıyor.

Kritik yarışlar hangi eyaletlerde?

Senatodaki güç dengesinin belirlenmesinde özellikle Alaska, Iowa, Kansas, Maine, Michigan, Nebraska, Ohio, Güney Carolina ve Teksas'taki seçimler yakından takip ediliyor.

RCP'nin seçim haritasında bu dokuz eyaletteki Senato yarışları başa baş kategorisinde yer alıyor. Bu eyaletlerde alınacak sonuçlar, Cumhuriyetçilerin mevcut çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı açısından belirleyici olacak.

Özellikle Alaska, Iowa, Kansas, Maine, Ohio ve Teksas'ta Cumhuriyetçilerin elinde bulunan sandalyeler için çekişmeli yarışlar yaşanıyor. Michigan'da ise Demokratların elindeki sandalyenin korunması önem taşıyor.

Nebraska ve Güney Carolina da çekişmeli yarış kategorisinde yer alırken, Kuzey Carolina'daki Cumhuriyetçi sandalyenin Demokratlara geçmesi olasılığı yakından izleniyor.

Temsilciler Meclisi'nde ise ülke genelindeki çekişmeli seçim bölgelerinde alınacak sonuçlar, çoğunluğun hangi partide kalacağını belirleyecek. Özellikle Pennsylvania, New York, California, Iowa, Michigan ve Teksas'taki bazı seçim bölgeleri dikkat çekiyor.

Erken oy verme süreci 18 Eylül'de başladı

ABD'de ara seçimler için oy verme işlemleri bugün sona erecek. Ülkede seçmenler, 18 Eylül'den itibaren farklı eyaletlerde erken oy kullanma imkânından yararlandı.

Erken oy verme süreci ilk olarak 18 Eylül'de Virginia, Minnesota ve South Dakota eyaletlerinde başladı. Daha sonraki günlerde diğer eyaletlerde de erken oy verme merkezleri seçmenlerin kullanımına açıldı.

Florida Üniversitesi Election Lab verilerine göre, 2 Kasım itibarıyla erken oy kullananların sayısı 57 milyonu aştı. Bu rakam, 2022'deki ara seçimlerde erken oy kullanan yaklaşık 46 milyon seçmenin üzerinde gerçekleşti.

Erken oylar, seçim günü öncesinde sandıkta veya posta yoluyla kullanılan oyları kapsıyor. Erken oy kullanma oranının yüksek olması, seçmenlerin hangi partiyi desteklediğini tek başına göstermiyor.

Seçim sonuçları ne zaman açıklanacak?

ABD'de oy verme işlemleri, eyaletlerin bulunduğu saat dilimlerine göre farklı zamanlarda sona erecek.

İlk sandıklar Türkiye saatiyle 4 Kasım Çarşamba günü saat 02.00'de Indiana ve Kentucky'nin bazı bölgelerinde kapanacak. Ardından diğer eyaletlerde de oy verme işlemleri kademeli olarak tamamlanacak.

Başta Georgia, Florida ve Virginia olmak üzere bazı eyaletlerde sonuçların daha erken netleşmesi beklenirken, posta yoluyla kullanılan oyların sayımının uzun sürdüğü California gibi eyaletlerde sürecin birkaç gün devam etmesi mümkün.

Alaska ve Maine'de kullanılan tercih sıralamalı oy verme sistemleri de yakın geçen yarışların sonuçlarının kesinleşmesini geciktirebilecek unsurlar arasında yer alıyor.

Seçimlerin ardından oluşacak yeni Kongre, 3 Ocak 2027'de göreve başlayacak.